೯. ರತನವಗ್ಗೋ

೧. ಅನ್ತೇಪುರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ರತನವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿ ಖತ್ತಿಯಜಾತಿಕಸ್ಸ, ಮುದ್ಧಾಭಿಸಿತ್ತಸ್ಸಾತಿ ಖತ್ತಿಯಾಭಿಸೇಕೇನ ಮುದ್ಧನಿ ಅಭಿಸಿತ್ತಸ್ಸ. ಅನಿಕ್ಖನ್ತೋ ರಾಜಾ ಇತೋತಿ ಅನಿಕ್ಖನ್ತರಾಜಕಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಅನಿಕ್ಖನ್ತರಾಜಕೇ, ಸಯನಿಘರೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ರತನಂ ವುಚ್ಚತಿ ಮಹೇಸೀ, ನಿಗ್ಗತನ್ತಿ ನಿಕ್ಖನ್ತಂ, ಅನಿಗ್ಗತಂ ರತನಂ ಇತೋತಿ ಅನಿಗ್ಗತರತನಕಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಅನಿಗ್ಗತರತನಕೇ, ಸಯನಿಘರೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇನ್ದಖೀಲಂ ಅತಿಕ್ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಅತ್ತನೋ ಆಗತಭಾವಂ ಅಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಸಯನಿಘರಸ್ಸ ಉಮ್ಮಾರಂ ಪಠಮಂ ಪಾದಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರಪ್ಪವಿಸನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞಿನೋ, ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞಿಸ್ಸ, ನ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ವಾ, ನ ಖತ್ತಿಯಾಭಿಸೇಕೇನ ಅಭಿಸಿತ್ತಸ್ಸ ವಾ, ಉಭೋಸು ವಾ, ಉಭಿನ್ನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಸಯನಿಘರಂ ಪವಿಸನ್ತಸ್ಸ, ಅಸಯನಿಘರೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಖತ್ತಿಯತಾ, ಅಭಿಸಿತ್ತತಾ, ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಸಯನಿಘರತೋ ಅನಿಕ್ಖನ್ತತಾ, ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತತಾ, ಇನ್ದಖೀಲಾತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಪಠಮಕಥಿನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ.

ಅನ್ತೇಪುರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ರತನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ರತನನ್ತಿ ಮುತ್ತಾದಿದಸವಿಧಂ. ರತನಸಮ್ಮತನ್ತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪಭೋಗಪರಿಭೋಗಂ. ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ವಾತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಪಟಿಕ್ಖೇಪೇ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾನಂ ಅನ್ತೋ. ಅಜ್ಝಾವಸಥೇತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಪಟಿಕ್ಖೇಪೇ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಮುಸಲಪಾತಬ್ಭನ್ತರೇ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ವಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲಚೇತಿಯನವಕಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅವಸೇಸೇ ಮುತ್ತಾದಿರತನೇ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ವಾ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಮಾತುಸನ್ತಕಮ್ಪಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಸೀಸೇನ ಪಟಿಸಾಮೇನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ತಾದಿಸಂ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಕತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಇದಂ ಪಟಿಸಾಮೇಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕುಪಿತಾ ಪಾತೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಪಲಿಬೋಧೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ವಿಹಾರೇ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ವಡ್ಢಕೀಆದಯೋ ವಾ ರಾಜವಲ್ಲಭಾ ವಾ ‘‘ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಉಪಕರಣಂ ವಾ ಸಯನಭಣ್ಡಂ ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಛನ್ದೇನಪಿ ಭಯೇನಪಿ ನ ಕಾತಬ್ಬಮೇವ, ಗುತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಪನ ದಸ್ಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಅಜ್ಝಾರಾಮಅಜ್ಝಾವಸಥೇಸುಪಿ ಯಾದಿಸೇ ಠಾನೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಾ ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ವಾ ಗಹಿತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಸಙ್ಕಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಾದಿಸೇಯೇವ ಠಾನೇ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಸಞ್ಞಾಣಂ ಕತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ‘‘ಯಸ್ಸ ಭಣ್ಡಂ ನಟ್ಠಂ, ಸೋ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ ಚ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಯೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ‘‘ಕೀದಿಸಂ ತೇ ಭಣ್ಡಂ ನಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ಸಚೇ ಸಞ್ಞಾಣೇನ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ, ‘ವಿಚಿನಾಹೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತಮ್ಹಾ ಆವಾಸಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತೇನ ಪತಿರೂಪಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಹತ್ಥೇ, ತೇಸು ಅಸತಿ ಪತಿರೂಪಾನಂ ಗಹಪತಿಕಾನಂ ಹತ್ಥೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪನ ನೇವ ಪಕ್ಕಮತಿ, ನ ಸಾಮಿಕಂ ಪಸ್ಸತಿ, ತೇನ ಥಾವರಂ ಸೇನಾಸನಂ ವಾ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ವಾ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸಾಮಿಕೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘ಅನುಮೋದಾಹೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ನಾನುಮೋದತಿ, ‘‘ದೇಹಿ ಮೇ ಧನ’’ನ್ತಿ ಚೋದೇತಿ, ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ರತನಉಗ್ಗಣ್ಹನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಅಜ್ಝಾರಾಮಾ ವಾ, ಅಜ್ಝಾವಸಥಾ ವಾ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ದುವಿಧಾ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ಅನುಞ್ಞಾತಟ್ಠಾನೇ ಅನಾದರಿಯೇನ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅನುಞ್ಞಾತಟ್ಠಾನೇ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಸ್ಸ, ಯಂ ಹೋತಿ ಆಮಾಸಂ ರತನಸಮ್ಮತಂ, ತಂ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ವಾ ತಾವಕಾಲಿಕಂ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ, ಪಂಸುಕೂಲಸಞ್ಞಾಯ ಗಣ್ಹತೋ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅನನುಞ್ಞಾತಕರಣಂ, ಪರಸನ್ತಕತಾ, ವಿಸ್ಸಾಸಗ್ಗಾಹಪಂಸುಕೂಲಸಞ್ಞಾನಂ ಅಭಾವೋ, ಉಗ್ಗಹಣಂ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪನಂ ವಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಸದಿಸಾನೀತಿ.

ರತನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ವಿಕಾಲಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾತಿ ಇದಂ ಚಾರಿತ್ತೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ವಿಕಾಲೇತಿ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಾತಿಕ್ಕಮತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅನ್ತೋಅರುಣೇ, ಏತಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತರೇ ‘‘ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ಅನಾಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅಸತಿ ತಥಾರೂಪೇ ಅಚ್ಚಾಯಿಕೇ ಕರಣೀಯೇ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಪಠಮಪಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯಪಾದೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಚೇಪಿ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಕೇನಚಿ ಕಮ್ಮೇನ ಗಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ‘‘ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ನ ಸಮ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ಅಞ್ಞಂ ಗಾಮಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಪುನ ಆಪುಚ್ಛನಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ. ಸಚೇ ಪನ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಅನ್ತರಾ ಅಞ್ಞಂ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಮೇವ. ಕುಲಘರೇ ವಾ ಆಸನಸಾಲಾಯಂ ವಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ತೇಲಭಿಕ್ಖಾಯ ವಾ ಸಪ್ಪಿಭಿಕ್ಖಾಯ ವಾ ಚರಿತುಕಾಮೇನ ಸಚೇ ಪಸ್ಸೇ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ಥಿ, ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ಅಸನ್ತೇ ‘ನತ್ಥೀ’ತಿ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ವೀಥಿಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಪನ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾಪಿ ಆಪುಚ್ಛನಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ. ಯೋ ಪನ ಗಾಮಮಜ್ಝೇನ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ತೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ‘‘ತೇಲಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಪಸ್ಸೇ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಮಗ್ಗಾ ಅನೋಕ್ಕಮ್ಮ ಚರನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಆಪುಚ್ಛನಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ, ಓಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಪ್ಪವೇಸನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖು’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಅನಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ’’ತಿ ಚ ಇಮಾ ಪನೇತ್ಥ ತಿಸ್ಸೋ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಕಾಲೇ ವಿಕಾಲಸಞ್ಞಿನೋ, ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಕಾಲಸಞ್ಞಿನೋ ಪನ, ಯೋ ಚ ಅಚ್ಚಾಯಿಕೇ ವಾ ಕರಣೀಯೇ, ಸನ್ತಂ ವಾ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಅನಾಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪವಿಸತಿ, ಅನ್ತರಾರಾಮಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಪಟಿಕ್ಕಮನೇಸು ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ, ಗಾಮೇನ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಗಚ್ಛತೋ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛತಾ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋ, ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಪ್ಪವಿಸನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಕಥಿನಸದಿಸಾನೇವ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ.

ವಿಕಾಲಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಸೂಚಿಘರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ಭೇದನಮೇವ ಭೇದನಕಂ, ತಂ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಭೇದನಕಂ. ತಸ್ಮಾ ಏವರೂಪೇ ಸೂಚಿಘರೇ ಕರಣಕಾರಾಪನೇಸು ದುಕ್ಕಟಂ, ಪಟಿಲಾಭೇನ ಪನ ತಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

ಸಕ್ಕೇಸು ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಬಹುಸೂಚಿಘರವಿಞ್ಞಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ವಾ, ಪರೇಹಿ ವಾ, ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಮ್ಪಿ ಅತ್ತನಾ ವಾ, ಪರೇಹಿ ವಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಲಭನ್ತಸ್ಸ ಚತುಕ್ಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರಣಕಾರಾಪನೇಸು, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಗಣ್ಠಿಕೇ ಅರಣಿಕೇ ವಿಧೇ ಅಞ್ಜನಿಯಾ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾಯ ವಾಸಿಜಟೇ ಉದಕಪುಞ್ಛನಿಯಾತಿ ಏತೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅಟ್ಠಿಆದೀಹಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೂಚಿಘರತಾ, ಅಟ್ಠಿಮಯಾದಿತಾ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕರಣಂ ವಾ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಸೂಚಿಘರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಮಞ್ಚಪೀಠಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ಮಞ್ಚನ್ತಿ ಮಸಾರಕಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ. ಪೀಠಮ್ಪಿ ತಾದಿಸಮೇವ, ತಂ ಪನ ಮಞ್ಚೋ ವಿಯ ಅತಿದೀಘಂ, ಆಸನ್ದಿಕೋ ವಿಯ ಚ ಸಮಂ ಚತುರಸ್ಸಂ ನ ಹೋತಿ. ಛೇದನಕಂ ಭೇದನಕಸದಿಸಮೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಉಪನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಉಚ್ಚೇ ಮಞ್ಚೇ ಸಯನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಪಮಾಣಿಕಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ, ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಯಥಾ ಪಮಾಣಮೇವ ಉಪರಿ ದಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ನಿಖಣಿತ್ವಾ ವಾ, ಉತ್ತಾನಂ ವಾ ಕತ್ವಾ, ಅಟ್ಟಕಂ ವಾ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಮಞ್ಚಪೀಠತಾ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕರಣಂ ವಾ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬಂ ಸೂಚಿಘರಸಿಕ್ಖಾಪದಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಮಞ್ಚಪೀಠಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ತೂಲೋನದ್ಧಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠೇ ತೂಲಂ ಓನದ್ಧಮೇತ್ಥಾತಿ ತೂಲೋನದ್ಧಂ, ಚಿಮಿಲಿಕಂ ಪತ್ಥರಿತ್ವಾ ತೂಲಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಉಪರಿ ಚಿಮಿಲಿಕಾಯ ಓನದ್ಧನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಉದ್ದಾಲನಕಂ ಭೇದನಕಸದಿಸಮೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ತೂಲೋನದ್ಧಕಾರಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಆಯೋಗೇ ಕಾಯಬನ್ಧನೇ ಅಂಸಬದ್ಧಕೇ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾಯ ಪರಿಸ್ಸಾವನೇ ಬಿಮ್ಬೋಹನೇ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ತೂಲೋನದ್ಧಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಉದ್ದಾಲೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಬಿಮ್ಬೋಹನಞ್ಚೇತ್ಥ ಸೀಸಪ್ಪಮಾಣಮೇವ ವಟ್ಟತಿ, ಸೀಸಪ್ಪಮಾಣಂ ನಾಮ ಯಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರತೋ ತೀಸು ಕೋಣೇಸು ದ್ವಿನ್ನಂ ಅನ್ತರಂ ವಿದತ್ಥಿಚತುರಙ್ಗುಲಂ ಹೋತಿ, ಮಜ್ಝೇ ಮುಟ್ಠಿರತನಂ, ದೀಘತೋ ದಿಯಡ್ಢರತನಂ ವಾ ದ್ವಿರತನಂ ವಾ. ತೂಲೋನದ್ಧಮಞ್ಚಪೀಠತಾ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕರಣಂ ವಾ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ತೂಲೋನದ್ಧಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ನಿಸೀದನನ್ತಿ ಸನ್ಥತಸದಿಸಂ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತೇ ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಪ್ಪಮಾಣಂ ದ್ವೀಸು ಠಾನೇಸು ಫಾಲೇತ್ವಾ ಕತಾಹಿ ತೀಹಿ ದಸಾಹಿ ಯುತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾನಿ ನಿಸೀದನಾನಿ ಧಾರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ದಸಾ ವಿದತ್ಥೀ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಪಮಾಣಿಕಂ ವಾ ಊನಕಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ವಿತಾನಾದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ನಿಸೀದನಸ್ಸ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತತಾ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕರಣಂ ವಾ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿನ್ತಿ ಅಧೋನಾಭಿಉಬ್ಭಜಾಣುಮಣ್ಡಲಂ ಕಣ್ಡುಪೀಳಕಅಸ್ಸಾವಥುಲ್ಲಕಚ್ಛಾಬಾಧಾನಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದನತ್ಥಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ ಚೀವರಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಕಾಯೋ ಧಾರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸೇಸಂ ನಿಸೀದನೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯೋ ಧಾರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ನಿಸೀದನೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ನನ್ದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದಸಮೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಧಾರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸೇಸಂ ನಿಸೀದನೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ನನ್ದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ರತನವಗ್ಗೋ ನವಮೋ.

ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾಯ

ಸುದ್ಧಪಾಚಿತ್ತಿಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.