೪. ಭೋಜನವಗ್ಗೋ

೨. ಗಣಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದೇವದತ್ತೋ ಕಾಲೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಭಗವತಾ ‘‘ಗಣಭೋಜನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೦೯) ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಪದಭಾಜನೇ ಪನ ‘‘ನಿಮನ್ತಿತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೧೮) ನಿಮನ್ತನಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಭತ್ತಂ. ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ವತ್ಥುವಸೇನ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಯಾಚನಮ್ಪಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಪರಿವಾರೇ ಏವ ‘‘ಗಣಭೋಜನಂ ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹಿ ಪಸವತಿ ವಿಞ್ಞತ್ತಿತೋ ವಾ ನಿಮನ್ತನತೋ ವಾ’’ತಿ (ಪರಿ. ೩೨೨) ವುತ್ತತ್ತಾ. ತಸ್ಮಾ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಂಯೇವ ಪಾಕಟತ್ತಾ ಪದಭಾಜನೇ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ‘‘‘ಏಕತೋ ಗಣ್ಹನ್ತೀ’ತಿ ಚ ಗಹಿತಭತ್ತಾಪಿ ಅಞ್ಞೇ ಯಾವ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ತಾವ ಚೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಏಕತೋ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಏವ ನಾಮಾ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಪಬ್ಬಜಿತೋತಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು, ತಿತ್ಥಿಯೇಸು ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಸಮಯಾಭಾವೋತಿ ಸತ್ತನ್ನಂ ಅನಾಪತ್ತಿಸಮಯಾನಂ ಅಭಾವೋ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಸಮಯಲದ್ಧಕೇನ ಸಹ ಚತ್ತಾರೋ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಸಮಯಲದ್ಧಕೋ ಸಯಮೇವ ಮುಚ್ಚತಿ, ಸೇಸಾನಂ ಗಣಪೂರಕತ್ತಾ ಆಪತ್ತಿಕರೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಚ ಲಿಖಿತಂ.

ಏತ್ಥಾಹ – ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಹಣಮೇವ ಹೇತ್ಥ ಪಮಾಣ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಗಣಭೋಜನಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಚತ್ತಾರೋ…ಪೇ… ಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೧೮) ವುತ್ತನ್ತಿ? ವುಚ್ಚತೇ – ತತ್ಥ ‘‘ಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಣನಿಯಮವಚನಂ. ನ ಹಿ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ.

ಗಣಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾತಿ ಪನ ನಿಮನ್ತನತೋ ಪಸವನತೋ ಭೋಜನಾಪೇಕ್ಖಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಏಕೇ. ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಭತ್ತಂ ಲಭತಿ, ತಮಞ್ಞೋ ಚೂಪಾಸಕೋ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಘರೇ ನಿಸೀದಾಪೇಸಿ, ನ ಚ ತಾವ ಭತ್ತಂ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಲದ್ಧಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾತಿ ಚೇ? ‘‘ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಭೋಜನೇನ ನಿಮನ್ತಿತೋ ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಏತಂ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ನಾಮಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೨೭) ವುತ್ತತ್ತಾ. ಪಠಮಕಥಿನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೋ.

ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಕಾಣಮಾತಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ತಥಾನೀತಪೂವೇಹಿ ಅತ್ಥಿಕೇನ ಉಕ್ಕಟ್ಠಪತ್ತಪ್ಪಮಾಣವಸೇನ ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ‘‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ ಏತ್ಥ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೀ’’ತಿ ಅಪಾಥೇಯ್ಯಾದಿಅತ್ಥಾಯ ಸಜ್ಜಿತಸಞ್ಞಾಯ ಅತಿರೇಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇನ ಆರೋಚನೇ, ಅಸಂವಿಭಾಗೇ ಚ ನ ಮುಚ್ಚತಿ ಅಚಿತ್ತಕತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ. ಅಥ ಉಗ್ಗಹಿತಕಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ಮುಚ್ಚತಿ ಏವ. ಅಸಂವಿಭಾಗೇ ಪನ ಅನಾಪತ್ತಿ ಅಕಪ್ಪಿಯತ್ತಾ. ಅಚಿತ್ತಕತಾ ಪಣ್ಣತ್ತಿಜಾನನಾಭಾವೇನೇವ, ನ ವತ್ಥುಜಾನನಾಭಾವೇನಾತಿ ಏಕೇ. ‘‘ನ ಪಾಥೇಯ್ಯಾದಿಅತ್ಥಾಯ ಸಜ್ಜಿತಭಾವಜಾನನ’’ನ್ತಿ ಅಙ್ಗೇಸು ಅವುತ್ತತ್ತಾ ಸಚೇ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ನ ವದತಿ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಪೋರಾಣಾ ವದನ್ತಿ. ಅತಿರೇಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣನ್ತಿ ತತ್ಥ ಪಞ್ಚಮಂವ ಅಙ್ಗಂ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ ನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಕತ್ತಬ್ಬಾಕರಣತೋ ಪನ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅಞ್ಞಥಾ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ ಇದಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಅನಿವಾರಣಂ, ಅನಾರೋಚನಂ ವಾ ಛಟ್ಠಮಙ್ಗಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ.

ಕಾಣಮಾತಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಪಠಮಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಣಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ. ತೇಸು ‘‘ಅಸನಂ ಪಞ್ಞಾಯತ್ತೀ’’ತಿ ಏತೇನೇವ ‘‘ಭುತ್ತಾವೀ’’ತಿ ಏತಸ್ಸ ಸಿದ್ಧತ್ತಾ ವಿಸುಂ ಅತ್ಥಸಿದ್ಧಿ ನ ದಿಸ್ಸತಿ. ದಿಸ್ಸತಿ ಚೇ, ಅಙ್ಗಾನಂ ಛಕ್ಕತ್ತದಸ್ಸನನ್ತಿ (ವಜಿರ. ಟೀ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೨೩೮-೨೩೯) ಲಿಖಿತಂ. ‘‘ಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ ಅಭಿಹಟಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ.

ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಕತಚುಣ್ಣಮ್ಪೀತಿ ಪಿ-ಕಾರೇನ ಕುಣ್ಡಕಂ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತಿ. ಸಮಪಾಕಭಜ್ಜಿತಾನಂ ಪನ ಆತಪಸುಕ್ಖಾನಂ ವಾ ಕುಣ್ಡಕಂ ವಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ತಣ್ಡುಲಾ ವಾತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವುತ್ತತ್ತಾ ಸಮಪಾಕಭಜ್ಜಿತಾನಂ ವೀಹೀನಂ, ವೀಹಿಪಲಾಸಾನಂ ವಾ ತಣ್ಡುಲಚುಣ್ಣಂ ಪವಾರೇತಿ. ತಥಾ ಖರಪಾಕಭಜ್ಜಿತಾನಂ ಕುಣ್ಡಕಮ್ಪಿ ಪವಾರೇತಿ. ಭಜ್ಜಿತಸತ್ತುಯೋ ಪಿಣ್ಡೇತ್ವಾ ಕತೋ ಅಪಕ್ಕಸತ್ತುಮೋದಕೋಪಿ ಪವಾರೇತೀತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಸಚೇ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ನತ್ಥಿ, ನ ಪವಾರೇತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಅಸನಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಕತಭೋಜನಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ.

ಅಕಪ್ಪಿಯಮಂಸಂ ಪನ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನೇ ಠಿತಂ, ಖಾದಿಯಮಾನಂ ಪನ ಮಂಸಭಾವಂ ನ ಜಹಾತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪವಾರೇತಿ. ಭೋಜನಸಾಲಾಯ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಚೇ ಅತ್ತನೋ ಅಪಾಪುಣನಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಅಭಿಹಟಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ನ ಪವಾರೇತಿ. ಕಾಮಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಪತ್ತೇ ಪನ ಆರಾಮಿಕಾ ಆಕಿರನ್ತಿ, ತಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಇದಞ್ಹಿ ಬುದ್ಧಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠಾಯ ಅನೇಸನಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನೇಯೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಯಥಾ ಹಿ ಸಙ್ಘತೋ ಲದ್ಧಂ ಪಿಣ್ಡಂ ದುಸ್ಸೀಲೋ ದೇತಿ, ತಞ್ಚೇ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ನ ಪವಾರೇತಿ, ಏವಂಸಮ್ಪದಮಿದನ್ತಿ ಚ, ವಿಭಾಗೋ ಲಜ್ಜೀ ಚೇ ದೇತಿ, ತಂ ಸೋ ನ ಅಜ್ಝೋಹರಿತುಕಾಮತಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಪವಾರೇತೀತಿ ಚ, ‘‘ಸಮಂಸರಸಂ ಸಮಚ್ಛರಸ’’ನ್ತಿ ಆಪಜ್ಜನತೋ ‘‘ಮಂಸರಸ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತೋ ಹೋತಿ, ‘‘ಮಂಸಸ್ಸ ರಸಂ ಮಂಸರಸ’’ನ್ತಿ ಅಯಂ ವಿಗ್ಗಹೋ ನಾಧಿಪ್ಪೇತೋತಿ ಚ ವುತ್ತಂ. ಭತ್ತಮಿಸ್ಸಕಂ ಯಾಗುಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಯಾಗುಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ನ ಪವಾರೇತಿ. ‘‘ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪವಾರೇತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಯೇನಾಪುಚ್ಛಿತೋ, ತಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಾಯ. ಏತ್ಥ ಪನ ‘‘ಯಾಗುಮಿಸ್ಸಕಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತತ್ರ ಚೇ ಯಾಗು ಬಹುತರಾ ವಾ ಹೋತಿ, ಸಮಸಮಾ ವಾ. ಭತ್ತಂ ಮನ್ದಂ, ನ ಪವಾರೇತಿ. ಯಾಗು ಚೇ ಮನ್ದಾ, ಭತ್ತಂ ಬಹುತರಂ, ಪವಾರೇತಿ. ಇದಞ್ಚ ಸಬ್ಬಅಟ್ಠಕಥಾಸು ವುತ್ತತ್ತಾ ನ ಸಕ್ಕಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ. ಕಾರಣಂ ಪನೇತ್ಥ ದುದ್ದಸಂ. ‘‘ಭತ್ತಮಿಸ್ಸಕಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದತಿ. ತತ್ರ ಭತ್ತಂ ಬಹುತರಂ ವಾ ಸಮಕಂ ವಾ ಅಪ್ಪತರಂ ವಾ ಹೋತಿ, ಪವಾರೇತಿ ಏವ. ಭತ್ತಂ ವಾ ಯಾಗುಂ ವಾ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾ ‘‘ಮಿಸ್ಸಕಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದತಿ. ತತ್ರ ಚೇ ಭತ್ತಂ ಬಹುತರಂ, ಸಮಕಂ ವಾ ಹೋತಿ, ಪವಾರೇತಿ. ಅಪ್ಪತರಂ ನ ಪವಾರೇತಿ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ವೀಮಂಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ಫಲಂ ವಾ ಕನ್ದಮೂಲಾದಿ ವಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಸಮಣಕಪ್ಪೇಹಿ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಅಕತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಅಕಾರಾಪಿತೇಹಿ ಕದಲಿಫಲಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾಪಿ ತಂ ಕದಲಿಫಲಾದಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಮಿಸ್ಸಕರಸತ್ತಾ ಪುನ ತಾನಿ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಭಾಜನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಕಾರೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಪುಬ್ಬೇ ತೇಸು ವಿನಯಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅನಾರುಳ್ಹತ್ತಾತಿ ವದನ್ತಿ.

ಪತ್ತೇ ರಜಂ ಪತಿತಂ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾವ ಭಿಕ್ಖಾ ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬಾ. ‘‘ಅಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹತೋ ವಿನಯದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೨೬೫) ವುತ್ತತ್ತಾ ಏತಮಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ವದನ್ತಿ. ‘‘ತಂ ಪನ ಪುನ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏವಮೇವ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ‘‘ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕತಂ ಅನತಿರಿತ್ತಕತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏವಮೇವ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ‘‘ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕತಂ, ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಕತಂ ಹೋತೀ’’ತಿಆದೀಹಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ದೀಪಿತಂ. ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಇದಮ್ಪಿ ತೇ ಅಧಿಕಂ, ಇತೋ ಅಞ್ಞಂ ನ ಲಚ್ಛಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಆಹಾರತ್ಥಾಯಾತಿ ವಿಕಾಲೇ ಏವಾತಿ ಏಕೇ. ‘‘ಪಠಮಕಥಿನಸದಿಸಾನಿ. ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೋ. ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝೋಹರಣತೋ. ವಚೀಕಮ್ಮಂ ವಾಚಾಯ ‘‘ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕರೋಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಅಕಾರಾಪನತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಪಠಮಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ದುತಿಯಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

‘‘ಭುತ್ತಸ್ಮಿಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೪೩) ಮಾತಿಕಾಯಂ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಭೋಜನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ನ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ.

ದುತಿಯಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ವಿಕಾಲಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಜಮ್ಬುದೀಪಸ್ಸ ಕಾಲೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದೋತಿ ಏವಂ ಕಿರ.

ವಿಕಾಲಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

‘‘ದುದ್ಧೋತೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಇಧ ವುತ್ತತ್ತಾ, ‘‘ದುದ್ಧೋತಂ ಪತ್ತಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪುನ

ತತ್ಥ ಅಚ್ಛೋದಕಂ ವಾ ಆಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ, ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ವಾ ಘಂಸಿತ್ವಾ ನಿಸ್ನೇಹಭಾವೋ ಜಾನಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೨೫೩) ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ ಮತ್ತಿಕಾಪತ್ತಸ್ಸ ಕಪಾಲೇನ ಪೀತೋ ಸ್ನೇಹೋ ಸನ್ನಿಧಿಂ ಕರೋತೀತಿ ಸಿದ್ಧನ್ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಸಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಪರಿಚ್ಚತ್ತಮೇವಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ ನಾಮ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾನಂ ನಿರಪೇಕ್ಖಅಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ ಅವಿಜಹಿತಂ. ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಹಣನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಭಾವಮವಿಜಹಿತಮೇವ ಸನ್ನಿಧಿಂ ಜನೇತೀ’’ತಿ ಧಮ್ಮಸಿರಿತ್ಥೇರೋ, ತಂ ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೫೫) ಪಾಳಿಯಾ ವಿರುಜ್ಝತಿ. ತಸ್ಸ ಪನ ಪುನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನಕಿಚ್ಚಾಭಾವತೋ ವೀಮಂಸಿತಬ್ಬಂ.

ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಪಣೀತಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

‘‘ತೇಸಂ ಮಂಸಞ್ಚ ಖೀರದಧೀನಿ ಚ ಇಧ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾನೀ’’ತಿ ಇದಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯವತ್ಥುಪರಿಚ್ಛೇದೋ, ನ ಪನ ಕಪ್ಪಿಯಖೀರಾದಿಪರಿಚ್ಛೇದೋ, ತಸ್ಮಾ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಖೀರಾದೀನಿ ವಟ್ಟನ್ತೀತಿ ಚ, ‘‘ಮಹಾನಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಸಙ್ಘವಸೇನ ಪವಾರಿತೇ ಭೇಸಜ್ಜತ್ಥಾಯ ಸಪ್ಪಿಆದಿಭೇಸಜ್ಜಪಞ್ಚಕಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ ಚೇ, ತತ್ಥ ‘‘ನ ಭೇಸಜ್ಜಕರಣೀಯೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಸಙ್ಗಹಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ತೇನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ (ವಜಿರ. ಟೀ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೨೬೧) ಚ ಲಿಖಿತಂ.

ಪಣೀತಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ದನ್ತಪೋನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

‘‘ಸರೀರಾವಯವೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಮುಖೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ. ‘‘ಚಿಞ್ಚಾದಿಪತ್ತೇಸು ಭೂಮಿಯಂ ಅತ್ಥತೇಸು ನ ವಟ್ಟತಿ, ಕಲ್ಲಖೇತ್ತೇ ತತ್ಥ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಸಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನ ಕೇವಲಂ ಸಪ್ಪದಟ್ಠಂಯೇವ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ದಟ್ಠಂ ವಿಸೇಸೇತಿ. ಸಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚ ಲಿಖಿತಂ.

ದನ್ತಪೋನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಭೋಜನವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ.