೪೦. ಅವೇಭಙ್ಗಿಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೩೨೨-೪. ಆರಾಮಾರಾಮವತ್ಥೂನೀತಿ ಏತ್ಥ (ಚೂಳವ. ೩೨೧; ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧) ಆರಾಮೋ ನಾಮ ಪುಪ್ಫಾರಾಮೋ ವಾ ಫಲಾರಾಮೋ ವಾ. ಮಞ್ಚೋ ಪೀಠಂ ಭಿಸಿ ಬಿಬ್ಬೋಹನಾದಿಸಯನಾಸನಂ. ಲೋಹಕುಮ್ಭೀಆದಯೋ ಕಾಳಲೋಹತಮ್ಬಲೋಹಾದಿಮಯಾ. ಭಾಣಕೋ ಉದಕಚಾಟಿ. ಪಞ್ಚೇತೇ ಅವಿಭಾಜಿಯಾತಿ ಭಾಜೇತ್ವಾ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ಗಹಿತಾಪಿ ಸಙ್ಘಸನ್ತಕಾ ಏವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತ್ಥ ಪನ ಆರಾಮೋ ಆರಾಮವತ್ಥೂತಿ ಪಠಮಂ, ವಿಹಾರೋ ವಿಹಾರವತ್ಥೂತಿ ದುತಿಯಂ, ಮಞ್ಚೋ ಪೀಠಂ ಭಿಸಿ ಬಿಬ್ಬೋಹನನ್ತಿ ತತಿಯಂ, ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ…ಪೇ… ನಿಖಾದನನ್ತಿ ಚತುತ್ಥಂ, ವಲ್ಲಿ…ಪೇ… ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಭಣ್ಡನ್ತಿ ಪಞ್ಚಮನ್ತಿ ಏವಂ ಇಮಾನಿ ರಾಸಿವಸೇನ ಪಞ್ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಸರುಪವಸೇನ ಅನೇಕಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಹೋನ್ತಿ ಚೇತ್ಥ –

‘‘ದ್ವಿಸಙ್ಗಹಾನಿ ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ, ತತಿಯಂ ಚತುಸಙ್ಗಹಂ;

ಚತುತ್ಥಂ ನವಕೋಟ್ಠಾಸಂ, ಪಞ್ಚಮಂ ಅಟ್ಠಭೇದನ’’ನ್ತಿ. (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧);

೩೨೫. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಾನಿ ನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಬ್ಬಾನಿ ಸಙ್ಘೇನ ವಾ ಗಣೇನ ವಾ ಪುಗ್ಗಲೇನ ವಾ, ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾನಿಪಿ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಯೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೩೨೧) ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಭಾಜಿತಾಪಿ ಅಭಾಜಿತಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಏತೇತಿ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾ ಪಞ್ಚಪಿ ‘‘ಗರುಭಣ್ಡಾನೀ’’ತಿ ಚ ‘‘ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಾನೀ’’ತಿ ಚ ಚ-ಸದ್ದೇನ ‘‘ಅವೇಭಙ್ಗಿಯಾನೀ’’ತಿ ಚ ವುಚ್ಚನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೨೬-೮. ಇದಾನಿ ಪುರಿಮೇಸು ತೀಸು ರಾಸೀಸು ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಗರುಭಣ್ಡತ್ತಾ ತೇ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮೇಸು ದ್ವೀಸು ರಾಸೀಸು ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಅಗರುಭಣ್ಡಸ್ಸಾಪಿ ಅತ್ಥಿತಾಯ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಆರಭನ್ತೋಪಿ ತೇಸು ದ್ವೀಸು ಬಹುವಿಸಯಂ ಪಠಮಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ವಲ್ಲಿಡ್ಢಬಾಹುಮತ್ತಾಪೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹಾತಿ ಞಾತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪೋ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧) – ವಲ್ಲಿ ಅಡ್ಢಬಾಹುಮತ್ತಾಪಿ ವೇಳು ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಾಯತೋಪಿ ತಿಣಾದಿ ಮುಟ್ಠಿಮತ್ತಮ್ಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಮುಞ್ಜಪಬ್ಬಜಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಪಣ್ಣಂ ಏಕಮ್ಪಿ ಮತ್ತಿಕಾ ಪಾಕತಾ ವಾ ಪಞ್ಚವಣ್ಣಾ ವಾ ಸುಧಾಕಙ್ಗುಟ್ಠಆದಿಕಾತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸಜ್ಜುಲಸಜಾತಿಹಿಙ್ಗುಲಕಾದಿ ವಾ ತಾಲಪಕ್ಕಪ್ಪಮಾಣಾಪಿ ಯೇಹಿ ಕೇಹಿಚಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ ವಾ ಸಙ್ಘಿಕೇ ತಿಣಖೇತ್ತಾದಿಮ್ಹಿ ಜಾತಾ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಭೂಮಿಭಾಗೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ತತ್ಥಜಾತಕಾ ವಾ ಸಙ್ಘಿಕಾ ರಕ್ಖಿತಾ ಏವ ಅಭಾಜಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಇದಾನಿ ಯೇ ಚೇತ್ಥ ಭಾಜಿತಬ್ಬಾ, ತೇ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ನಿಟ್ಠಿತೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಾ ಕಮ್ಮೇ ನಿಟ್ಠಿತೇ ಭಾಜಿಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಏತ್ಥ ಪನ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ವಲ್ಲಿವೇಳುತಿಣಪಣ್ಣಮತ್ತಿಕಾದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ವಾ ಸಙ್ಘಿಕೇ ತಿಣಖೇತ್ತಾದಿಮ್ಹಿ ಜಾತಕಂ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ತಂ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ನಿಟ್ಠಿತೇ ಅವಸೇಸಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇಪಿ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅಗರುಭಣ್ಡತ್ತಾ ಭಾಜಿತುಮ್ಪಿ ಲಬ್ಭತಿ. ಸೇನಾಸನತ್ಥಾಯ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಮೇವ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ, ನ ಇತರಂ. ಸೀಹಳದೀಪೇ ತುಮೂಲಸೋಮವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾಕವತ್ತಮ್ಪಿ ತಾಲಪಣ್ಣಂ ವಿಕ್ಕಿಣಿತ್ವಾ ಕರೀಯತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ನ ಹಿ ತತ್ಥ ಪಣ್ಣೇನ ಅತ್ಥೋ ಅತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ಇಟ್ಠಕಚ್ಛನ್ನಾ ಪಾಸಾದಾದಯೋತಿ. ಏವಂ ಅಞ್ಞತ್ಥಾಪಿ ಕರೀಯತಿ ಏವಾತಿ ವದನ್ತಿ.

೩೨೯. ಇದಾನಿ ಲೋಹಭಣ್ಡಾದೀಸು ಏಕನ್ತಭಾಜೇತಬ್ಬಭಣ್ಡಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪತ್ತಾದೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಏತ್ಥ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೨೨೧) ಪನ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಲೋಹಥಾಲಕತಮ್ಬ ಕುಣ್ಡಿಕಾ ಕಟಚ್ಛು ಸರಕ ಅಞ್ಜನಿ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾಕಣ್ಣಮಲಹರಣೀಸೂಚಿಸಣ್ಡಾಸಕತ್ತರಯಟ್ಠಿಆದೀನಿ ಗಹಿತಾನೇವ. ತಥಾತಿ ಭಾಜಿಯಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಪ್ಪಕತಞ್ಚ ಅವಿಪ್ಪಕತಞ್ಚ. ಪಾದಗಣ್ಹಕನ್ತಿ ಮಗಧನಾಳಿಯಾ ಪಞ್ಚನಾಳಿಯಾ ಗಣ್ಹನಂ.

೩೩೧-೨. ಅನುಞ್ಞಾತವಾಸಿ ಯಂ ಸಕ್ಕಾ ಸಿಪಾಟಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿಹರಿತುನ್ತಿ ವುತ್ತಾ. ತಚ್ಛಿತಾನಿಟ್ಠಿತನ್ತಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ. ಯದಿ ತಚ್ಛಿತಂ, ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ದನ್ತಂ ಪನ ಅತಚ್ಛಿತಞ್ಚ ಅನಿಟ್ಠಿತಞ್ಚ ಭಾಜಿಯಮೇವ. ಅನಿಟ್ಠಿತಂ ಮಞ್ಚಪಾದಾದಿಕಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಇದಾನಿ ಮತ್ತಿಕಭಣ್ಡಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಪಕರಣೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಪತ್ತಥಾಲಕಕುಣ್ಡಿಕಾದಿಭಿಕ್ಖೂಪಕರಣೇ ಚ. ಪಾದಘಟಕೋತಿ ಪಾದಗಣ್ಹನಕೋ ಘಟಕೋ ಚ ಮತ್ತಿಕಾಮಯೋ ಭಾಜಿಯೋ ಭಾಜೇತಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಙ್ಖಥಾಲಕಮ್ಪಿ ಭಾಜಿಯಮೇವ.

೩೩೩-೪. ಮಿಗಚಮ್ಮಾದಿಕಂ ಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಂ ಭಾಜಿಯಂ, ಸೀಹಚಮ್ಮಾದಿಕಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ತಂ ಪನ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏಳಚಮ್ಮಂ ಪನ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಗತಿಕತ್ತಾ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ. ಇದಾನಿ ಇಮಾನಿ ಪನ ಪಞ್ಚ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಭೇಸಜ್ಜಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಗರುಭಣ್ಡೇನ ಪನ ಗರುಭಣ್ಡಞ್ಚ ಥಾವರಞ್ಚ ಥಾವರೇನ ಥಾವರಮೇವ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾನೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಗರುನಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧) ಗರುನಾತಿ ಗರುಭಣ್ಡೇನ ಗರುಭಣ್ಡಞ್ಚ ಥಾವರಞ್ಚ ಪರಿವತ್ತೇಯ್ಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಥಾವರೇನ ಚ ಥಾವರಮೇವ ಪರಿವತ್ತೇಯ್ಯ, ನ ಗರುಭಣ್ಡನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪಞ್ಚಸು ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸು ಪಚ್ಛಿಮತ್ತಯಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಪುರಿಮದ್ವಯಂ ಥಾವರನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತಥಾ ಕತ್ವಾ ಚ ಭುಞ್ಜತೂತಿ ಏವಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ತತೋ ಆಭತಂ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಥಂ ಞಾಯತೀತಿ ಚೇ? ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಪರಿವಾರೇ-

‘‘ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಂ ಅವೇಭಙ್ಗಿಯಂ, ಪಞ್ಚ ವುತ್ತಾ ಮಹೇಸಿನಾ;

ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತಸ್ಸ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ,

ಪಞ್ಹಾ ಮೇಸಾ ಕುಸಲೇಹಿ ಚಿನ್ತಿತಾ’’ತಿ. (ಪರಿ. ೪೭೯);

ಏತ್ಥ ಪನ ಗರುಭಣ್ಡೇನ ಗರುಭಣ್ಡಞ್ಚ ಥಾವರಞ್ಚ ಥಾವರೇನ ಥಾವರಮೇವ ಪರಿವತ್ತನವಿಧಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ವಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪುನ ತತೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಞ್ಚ ಚತುಪಚ್ಚಯಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಲಬ್ಭತೀತಿ ದೀಪೇತುಂ ‘‘ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಯಂ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸೇಸನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧) ಆರಾಮಾದಿ ಅಭಾಜಿಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅವೇಭಙ್ಗಿಯವಿನಿಚ್ಛಯೋ.

ಅವೇಭಙ್ಗಿಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.