೩೧. ವಿಕಪ್ಪನಾನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೨೨೧. ಸಮ್ಮುಖಾಯಾತಿ (ಪಾಚಿ. ೩೭೪; ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೪೬೯; ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ವಿಕಪ್ಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ) ಸಮ್ಮುಖೇ ಠಿತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬ್ಯತ್ತಸ್ಸಾತಿ ವಿಕಪ್ಪನವಿಧಾನಂ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಣಾದಿವಿಧಾನಞ್ಚ ಜಾನನ್ತಸ್ಸ. ಅಬ್ಯತ್ತೋ ಪನ ‘‘ಇಮಿನಾ ಮಯ್ಹಂ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಸ್ಸಾತಿ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ.

೨೨೨. ನಿಧೇತುಂವಾತಿ ನಿಧೇತುಂ ಏವ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ನ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ ವಾ ಅಧಿಟ್ಠಾತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೨೪-೫. ಅಪರಾ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಾತಿ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಿಕಪ್ಪನಾ ಏವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇಮಾ ದ್ವೇ ವಿಕಪ್ಪನಾ ಅತ್ತನಾ ಏವ ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ಪರೇನ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಾಪಿತತ್ತಾ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಿಕಪ್ಪನಾ ಏವಾತಿ ವುತ್ತಾ.

೨೨೭. ಮಿತ್ತೋತಿ ದಳ್ಹಮಿತ್ತೋ. ಸನ್ದಿಟ್ಠೋತಿ ದಿಟ್ಠಮತ್ತೋ ನಾತಿದಳ್ಹಮಿತ್ತೋ. ‘‘ಇತರೇನ ಚ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನ ‘ತಿಸ್ಸೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ವಾ ‘ತಿಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ’ತಿ ವಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಪುನ ತೇನ ‘ಅಹಂ ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ತಿಸ್ಸಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ದಮ್ಮೀ’ತಿ ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ತೇನೇವ ‘ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ತಿಸ್ಸಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸನ್ತಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜ ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಹಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋಹೀ’ತಿ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಪಾಠೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.

೨೨೮. ದೂರಸನ್ತಿಕತ್ತೇಕತ್ತ-ಬಹುಭಾವಂ ವಿಜಾನಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ದೂರತ್ತಞ್ಚ ಸನ್ತಿಕತ್ತಞ್ಚ ಏಕತ್ತಞ್ಚ ಬಹುಭಾವಞ್ಚ ವಿಜಾನಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೨೯. ‘‘ದಸಾಹಪರಮಂ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಧಾರೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ೪೬೨) ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ದಸಾಹಂ ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಚೀವರಕಾಲಸಮಯೋ ನಾಮ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮೋ ಮಾಸೋ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೬೪೯) ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಮಾಸಮೇಕಂ ವಾ ಪಞ್ಚ ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ಮಾಸಂ ವಾ ಏಕಂ ಪಞ್ಚ ವಾ ಮಾಸೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪನೇವ ಅಕಾಲಚೀವರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚಸ್ಸ ಪಾರಿಪೂರಿ, ಮಾಸಪರಮಂ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ತಂ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ ಊನಸ್ಸ ಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಸತಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಸಾಯಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೪೯೯) ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಪಚ್ಚಾಸಾ ಸತಿ ಮಾಸಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ನುಪ್ಪಾದಯತೀತಿ ಅನಧಿಟ್ಠಿತಂ ಅವಿಕಪ್ಪಿತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಂ ನ ಜನಯತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಕಪ್ಪನಾವಿನಿಚ್ಛಯೋ.

ವಿಕಪ್ಪನಾನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.