೩೨. ನಿಸ್ಸಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೨೩೦. ಬ್ಯತ್ತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಕಾರಿಯ’’ನ್ತಿ ಕಿತಕಯೋಗೇ ಕತ್ತರಿ ಛಟ್ಠೀ. ಬ್ಯತ್ತೋ ಚ ನಾಮ ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ, ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಲಹುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಉಭಯಾನಿ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಸುವಿಭತ್ತಾನಿ ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನಿ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬ’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೦೩) ಏವಂ ವುತ್ತಬ್ಯತ್ತೋ ಚ ಬಹುಸ್ಸುತಬ್ಯತ್ತೋ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ತತ್ಥ ಸುವಿಭತ್ತಾನೀತಿ ಸುಟ್ಠು ವಿಭತ್ತಾನಿ ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಸಙ್ಕರದೋಸವಿರಹಿತಾನಿ. ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನೀತಿ ಪಗುಣಾನಿ ವಾಚುಗ್ಗತಾನಿ. ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಸುತ್ತಸೋತಿ ಖನ್ಧಕಪರಿವಾರತೋ ಆಹರಿತಬ್ಬಸುತ್ತವಸೇನ ಸುಟ್ಠು ವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ. ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋತಿ ಅಕ್ಖರಪದಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಅಕ್ಖಣ್ಡಾನಿ ಅವಿಪರೀತಕ್ಖರಾನಿ. ಏತೇನ ಅಟ್ಠಕಥಾ ದೀಪಿತಾ. ಅಟ್ಠಕಥಾತೋ ಹಿ ಏಸ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಹೋತೀತಿ. ಬಹುಸ್ಸುತಬ್ಯತ್ತೋ ಪನ ಯೇನ ಸಬ್ಬನ್ತಿಮೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ದ್ವೇ ಮಾತಿಕಾ ಪಗುಣಾ ವಾಚುಗ್ಗತಾ, ಪಕ್ಖದಿವಸೇಸು ಧಮ್ಮಸವನತ್ಥಾಯ ಸುತ್ತನ್ತತೋ ಚತ್ತಾರೋ ಭಾಣವಾರಾ, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಪರಿಸಾನಂ ಪರಿಕಥನತ್ಥಾಯ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದಮಹಾರಾಹುಲೋವಾದಅಮ್ಬಟ್ಠಸದಿಸೋ ಏಕೋ ಕಥಾಮಗ್ಗೋ, ಸಙ್ಘಭತ್ತಮಙ್ಗಲಾಮಙ್ಗಲೇಸು ಅನುಮೋದನತ್ಥಾಯ ತಿಸ್ಸೋ ಅನುಮೋದನಾ, ಉಪೋಸಥಪ್ಪವಾರಣಾದಿಜಾನನತ್ಥಂ ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮವಿನಿಚ್ಛಯೋ, ಸಮಣಧಮ್ಮಕರಣತ್ಥಂ ಸಮಾಧಿವಸೇನ ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಪರಿಯೋಸಾನಮೇಕಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಏತ್ತಕಂ ಉಗ್ಗಹಿತಂ, ಸ್ವಾಯಂ ವುಚ್ಚತಿ. ನತ್ಥಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕಾರಿಯನ್ತಿ ಆಚರಿಯಾದಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಾಸೇನ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ನತ್ಥಿ. ‘‘ನಿಸ್ಸಯಕಾರಿಯ’’ನ್ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ನಿಸ್ಸಯೇನ ಕಾರಿಯನ್ತಿ ಸಮಾಸೋ. ಜೀವಸ್ಸ ಯತ್ತಕೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಯಾವಜೀವಂ.

೨೩೧. ತೇನ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಸನ್ತೇನ ಏವಂ ನಿಸ್ಸಯೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಏಕಂಸ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಏಕಂಸನ್ತಿ ಏಕೋ ಅಂಸೋ ಅಸ್ಸ ಚೀವರಸ್ಸಾತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಂ ವಾ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ವಾ ಉಪಯೋಗವಚನಂ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಅಂಸೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಜಲಿ ಕರಪುಟೋ. ಯಾವತತಿಯಕಂ ವದೇತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸೇನ ಸತ್ತತಿವಸ್ಸೇನ ವಾಪಿ ಬ್ಯತ್ತಸ್ಸ ನವಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಯಾವತತಿಯಕಂ ವಚನಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಯಾವತತಿಯೋ ವಾರೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಸಮಾಸೋ. ಆಯಸ್ಮತೋತಿ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ. ವಚ್ಛಾಮೀತಿ ವಸಾಮಿ. ಉಪಜ್ಝಂ ಗಣ್ಹನ್ತೇನಾಪಿ ‘‘ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಹೋಹೀ’’ತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ತಂ ಪನ ‘‘ಆಚರಿಯೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಉಪಜ್ಝಾಯೋ’’ತಿ ವಚನಂ ವಿಸೇಸೋತಿ ಏತ್ಥ ವಾಚಾಭೇದತೋ ನ ವಿಸುಂ ವುತ್ತಂ. ನ ಕೇವಲಮೇತ್ಥ ನಿಸ್ಸಯುಪಜ್ಝಾಯಗಹಣೇ, ಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಾದೀಸುಪಿ ಏವಮೇವ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಆವುಸೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವಾ ವತ್ವಾ ‘‘ಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

೨೩೨. ನಿಸ್ಸಯಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಪಕ್ಕನ್ತೇ’’ತಿಆದಿನಾ. ಪಕ್ಕನ್ತೇತಿ ಉಪಜ್ಝಾಯೇ ಆಚರಿಯೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇ ಚ ಗಾಮಾದೀಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಾ ಅನಾಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಾ ಗತೇ. ತೇಸು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ‘‘ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಗಾಮಂ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತೇಸುಯೇವ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತೇಪಿ ತಂ ತಂ ನಿಯಮಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕನ್ತೇಪಿ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪನ ಉಪಚಾರಸೀಮಾತಿಕ್ಕಮೇನ ಪಕ್ಕನ್ತೇಪಿ ನಿಸ್ಸಯೋ ಸಮ್ಮತಿ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಕ್ಖಸಙ್ಕನ್ತೇತಿ ತಿತ್ಥಿಯಪಕ್ಖಸಙ್ಕನ್ತೇ ಚಾಪಿ ವಿಬ್ಭನ್ತೇ ಚಾಪಿ ಮರಣೇನ ಚ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಆಣತ್ತಿ ನಾಮ ‘‘ಪಣಾಮೇಮಿ ತ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಮಾ ಇಧ ಪವಿಸಾ’’ತಿಆದಿಕಾ ನಿಸ್ಸಯಪ್ಪಣಾಮನಾ. ತಾಯ ಪಣಾಮಿತೇನ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬಾ. ಅಖಮನ್ತೇಸು ದಣ್ಡಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಮಹಾಥೇರೇ ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಸಾಮನ್ತವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬಾ. ನ ಖಮನ್ತಿ ಚೇ, ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ಸಭಾಗಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಕಾರಣೇನ ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ತತ್ರ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ಸಭಾಗಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸಿತುಂ, ತಂಯೇವ ವಿಹಾರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸ್ಸಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಂ ಅಪ್ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಸಾತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ, ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಅನತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ನಾಧಿಮತ್ತಂ ಪೇಮಂ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತೋ ಪಸಾದೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಹಿರೀ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತೋ ಗಾರವೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ…ಪೇ… ಹೋತಿ (ಮಹಾವ. ೬೮). ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಂ ಅಪ್ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಆಚರಿಯೋ…ಪೇ… ಹೋತೀ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೮೧) ವುತ್ತತ್ತಾ ಪನ ಅಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇ ಅಪ್ಪಣಾಮೇನ್ತಾ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಭಾವನಾತಿ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾ. ಉಪಜ್ಝಾಯಸಮೋಧಾನಂ ಪನ ತಸ್ಸ ದಸ್ಸನಸವನವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೨೩೩. ಅಲಜ್ಜಿನ್ತಿ –

‘‘ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ;

ಆಪತ್ತಿಂ ಪರಿಗೂಹತಿ;

ಅಗತಿಗಮನಞ್ಚ ಗಚ್ಛತಿ;

ಏದಿಸೋ ವುಚ್ಚತಿ ಅಲಜ್ಜಿಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿ. (ಪರಿ. ೩೫೯) –

ಏವಂ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಂ ಅಲಜ್ಜಿಂ. ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇನ್ತೇನಾಪಿ ಲಜ್ಜಿನೋಯೇವ ದಾತಬ್ಬಂ. ‘‘ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಅಲಜ್ಜೀನಂ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಯೋ ದದೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೨೦) ಹಿ ವುತ್ತಂ. ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಕತಿಪಾಹಂ ಆಚಾರಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಪುಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಮ್ಬನ್ಧಿಸದ್ದತ್ತಾ ಪುಬ್ಬ-ಸದ್ದೇನ ಪುಬ್ಬವಾಸೋ ಗಹಿತೋ, ನತ್ಥಿ ಪುಬ್ಬೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಅಪುಬ್ಬಂ, ನವನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಚತ್ತಾರಿ ಪಞ್ಚ ವಾ ಪರಿಮಾಣಮೇತೇಸನ್ತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ಏತ್ಥ ಪನ ಪರಿಮಾಣ-ಸದ್ದಸನ್ನಿಧಾನೇನ ಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯವಾಚಿನೋಪಿತೇ ಸಙ್ಖ್ಯಾಮತ್ತವಾಚಿನೋ ಹೋನ್ತೀತಿ ಚತುಪಞ್ಚಸಙ್ಖ್ಯಾಪರಿಮಾಣಮೇವ ಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಮಾಹ, ತಸ್ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಪದತ್ಥೇಹಿ ಭಿನ್ನೋ ಅಞ್ಞಪದತ್ಥೋ ಸಮ್ಭವತೀತಿ ಸಮಾಸೋ. ವಾ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಯೋ ವಿಕಪ್ಪತ್ಥೋ, ತತ್ಥ ಚಾಯಂ ಸಮಾಸೋ, ಚತ್ತಾರಿ ವಾ ಪಞ್ಚ ವಾ, ಚತುಪಞ್ಚ ಅಹಾನಿ, ತೇಸಂ ಅಹಾನಂ ಸಮಾಹಾರೋ ಚತುಪಞ್ಚಾಹಂ. ಭಿಕ್ಖುಸಭಾಗತನ್ತಿ ಸಮಾನೋ ಭಾಗೋ ಲಜ್ಜಿತಾಸಙ್ಖಾತೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೋ ಯೇಸಂ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಭಾಗಾ, ತೇಸಂ ಭಾವೋ ಭಿಕ್ಖುಸಭಾಗತಾ, ತಂ, ಪೇಸಲಭಾವನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಥೇರೋ ಲಜ್ಜೀ’’ತಿ ಜಾನನ್ತೇನ ಪನ ಪಕತಿಯಾ ನಿಸ್ಸಯದಾನಟ್ಠಾನಂ ಗತೇನ ಚ ತದಹೇವ ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ಪರಿಹಾರೋ ನತ್ಥಿ. ಸಚೇ ‘‘ಓಕಾಸೇ ಅಲಭನ್ತೇ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯೇ ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಯತಿ, ಅರುಣಂ ಉಗ್ಗತಮ್ಪಿ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಲದ್ಧಪರಿಹಾರೇನಾಪಿ ವಸಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ.

೨೩೪. ‘‘ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ ಕಮ್ಮನಿ ನಿಪ್ಫನ್ನತ್ತಾ ಅವುತ್ತಕತ್ತಾತಿ ‘‘ಅದ್ಧಿಕಸ್ಸಾ’’ತಿಆದೀಸು ಕತ್ತರಿ ಸಾಮಿವಚನಂ, ‘‘ಅದ್ಧಿಕೇನಾ’’ ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ‘‘ಸಲ್ಲಕ್ಖೇನ್ತೇನಾ’’ತಿ ಪನ ಸರೂಪೇನೇವ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಂ. ವಸಿತುನ್ತಿ ವುತ್ತಕಮ್ಮಂ. ಭಾವೇ ಹಿ ತುಂ-ಪಚ್ಚಯೋ, ವಾಸೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಾಚಿತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವಿಸೇಸನಂ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಯಾಚಾಹಿ ಮ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋಪಿ ಗಿಲಾನೋ ಮಾನೇನ ನ ಯಾಚತಿ, ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅರಞ್ಞೇ ವಾ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇನ್ತೇನ ಫಾಸುಕನ್ತಿ ಯತ್ಥ ವಸನ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಲದ್ಧತರುಣಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾವಿಸೇಸಭಾಗಿತಾವಸೇನ ಫಾಸು ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಅರಞ್ಞೇ ತಾದಿಸಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇನ್ತೇನ ಆರಞ್ಞಕೇನ. ದಾಯಕೇ ಅಸನ್ತೇತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ. ತಾವಾತಿ ಅವಧಿಮ್ಹಿ, ಅದ್ಧಿಕಾದೀಹಿ ಯಾವ ನಿಸ್ಸಯದಾಯಕೋ ಲಬ್ಭತಿ, ತಾವ, ಆರಞ್ಞಕೇನ ಪನ ‘‘ಪಟಿರೂಪೇ ನಿಸ್ಸಯದಾಯಕೇ ಸತಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವ ಆಸಾಳ್ಹಿಪುಣ್ಣಮಾ, ತಾವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಸಚೇ ಪನ ಆಸಾಳ್ಹಿಮಾಸೇ ಆಚರಿಯೋ ನಾಗಚ್ಛತಿ, ಯತ್ಥ ನಿಸ್ಸಯೋ ಲಬ್ಭತಿ, ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೨೧). ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಪನ ನಿಬದ್ಧವಾಸಂ ವಸಿತಬ್ಬಂ, ನಿಸ್ಸಯೋ ಚ ಗಹೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೨೧) ಹಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪನ ಕೇಚಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕತ್ಥೇರಾ ‘‘ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ವಸ್ಸಂ ನ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಯೋ ನ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೮೬) ಚ ‘ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ತದಹು ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಅನುಪಗನ್ತುಕಾಮೇನ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಆವಾಸೋ ಅತಿಕ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಅತಿಕ್ಕಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೮೬) ಪಾಳಿವಚನತೋ ಕೇನಚಿ ಕಾರಣೇನ ನಿಸ್ಸಯಂ ಅಲಭಮಾನೇನಪಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ವಸ್ಸಂ ಅನುಪಗನ್ತುಂ. ‘ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಪನಾ’ತಿಆದೀಸು ಪನ ಚ-ಸದ್ದೋ ಅನ್ವಾಚಯತ್ಥೋ, ತಸ್ಮಾ ತೇನಾಪಿ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಮೇವಾ’’ತಿ ವದಿಂಸು.

ಮಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಏವಮವೋಚುಮ್ಹ ‘‘ಭಗವತಾ ಅನುಪಗಮನೇ ದುಕ್ಕಟಂ ಅನನ್ತರಾಯಿಕಸ್ಸೇವ ವುತ್ತಂ, ತೇನೇವ ‘ಕೇನಚಿ ಅನ್ತರಾಯೇನ ಪುರಿಮಿಕಂ ಅನುಪಗತೇನ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಾ’ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೮೫) ವುತ್ತಂ. ಅನ್ತರಾಯೋ ಚ ನಾಮ ಅನ್ತರಾ ವೇಮಜ್ಝೇ ಏತೀತಿ ಅನ್ತರಾಯೋ, ಯೋ ಕೋಚಿ ಬಾಧಕಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಯ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ವುಚ್ಚತಿ ‘ನ ಲಭನ್ತಿ ಪತಿರೂಪಂ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ, ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಮಹಾವ. ೨೦೧) ವಿಯ, ತಸ್ಮಾ ಬಾಧಕಪ್ಪಚ್ಚಯತಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ನಿಸ್ಸಯಾಲಾಭೋಪಿ ಅನ್ತರಾಯೋತ್ವೇವ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಸಕ್ಕಾ ಹಿ ವತ್ತುಂ ‘ಅನ್ತರಾಯೋ ವಸ್ಸೂಪಗಮೋ ಸನ್ನಿಸ್ಸಯತ್ತಾ ತರುಣಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಲಾಭೀನಂ ಕತೋಕಾಸೋ ವಿಯಾ’ತಿ. ತರುಣಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಲಾಭೀನಮ್ಪಿ ಹಿ ಕತೋಕಾಸೇಪಿ ‘ಸಚೇ ಪನ ಆಸಾಳ್ಹಿಮಾಸೇ ಆಚರಿಯೋ ನಾಗಚ್ಛತಿ, ಯತ್ಥ ನಿಸ್ಸಯೋ ಲಬ್ಭತಿ, ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ದಳ್ಹಂ ಕತ್ವಾ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೨೧) ವುತ್ತಂ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗರೂಹಿ ಚ ಸಾರತ್ಥದೀಪನಿಯಂ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ಮಹಾವಗ್ಗ ೩.೧೨೧) ‘ಆಚರಿಯಂ ಆಗಮೇನ್ತಸ್ಸೇವ ಚೇ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೋ ಹೋತಿ, ಹೋತು, ಗನ್ತಬ್ಬಂ ತತ್ಥ, ಯತ್ಥ ನಿಸ್ಸಯದಾಯಕಂ ಲಭತೀ’ತಿ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇಪಿ ನಿಸ್ಸಯತ್ಥಾಯ ಗಮನಮೇವ ವುತ್ತಂ. ಅಥ ಚ ಪನ ಮಹಾಕಾರುಣಿಕೋಪಿ ಭಗವಾ ‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಸ್ಸಯಂ ಅಲಭಮಾನೇನ ಯಾಚಿಯಮಾನೇನ ಅನಿಸ್ಸಿತಕೇನ ವತ್ಥು’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೨೧) ಗಿಲಾನವಿಸಯೇಪಿ ನಿಸ್ಸಯಂ ಗರುಕಂ ಕತ್ವಾ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಯಂ ಪನ ಅನಿಸ್ಸಯಂ, ತಂ ಅನನ್ತರಾಯಂ ನಿಸ್ಸಯಮುತ್ತಕಸ್ಸ ವಸ್ಸೂಪಗಮನಂ ವಿಯ. ಅಪಿಚ ನಾವಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪನ ವಸ್ಸಾನೇ ಆಗತೇಪಿ ನಿಸ್ಸಯಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ನಾವಾಯ ಗಚ್ಛತೋಯೇವ ಆವೇಣಿಕಾ ಅನಾಪತ್ತಿಕತಾ ವುತ್ತಾ. ತಸ್ಮಾ ನಿಸ್ಸಯಾಲಾಭೋ ಬಾಧಕಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ವಸ್ಸೂಪಗಮನಸ್ಸ, ನ ವಸ್ಸೂಪಗಮನಂ ನಿಸ್ಸಯಸ್ಸಾತಿ ಅನ್ತರಾಯೋಯೇವ ನಿಸ್ಸಯಾಲಾಭೋ. ತತೋಯೇವ ಟೀಕಾಯಂ ‘ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಪನ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಾಯೇವ ಚ ‘ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಪನಾ’ತಿಆದೀಸು ನಿಸ್ಸಯದಾಯಕೇ ಸತಿ ನಿಬದ್ಧವಾಸಂ ವಸಿತಬ್ಬಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಯೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ಗಮನಕಿರಿಯಾಯ ಖೀಯಮಾನತಾವಸೇನ ಚ-ಸದ್ದೋ ಸಮುಚ್ಚಯೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

ನಿಸ್ಸಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.