೨. ರತನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ರತನನ್ತಿ ಮುತ್ತಾದಿದಸವಿಧಂ. ರತನಸಮ್ಮತನ್ತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪಭೋಗಪರಿಭೋಗಂ. ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ವಾತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಪಟಿಕ್ಖೇಪೇ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾನಂ ಅನ್ತೋ. ಅಜ್ಝಾವಸಥೇತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಪಟಿಕ್ಖೇಪೇ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಮುಸಲಪಾತಬ್ಭನ್ತರೇ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ವಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲಚೇತಿಯನವಕಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅವಸೇಸೇ ಮುತ್ತಾದಿರತನೇ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ವಾ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಮಾತುಸನ್ತಕಮ್ಪಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಸೀಸೇನ ಪಟಿಸಾಮೇನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ತಾದಿಸಂ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಕತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಇದಂ ಪಟಿಸಾಮೇಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕುಪಿತಾ ಪಾತೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಪಲಿಬೋಧೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ವಿಹಾರೇ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ವಡ್ಢಕೀಆದಯೋ ವಾ ರಾಜವಲ್ಲಭಾ ವಾ ‘‘ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಉಪಕರಣಂ ವಾ ಸಯನಭಣ್ಡಂ ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಛನ್ದೇನಪಿ ಭಯೇನಪಿ ನ ಕಾತಬ್ಬಮೇವ, ಗುತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಪನ ದಸ್ಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಅಜ್ಝಾರಾಮಅಜ್ಝಾವಸಥೇಸುಪಿ ಯಾದಿಸೇ ಠಾನೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಾ ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ವಾ ಗಹಿತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಸಙ್ಕಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಾದಿಸೇಯೇವ ಠಾನೇ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಸಞ್ಞಾಣಂ ಕತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ‘‘ಯಸ್ಸ ಭಣ್ಡಂ ನಟ್ಠಂ, ಸೋ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ ಚ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಯೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ‘‘ಕೀದಿಸಂ ತೇ ಭಣ್ಡಂ ನಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ಸಚೇ ಸಞ್ಞಾಣೇನ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ, ‘ವಿಚಿನಾಹೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತಮ್ಹಾ ಆವಾಸಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತೇನ ಪತಿರೂಪಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಹತ್ಥೇ, ತೇಸು ಅಸತಿ ಪತಿರೂಪಾನಂ ಗಹಪತಿಕಾನಂ ಹತ್ಥೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪನ ನೇವ ಪಕ್ಕಮತಿ, ನ ಸಾಮಿಕಂ ಪಸ್ಸತಿ, ತೇನ ಥಾವರಂ ಸೇನಾಸನಂ ವಾ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ವಾ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸಾಮಿಕೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘ಅನುಮೋದಾಹೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ನಾನುಮೋದತಿ, ‘‘ದೇಹಿ ಮೇ ಧನ’’ನ್ತಿ ಚೋದೇತಿ, ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ರತನಉಗ್ಗಣ್ಹನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಅಜ್ಝಾರಾಮಾ ವಾ, ಅಜ್ಝಾವಸಥಾ ವಾ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ದುವಿಧಾ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ಅನುಞ್ಞಾತಟ್ಠಾನೇ ಅನಾದರಿಯೇನ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅನುಞ್ಞಾತಟ್ಠಾನೇ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಸ್ಸ, ಯಂ ಹೋತಿ ಆಮಾಸಂ ರತನಸಮ್ಮತಂ, ತಂ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ವಾ ತಾವಕಾಲಿಕಂ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ, ಪಂಸುಕೂಲಸಞ್ಞಾಯ ಗಣ್ಹತೋ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅನನುಞ್ಞಾತಕರಣಂ, ಪರಸನ್ತಕತಾ, ವಿಸ್ಸಾಸಗ್ಗಾಹಪಂಸುಕೂಲಸಞ್ಞಾನಂ ಅಭಾವೋ, ಉಗ್ಗಹಣಂ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪನಂ ವಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಸದಿಸಾನೀತಿ.

ರತನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.