೫. ಚಿತ್ತಾಗಾರವಗ್ಗೋ

೧. ರಾಜಾಗಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಕೀಳನಚಿತ್ತಸಾಲನ್ತಿ ನ ರಞ್ಞೋವ ಕೀಳನಚಿತ್ತಸಾಲಂ, ಅಥ ಖೋ ಯೇಸಂ ಕೇಸಞ್ಚಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಕೀಳನತ್ಥಂ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಕತಸಾಲಂ. ಏಸ ನಯೋ ‘‘ಕೀಳನಉಪವನ’’ನ್ತಿಆದೀಸುಪಿ. ಯಥಾಹ ‘‘ರಾಜಾಗಾರಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ರಞ್ಞೋ ಕೀಳಿತುಂ ರಮಿತುಂ ಕತಂ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿಕೋ (ಪಾಚಿ. ೯೭೯) ವಿತ್ಥಾರೋ. ತತ್ಥ ಕೀಳನಉಪವನನ್ತಿ ಕೀಳನತ್ಥಂ ಅನ್ತೋನಗರೇ ಕತಂ ಆರಾಮಂ. ಕೀಳನುಯ್ಯಾನನ್ತಿ ತಥೇವ ಬಹಿನಗರೇ ಕತಂ ಉಯ್ಯಾನಂ.

ರಾಜಾಗಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಆಸನ್ದಿಪರಿಭುಞ್ಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅತಿಕ್ಕನ್ತಪ್ಪಮಾಣಾತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲತೋ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಪ್ಪಮಾಣಪಾದಕಾ. ವುತ್ತೋತಿ ಪದಭಾಜನಿಯಂ ವುತ್ತೋ. ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯರೂಪಾಕುಲೋ ಅಕಪ್ಪಿಯಮಞ್ಚೋ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ’’ತಿ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ಮಹಾವಗ್ಗ ೩.೨೫೪) ಸಾರಸಮಾಸಾಚರಿಯೋ.

ಆಸನ್ದಿಪರಿಭುಞ್ಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಸುತ್ತಕನ್ತನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಉಜ್ಜವುಜ್ಜವೇತಿ ಉಗ್ಗಿರಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಿರಿತ್ವಾ ವೇಠನೇ. ಕನ್ತಿತಸುತ್ತಂ ಕನ್ತನ್ತಿಯಾತಿ ದಸಿಕಸುತ್ತಾದಿಂ ಸಙ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಕನ್ತನ್ತಿಯಾ, ದುಕ್ಕನ್ತಿತಂ ವಾ ಪಟಿಕನ್ತನ್ತಿಯಾ.

ಸುತ್ತಕನ್ತನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಗಿಹಿವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅತ್ತನೋ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಸ್ಸ ಚಾತಿ ಸಚೇಪಿ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಬೀಜನಿಂ ವಾ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿದಣ್ಡಕಂ ವಾ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ವಾ ಪಚಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಗಿಹಿವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫-೬. ಅಧಿಕರಣಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅನನ್ತರಾಯಿಕಿನೀತಿ ದಸವಿಧೇಸು ಅನ್ತರಾಯೇಸು ಏಕೇನಾಪಿ ಅನನ್ತರಾಯಿಕಿನೀ. ಧುರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ವಿನಿಚ್ಛಿನನ್ತೀ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾವ ವಿನಿಚ್ಛಿನಾತಿ.

ಛಟ್ಠಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ.

ಅಧಿಕರಣಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಆವಸಥಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಆಪದಾಸೂತಿ ಮಹಗ್ಘಚೀವರಂ ಸರೀರತೋ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಸುಪ್ಪಟಿಸಾಮಿತಮ್ಪಿ ಚೋರಾ ಹರನ್ತಿ, ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು ಅನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿವಾಸೇನ್ತಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಆವಸಥಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಆವಸಥವಿಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಕವಾಟಬದ್ಧವಿಹಾರನ್ತಿ ದ್ವಾರಬದ್ಧವಿಹಾರಂ. ಗಿಲಾನಾಯಾತಿ ವಚೀಭೇದಂ ಕಾತುಂ ಅಸಮತ್ಥಾಯ. ಆಪದಾಸೂತಿ ರಟ್ಠೇ ಭಿಜ್ಜನ್ತೇ ಆವಾಸೇ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು.

ಆವಸಥವಿಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ತಿರಚ್ಛಾನವಿಜ್ಜಾಪರಿಯಾಪುಣನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಹತ್ಥಿಆದೀಸುಪಿ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೩.೧೦೧೫) ಸಿಪ್ಪಸದ್ದೋ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ, ತಥಾ ಆಥಬ್ಬಣಾದೀಸು ಮನ್ತಸದ್ದೋ. ತತ್ಥ ಥರೂತಿ ಖಗ್ಗಮುಟ್ಠಿ. ಆಥಬ್ಬಣಮನ್ತೋ ನಾಮ ಆಥಬ್ಬಣವೇದವಿಹಿತೋ ಪರೂಪಘಾತಕರೋ ಮನ್ತೋ. ಖಿಲನಮನ್ತೋ ನಾಮ ದಾರುಸಾರಖಿಲಂ ಮನ್ತೇತ್ವಾ ಪಥವಿಯಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಮಾರಣಮನ್ತೋ. ಅಗದಪ್ಪಯೋಗೋ ನಾಮ ವಿಸಯೋಜನಂ.

ತಿರಚ್ಛಾನವಿಜ್ಜಾಪರಿಯಾಪುಣನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ತಿರಚ್ಛಾನವಿಜ್ಜಾವಾಚನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಲೇಖೇತಿ ಲಿಖಸಿಪ್ಪೇ. ಧಾರಣಾಯ ವಾತಿ ಧಾರಣಸತ್ಥೇ, ಯಸ್ಮಿಂ ವುತ್ತನಯೇನ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಾ ಬಹೂನಿಪಿ ಗನ್ಥಾನಿ ಧಾರೇನ್ತಿ. ನಾಗಮಣ್ಡಲಾದಿಕೇತಿ ಏತ್ಥ ನಾಗಮಣ್ಡಲಂ ನಾಮ ಸಪ್ಪಾನಂ ಪವೇಸನಿವಾರಣತ್ಥಂ ಮಣ್ಡಲಬದ್ಧಮನ್ತೋ.

ತಿರಚ್ಛಾನವಿಜ್ಜಾವಾಚನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಚಿತ್ತಾಗಾರವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.