ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಣ್ಡೋ

೧. ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇಸು ಪಠಮೇ ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯಾತಿ ವಚನತೋ ಸಚೇ ತಸ್ಸಾ ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸು ಠತ್ವಾಪಿ ದದಮಾನಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಸಯಂ ರಥಿಯಾಬ್ಯೂಹಸಿಙ್ಘಾಟಕಘರಾನಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಠಿತೋಪಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಸಾ ಪನ ರಥಿಯಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ದದಮಾನಾಯ, ರಥಿಯಾದೀಸು ವಾ, ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸು ವಾ ಠತ್ವಾಪಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಆಮಿಸಂ ಅಜ್ಝೋಹರಣತ್ಥಾಯ ಗಣ್ಹತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ. ತಸ್ಸ ದೇಸೇತಬ್ಬಾಕಾರೋ ಗಾರಯ್ಹಂ ಆವುಸೋತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ದಸ್ಸಿತೋಯೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಆಮಿಸಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ಯಥಾ ಚೇತಂ, ತಥಾ ಸೇಸಾನಿಪಿ, ತಿಕಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀಸು ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಅಜ್ಝೋಹರಣೇಪಿ ದುಕ್ಕಟಂ, ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಯಾವಕಾಲಿಕೇಪಿ ತಥೇವ, ಞಾತಿಕಾಯ ಅಞ್ಞಾತಿಕಸಞ್ಞಿವೇಮತಿಕಾನಮ್ಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಞಾತಿಕಸಞ್ಞಿನೋ ಪನ, ಞಾತಿಕಾಯ ವಾ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಾ ದದಮಾನಾಯ, ಯಾ ಚ ಅನ್ತರಾರಾಮಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಪಟಿಕ್ಕಮನೇಸು ಠತ್ವಾ ಗಾಮತೋ ಬಹಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀನಿ ವಾ ‘‘ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ದೇತಿ, ತಸ್ಸ, ಸಿಕ್ಖಮಾನಸಾಮಣೇರೀನಞ್ಚ ಹತ್ಥತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪರಿಪುಣ್ಣೂಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಅಞ್ಞಾತಿಕತಾ, ಅನ್ತರಘರೇ ಠಿತಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ, ಯಾವಕಾಲಿಕತಾ, ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಇಧ ಸೂಪನ್ತಿಆದಿ ವೋಸಾಸನಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ಅಪಸಕ್ಕ ತಾವ ಭಗಿನೀತಿಆದಿ ಅಪಸಾದೇತಬ್ಬಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಏಕೇನಾಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನಪಸಾದಿತೇ ಅಜ್ಝೋಹರಣತ್ಥಾಯ ಆಮಿಸಂ ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯನ್ತಿ.

ರಾಜಗಹೇ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವೋಸಾಸನ್ತಿಯಾ ನನಿವಾರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ, ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ವೋಸಾಸನ್ತಿಯಾ ನನಿವಾರೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ತಥಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸಞ್ಞಿನೋ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸಞ್ಞಿನೋ, ಪನ ಯೋ ಚ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಭತ್ತಂ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ವಾ ಭತ್ತಂ ದೇನ್ತಿಯಾ, ಯಂ ವಾ ನ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಯತ್ಥ ವಾ ನ ದಿನ್ನಂ, ತತ್ಥ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ವಾ ಸಮಕಂ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ವಾ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ ವಾ ವೋಸಾಸನ್ತಿಯಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ತಸ್ಸ, ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪರಿಪುಣ್ಣೂಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಪಞ್ಚಭೋಜನತಾ, ಅನ್ತರಘರೇ ಅನುಞ್ಞಾತಪಕಾರತೋ ಅಞ್ಞಥಾ ವೋಸಾಸನಾ, ಅನಿವಾರಣಾ, ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಕಥಿನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನೀತಿ ಲದ್ಧಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಕಾನಿ. ಪುಬ್ಬೇ ಅನಿಮನ್ತಿತೋತಿ ಘರೂಪಚಾರೋಕ್ಕಮನತೋ ಪಠಮತರಂ ಉಪಚಾರಂ ಅನೋಕ್ಕಮನ್ತೇಯೇವ ಪುಬ್ಬೇ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ. ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ಯೋ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತುಂ. ಪಾಟಿದೇಸನೀಯನ್ತಿ ಘರೂಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಮಿಸಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ತಾವ ದುಕ್ಕಟಂ, ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯತ್ಥಕತ್ಥಚಿ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯನ್ತಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ, ಅಗಿಲಾನೋ’’ತಿ ಇಮಾ ಪನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ, ತಿಕಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀಸು ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇಪಿ ದುಕ್ಕಟಂ, ತಥಾ ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಸಞ್ಞಿನೋ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ. ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಸಞ್ಞಿನೋ, ಪನ ಯೋ ಚ ಪುಬ್ಬೇ ನಿಮನ್ತಿತೋ ವಾ ಗಿಲಾನೋ ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ವಾ ತೇಸಂ ಘರೇ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಯಸ್ಸ ಚ ಘರತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ, ಆಸನಸಾಲಾದೀಸು ವಾ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅದಿಸ್ವಾ ಪಠಮಂಯೇವ ನೀಹರಿತ್ವಾ, ದ್ವಾರಮೂಲೇ ವಾ ಠಪಿತಂ ದೇನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ನಿಚ್ಚಭತ್ತಕೇ, ಸಲಾಕಭತ್ತೇ, ಪಕ್ಖಿಕೇ, ಉಪೋಸಥಿಕೇ, ಪಾಟಿಪದಿಕೇ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದಿಂ ‘‘ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತತಾ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನಿಮನ್ತಿತತಾ, ಅಗಿಲಾನತಾ, ಘರೂಪಚಾರೋಕ್ಕಮನಂ, ಠಪೇತ್ವಾ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಕಾದೀನಿ ಅಞ್ಞಂ ಆಮಿಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೀತಿ.

ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಆರಞ್ಞಕಾನೀತಿಆದಿ ಚೀವರವಿಪ್ಪವಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯಂ ಇತ್ಥಿಯಾ ವಾ ಪುರಿಸೇನ ವಾ ಗಹಟ್ಠೇನ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ವಾ ಆರಾಮಂ ವಾ ಆರಾಮೂಪಚಾರಂ ವಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಕುಲಸ್ಸ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಆಹರಿಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೩) ಆರೋಚಿತಂ, ತಂ ಪಚ್ಛಾ ಯಥಾಆರೋಚಿತಮೇವ ವಾ ಆಹರಿಯತು, ತಸ್ಸ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಬಹುಕಮ್ಪಿ, ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಕುಲಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾನಿ ವಾ ಕುಲಾನಿ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಆಹರನ್ತು, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮ. ಯಂ ಪನ ಏವಂ ಅನಾರೋಚಿತಂ ಅನಾಹಟಞ್ಚ, ತಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮ. ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ಯೋ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಗನ್ತುಂ. ಪಾಟಿದೇಸನೀಯನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಆರಾಮಮಜ್ಝೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ಅದ್ಧಿಕೇಹಿ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ಆರಾಮೇ ವಾ ಆರಾಮೂಪಚಾರೇ ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯನ್ತಿ.

ಸಕ್ಕೇಸು ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಆರಾಮೇ ಚೋರೇ ಪಟಿವಸನ್ತೇ ಅನಾರೋಚನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಅಗಿಲಾನೋ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಏಕಾ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ, ತಿಕಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀಸು ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇಪಿ ದುಕ್ಕಟಮೇವ, ತಥಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞಿನೋ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ, ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞಿನೋ, ಪನ ಗಿಲಾನಸ್ಸ, ಯೋ ಚ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಆಹಟಂ ವಾ ಗಿಲಾನಾವಸೇಸಕಂ ವಾ ಬಹಾರಾಮೇ ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ತತ್ಥಜಾತಕಮೇವ ವಾ ಮೂಲಫಲಾದಿಂ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀಸು ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ‘‘ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ಲದ್ಧಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಯಥಾವುತ್ತಆರಞ್ಞಕಸೇನಾಸನತಾ, ಯಾವಕಾಲಿಕಸ್ಸ ಅತತ್ಥಜಾತಕತಾ, ಅಗಿಲಾನತಾ, ಅಗಿಲಾನಾವಸೇಸಕತಾ, ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತತಾ, ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ, ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಸತ್ತ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಕಥಿನಸದಿಸಾನೇವ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ.

ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾಯ

ಪಾಟಿದೇಸನೀಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.