ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಣ್ಡಂ

೧. ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯಾತಿ ರಥಿಕಂ ಬ್ಯೂಹಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯ. ಅಸಪ್ಪಾಯನ್ತಿ ಸಗ್ಗಮೋಕ್ಖಾನಂ ಅಹಿತಂ ಅನನುಕೂಲಂ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅನ್ತರಘರೇ ಠತ್ವಾ ದದಮಾನಾಯ ವಸೇನೇತ್ಥ ಆಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ಪನ ಅಪ್ಪಮಾಣಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯಾತಿ ವಚನತೋ’’ತಿಆದಿ. ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸೂತಿ ಅನ್ತರಾರಾಮಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಾಪಟಿಕ್ಕಮನೇಸು. ರಥಿಯಾಬ್ಯೂಹಸಿಙ್ಘಾಟಕಘರಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ರಥಿಯಾತಿ ರಚ್ಛಾ. ಬ್ಯೂಹನ್ತಿ ಅನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಠಿತಾ ಗತಪಚ್ಚಾಗತರಚ್ಛಾ. ಸಿಙ್ಘಾಟಕನ್ತಿ ಚತುಕ್ಕೋಣಂ ವಾ ತಿಕೋಣಂ ವಾ ಮಗ್ಗಸಮೋಧಾನಟ್ಠಾನಂ. ಘರನ್ತಿ ಕುಲಘರಂ. ಯಥಾ ಚ ರಥಿಯಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ದದಮಾನಾಯ ಗಣ್ಹತೋ ಆಪತ್ತಿ, ಏವಂ ಹತ್ಥಿಸಾಲಾದೀಸುಪಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

‘‘ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀಸು ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಅಜ್ಝೋಹರಣೇಪಿ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಆಮಿಸೇನ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ಸಮ್ಭಿನ್ನೇ ಪನ ಏಕರಸೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಮೇವ. ಏಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ.

ಞಾತಿಕಾಯ ವಾ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾತಿ ಸಯಂ ಅದತ್ವಾ ಯಾಯ ಕಾಯಚಿ ಞಾತಿಕಾಯ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಾ ದದಮಾನಾಯಾತಿ ಭೂಮಿಯಂ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ, ಅಯ್ಯ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದದಮಾನಾಯ. ಏವಂ ದಿನ್ನಂ ‘‘ಸಾಧು, ಭಗಿನೀ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಾಯ ಏವ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಕೇನಚಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ಇದಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಯೋ ಚ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅತ್ತನೋ ವಾ ಭತ್ತಂ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ, ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ವಾ ಭತ್ತಂ ದೇನ್ತಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಸಚೇ ದಾಪೇಯ್ಯ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ ಭವೇಯ್ಯ, ದೇನ್ತಿಯಾ ಪನ ನೇವ ಇಮಿನಾ, ನ ಪುರಿಮೇನ ಆಪತ್ತಿ.

ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಲದ್ಧಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಕಾನೀತಿ ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಲದ್ಧಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಕಾನಿ. ಯಞ್ಹಿ ಕುಲಂ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಂ ದೇನ್ತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ.

ಘರತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾತಿ ಘರತೋ ಆಸನಸಾಲಂ ವಾ ವಿಹಾರಂ ವಾ ಆನೇತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಆಸನಸಾಲಾದೀಸು ವಾ’’ತಿ. ಇಮಸ್ಸ ‘‘ದೇನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ದ್ವಾರಮೂಲೇ ವಾ ಠಪಿತಂ ದೇನ್ತೀತಿ ದ್ವಾರಮೂಲೇ ಠಪಿತಂ ಪಚ್ಛಾ ಸಮ್ಪತ್ತಸ್ಸ ದೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖುಂ ಪನ ದಿಸ್ವಾ ಅನ್ತೋಗೇಹತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ನಿಚ್ಚಭತ್ತಕೇತಿ ನಿಚ್ಚಂ ದಾತಬ್ಬಭತ್ತಕೇ. ಸಲಾಕಭತ್ತೇತಿ ರುಕ್ಖಸಾರಮಯಾಯ ಸಲಾಕಾಯ ವಾ ವೇಳುವಿಲೀವತಾಲಪಣ್ಣಾದಿಮಯಾಯ ಪಟ್ಟಿಕಾಯ ವಾ ‘‘ಅಸುಕಸ್ಸ ನಾಮ ಸಲಾಕಭತ್ತ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಉಪನಿಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಭತ್ತೇ. ಪಕ್ಖಿಕೇತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಏಕದಿವಸೇ ದಾತಬ್ಬಭತ್ತೇ. ಉಪೋಸಥಿಕೇತಿ ಉಪೋಸಥೇ ದಾತಬ್ಬಭತ್ತೇ. ಪಾಟಿಪದಿಕೇತಿ ಪಾಟಿಪದದಿವಸೇ ದಾತಬ್ಬಭತ್ತೇ.

ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತಸ್ಸ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಬಹುಕಮ್ಪೀತಿ ಯಾಗುಯಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಸುದ್ಧಾಯ ಯಾಗುಯಾ ದಿನ್ನಾಯ, ಪೂವಭತ್ತಾದೀನಿಪಿ ಏತಿಸ್ಸಾ ಯಾಗುಯಾ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ, ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತಸ್ಸ ಖಾದನೀಯಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನೀಯಸ್ಸ ವಾ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಬಹುಕಮ್ಪಿ ಆಹರೀಯತು. ಖಾದನೀಯನ್ತಿ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ ‘‘ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ’’ತಿಪಿ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬತ್ತಾ. ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಹರನ್ತೂತಿ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅತ್ತನೋ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಆಹರನ್ತು. ‘‘ಯಾಗುಯಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಪೂವಂ ವಾ ಭತ್ತಂ ವಾ ಆಹರನ್ತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೭೩) ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಪಟಿಸಂವಿದಿತಗಿಲಾನಾವಸೇಸಕಂ ವಾತಿ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಞ್ಚ ಗಿಲಾನೋ ಚ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಗಿಲಾನಾ, ತೇಸಂ ಅವಸೇಸಕಂ, ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸ್ಸ ಚ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಚ ಸೇಸಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಆಹಟಂ, ತಸ್ಸ ಸೇಸಕಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸಾಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಚತುನ್ನಂ ವಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ವಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಬಹೂನಂ ಆಹಟಂ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ದಾತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸೇಸಕಮೇವ, ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ಅಧಿಕಮೇವ ಹೋತಿ, ಸನ್ನಿಧಿಂ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಠಪಿತಂ ದುತಿಯದಿವಸೇಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಗಿಲಾನಸ್ಸಾಹಟಾವಸೇಸೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಯಂ ಪನ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಮೇವ ಕತ್ವಾ ಆಭತಂ, ತಂ ಬಹಿಆರಾಮಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಆಹರಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಯಮ್ಪಿ ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ವಾ ವನಚರಕಾದಯೋ ವಾ ವನತೋ ಆಹರಿತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ, ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ. ಕತ್ಥಚಿ ಪನ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ‘‘ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಆಹಟಂ ವಾ ಗಿಲಾನಾವಸೇಸಕಂ ವಾ’’ತಿ ಪಾಠೋ ದಿಸ್ಸತಿ, ಸೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥಜಾತಕಮೇವ ವಾತಿ ಆರಾಮೇ ಜಾತಕಮೇವ. ಮೂಲಫಲಾದಿನ್ತಿ ಮೂಲಫಲತಚಪತ್ತಾದಿಂ ಅಞ್ಞೇನ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತಂ ಗಾಮಂ ಹರಿತ್ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ಆಹರನ್ತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ.

ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಇತಿ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾಯ

ವಿನಯತ್ಥಮಞ್ಜೂಸಾಯಂ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಿಯಂ

ಪಾಟಿದೇಸನೀಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.