೭. ತತುತ್ತರಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಕತಿಯಾ ಸನ್ತರುತ್ತರೇನ ಚರತಿ ಕಥಿನಪಲಿಬೋಧವಸೇನ ವಾ ಸಾಸಙ್ಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಸೇನ ವಾ. ಏತ್ಥ ಸಿಯಾ – ‘‘ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ಚೀವರಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸನ್ತಿ, ದುಸ್ಸವಾಣಿಜ್ಜಂ ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಾರಾ. ೫೨೨) ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಸುತ್ವಾ ಭಗವಾಪಿ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ ಮೋಘಪುರಿಸಾ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ಚೀವರಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸಥಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೨೨) ವತ್ವಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತತ್ತಾ ಚ ಇಮಿಸ್ಸಂ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಂ ‘‘ಬಹುಚೀವರವಿಞ್ಞಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ, ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ‘‘ನ ಹಿ ಅನಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಸಾಖಾಪಲಾಸಂ ಭಞ್ಜಿತುಂ ಲಭನ್ತಿ, ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಾನಂ ಪನ ಅತ್ಥಾಯ ಲಭನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಪಮಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಚೇ? ನ, ಕಸ್ಮಾ? ಅಞ್ಞಾತಕವಿಞ್ಞತ್ತಿಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಏವ ಅಞ್ಞಾತಕವಿಞ್ಞತ್ತಿ ವಾರಿತಾ. ತಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಾಳಿಯಂ (ಪಾರಾ. ೫೨೧) ‘‘ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಅನಾಪತ್ತಿಪಾಳಿಯಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಞಾತಕಪ್ಪವಾರಿತೇ ಏವ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ನ ಅಞ್ಞೇತಿ ವಚನತೋ ಚ ವಾರಿತಾ. ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾಪಿ ‘‘ಬಹುಂ ಚೀವರಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸಥಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೨೨) ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞಾಪೇನ್ತೋ ‘‘ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಮಾಣತೋ ಗಹಣಂ ಅನುಜಾನಿ, ನ ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಪಮಾಣತೋ ವಿಞ್ಞಾಪನಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನಿಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಇಧ ‘‘ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ ನ ವುತ್ತಂ, ನ ನ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಕತ್ವಾ.

ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ‘‘ಅಞ್ಞಾತಕಪ್ಪವಾರಿತಟ್ಠಾನೇ ಪಕತಿಯಾ ಬಹುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಅಚ್ಛಿನ್ನಕಾರಣಾ ಪಮಾಣಮೇವ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಂ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ಞಾತಕಾನಂ ಪವಾರಿತಾನ’’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೨೬) ವುತ್ತಅನಾಪತ್ತಿಪಾಳಿಯಾ ನ ಸಮೇತೀತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೨೬) ವುತ್ತತ್ತಾ ಇಧಾಪಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಞಾತಕಪ್ಪವಾರಿತೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಲಿಖಿತಂ. ‘‘ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ ನಿದಾನವಿರೋಧತೋ ನ ವುತ್ತಂ, ತಥಾಪಿ ಅನನ್ತರೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಲಬ್ಭತಿ ಏವಾತಿ ವದನ್ತಿ.

ತತುತ್ತರಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.