೮. ಸಹಧಮ್ಮಿಕವಗ್ಗೋ

೧. ಸಹಧಮ್ಮಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸಹಧಮ್ಮಿಕವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋತಿ ಇಮಸ್ಸತ್ಥೋ ದುಬ್ಬಚಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತೋ. ಏತಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಯಂ ವುತ್ತಂ, ತಂ ನ ತಾವ ಸಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಅನಾದರಿಯಭಯಾ ಲೇಸೇನ ಏವಂ ವದನ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸಿಕ್ಖಮಾನೇನಾತಿ ಓವಾದಂ ಸಿರಸಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಸಿಕ್ಖಿತುಕಾಮೇನೇವ ಹುತ್ವಾ. ಅಞ್ಞಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಜಾನಿತಬ್ಬಂ. ಪರಿಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಕೋ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಪರಿಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಪರಿಪಞ್ಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತಬ್ಬಂ ತುಲಯಿತಬ್ಬಂ.

ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಛನ್ನತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಏವಂ ಭಣನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ಉಭೋಹಿಪಿ ‘‘ಇದಂ ನ ಸಲ್ಲೇಖಾಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಾಚಿ. ೪೩೬) ನಯೇನೇವ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತೇನ ವುಚ್ಚಮಾನಸ್ಸಾಪಿ ಏವಂ ವದತೋ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ‘‘ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭಣನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತೇನ ವಚನಂ, ಅಸಿಕ್ಖಿತುಕಾಮತಾಯ ಏವಂ ವಚನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಸಹಧಮ್ಮಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ವಿಲೇಖನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸಮಾನೇತಿ ಆಚರಿಯೇನ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ವುಚ್ಚಮಾನೇ ವಾ ಸಜ್ಝಾಯವಸೇನ ಪರಿವತ್ತಿಯಮಾನೇ ವಾ. ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕೇಹೀತಿ ಖುದ್ದಕೇಹಿ ಚ ಅನುಖುದ್ದಕೇಹಿ ಚ. ಯಾವದೇವಾತಿ ತೇಸಂ ಸಂವತ್ತನಮರಿಯಾದಪರಿಚ್ಛೇದವಚನಂ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಏತಾನಿ ಹಿ ಯೇ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ ವಾ ಉದ್ದಿಸಾಪೇನ್ತಿ ವಾ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ವಾ, ತೇಸಂ ತಾವ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ, ಯಾವ ‘‘ಕಪ್ಪತಿ ನು ಖೋ, ನ ಕಪ್ಪತಿ ನು ಖೋ’’ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ, ವಿಹೇಸಾ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಮನೋವಿಲೇಖಾ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿಯೇವ. ಅಥ ವಾ ಯಾವದೇವಾತಿ ಅತಿಸಯವವತ್ಥಾಪನಂ. ತಸ್ಸ ‘ಸಂವತ್ತನ್ತೀ’ತಿಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯ ವಿಹೇಸಾಯ ವಿಲೇಖಾಯ ಅತಿವಿಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿಯೇವಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸಿಕ್ಖಾಪದವಿವಣ್ಣಕೇತಿ ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ವಿವಣ್ಣಕೇ ಗರಹಣೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ವಿನಯವಿವಣ್ಣನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ವಿವಣ್ಣನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅಞ್ಞಧಮ್ಮವಿವಣ್ಣನೇ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ನ ವಿವಣ್ಣೇತುಕಾಮಸ್ಸ, ‘‘ಇಙ್ಘ ತಾವ ಸುತ್ತನ್ತೇ ವಾ ಗಾಥಾಯೋ ವಾ ಅಭಿಧಮ್ಮಂ ವಾ ಪರಿಯಾಪುಣಸ್ಸು, ಪಚ್ಛಾಪಿ ವಿನಯಂ ಪರಿಯಾಪುಣಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಭಣತೋ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಗರಹಿತುಕಾಮತಾ ಚ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದವಿವಣ್ಣನಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ವಿಲೇಖನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಮೋಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ಅನ್ವಡ್ಢಮಾಸನ್ತಿ ಅನುಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಅದ್ಧಮಾಸೇ ಅದ್ಧಮಾಸೇ. ಉದ್ದಿಸ್ಸಮಾನೇತಿ ಉಪೋಸಥವಸೇನ ಉದ್ದಿಸಿಯಮಾನೇ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋತಿ ಯಂ ಸೋ ಅನಾಚಾರಂ ಆಚರಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾಣಕೇನ ಆಪನ್ನಭಾವಂ ಜಾನಾಪೇತುಕಾಮೋ ಏವಮಾಹ, ತಸ್ಮಿಂ ಅನಾಚಾರೇ ಯಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ. ತಞ್ಚ ಯಥಾಧಮ್ಮೋ ಕಾರೇತಬ್ಬೋತಿ ಅಞ್ಞಾಣಕೇನ ಆಪನ್ನತ್ತಾ ಮೋಕ್ಖೋ ನತ್ಥಿ, ಯಥಾ ಪನ ಧಮ್ಮೋ ಚ ವಿನಯೋ ಚ ಠಿತೋ, ತಥಾ ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ, ದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ದೇಸಾಪೇತಬ್ಬೋ, ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿಯಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉತ್ತರಿ ಚಸ್ಸ ಮೋಹೋ ಆರೋಪೇತಬ್ಬೋತಿ ಯಥಾಧಮ್ಮಕರಣತೋ ಚ ಉತ್ತರಿ ‘‘ತಸ್ಸ ತೇ, ಆವುಸೋ’’ತಿಆದಿವಚನೇಹಿ ನಿನ್ದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇನ ಮೋಹೋ ಆರೋಪೇತಬ್ಬೋ. ಇದಂ ತಸ್ಮಿಂ ಮೋಹನಕೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಯೋ ಏವಂ ಆರೋಪಿತೇ ಮೋಹೇ ಪುನ ಮೋಹೇತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಮೋಹನಕೇ ಪುಗ್ಗಲೇ ಇದಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ನ ಅನಾರೋಪಿತೇ ಮೋಹೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಮೋಹನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ಅನಾರೋಪಿತೇ ಮೋಹೇ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಯೇನ ನ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸುತಂ, ಊನಕದ್ವತ್ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸುತಂ, ಯೇ ಚ ನ ಮೋಹೇತುಕಾಮಾ ತೇಸಂ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಮೋಹಾರೋಪನಂ, ಮೋಹೇತುಕಾಮತಾ, ವುತ್ತನಯೇನ ಸುತಭಾವೋ, ಮೋಹನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಮೋಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಪಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ಪಹಾರಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಹರಿತುಕಾಮತಾಯ ಪಹಾರೇ ದಿನ್ನೇ ಸಚೇಪಿ ಮರತಿ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಪಹಾರದಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ವಿರೂಪಕರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಪನ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸಪಿ ಕಣ್ಣಾದಿಚ್ಛೇದನೇ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಕೇನಚಿ ವಿಹೇಠಿಯಮಾನಸ್ಸ ಪನ ಮೋಕ್ಖಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕುಪಿತತಾ, ನ ಮೋಕ್ಖಾಧಿಪ್ಪಾಯತಾ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪಹಾರದಾನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಪಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ತಲಸತ್ತಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ತಲಸತ್ತಿಕಂ ಉಗ್ಗಿರೇಯ್ಯಾತಿ ಪಹಾರದಾನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಕಾಯಂ ವಾ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧಂ ವಾ ಉಚ್ಚಾರೇಯ್ಯ. ಏತ್ಥ ಚ ಉಗ್ಗಿರಣಪಚ್ಚಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಚೇ ಪನ ಉಗ್ಗಿರಿತ್ವಾ ವಿರದ್ಧೋ ಪಹಾರಂ ದೇತಿ, ನ ಪಹರಿತುಕಾಮತಾಯ ದಿನ್ನತ್ತಾ ದುಕ್ಕಟಮೇವ, ತೇನ ಪಹಾರೇನ ಹತ್ಥಾದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಭಿಜ್ಜತಿ, ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ತಲಸತ್ತಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಅಮೂಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠೇ ಅಮೂಲಕೇನಾತಿ ದಿಟ್ಠಾದಿಮೂಲವಿರಹಿತೇನ. ಅನುದ್ಧಂಸೇಯ್ಯಾತಿ ಚೋದೇಯ್ಯ ವಾ ಚೋದಾಪೇಯ್ಯ ವಾ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಸಚೇ ಚುದಿತಕೋ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ‘‘ಚೋದೇತಿ ಮ’’ನ್ತಿ ಜಾನಾತಿ, ಚೋದಕಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಅಮೂಲಕೇನ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ ಅನುದ್ಧಂಸನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ಅನುದ್ಧಂಸನೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ತಥಾಸಞ್ಞಿಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ ಅಮೂಲಕತಾ, ಅನುದ್ಧಂಸನಾ, ತಙ್ಖಣವಿಜಾನನಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಅಮೂಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಸಞ್ಚಿಚ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪದಹೇಯ್ಯಾತಿ ‘‘ಊನವೀಸತಿವಸ್ಸೋ ತ್ವಂ ಮಞ್ಞೇ’’ತಿಆದೀನಿ (ಪಾಚಿ. ೪೬೬) ಭಣನ್ತೋ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ. ಏವಂ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಉಪ್ಪಾದನಪಚ್ಚಯೇ ಅಸತಿ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಉಪ್ಪಾದನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ನಉಪ್ಪಾದೇತುಕಾಮಸ್ಸ, ಕೇವಲಂ ಹಿತೇಸಿತಾಯ ತಥಾ ವದನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಅಫಾಸುಕಾಮತಾ, ಕುಕ್ಕುಚ್ಚುಪ್ಪಾದನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅನನ್ತರಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಸಞ್ಚಿಚ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಉಪಸ್ಸುತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ವಿವಾದಾಪನ್ನಾನನ್ತಿ ಭಣ್ಡನಕಲಹೇಹಿ ವಿವಡ್ಢಿತಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಆಪನ್ನಾನಂ. ಉಪಸ್ಸುತಿನ್ತಿ ಸುತಿಸಮೀಪಂ, ಯತ್ಥ ಠತ್ವಾ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಸೋತುಂ, ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ತತ್ಥ ಸೋಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚೋದೇತುಕಾಮತಾಯ ಗಚ್ಛತೋ ಪದೇ ಪದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ತುರಿತಗಮನೇಪಿ ಓಹೀಯಮಾನೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಯತ್ಥ ಪನ ಠಿತೋ ಸುಣಾತಿ, ತತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅತ್ತನೋ ಠಿತೋಕಾಸಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತೇಸು ಮನ್ತಯಮಾನೇಸುಪಿ ಉಕ್ಕಾಸಿತ್ವಾ, ‘‘ಅಹಂ ಏತ್ಥಾ’’ತಿ ವಾ ವತ್ವಾ ಜಾನಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಅಕರೋನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಸವನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಉಪಸ್ಸುತಿಟ್ಠಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ‘‘ಇಮೇಸಂ ಸುತ್ವಾ ಓರಮಿಸ್ಸಾಮಿ ವಿರಮಿಸ್ಸಾಮಿ ವೂಪಸಮಿಸ್ಸಾಮಿ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಮೋಚೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೪೭೩) ಗಚ್ಛತೋ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಚೋದನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ, ಸವನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಥೇಯ್ಯಸತ್ಥಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಇದಂ ಪನ ಸಿಯಾ ಕಿರಿಯಂ, ಸಿಯಾ ಅಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಉಪಸ್ಸುತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಕಮ್ಮಪ್ಪಟಿಬಾಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಕಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನ ಕತಾನಂ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮನ್ತಿ ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ಕಮ್ಮವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ತತ್ರ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಸಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ತಂ ತಂ ವತ್ಥುಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಸಮಗ್ಗಸ್ಸೇವ ಪನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಏಕಾಯ ಞತ್ತಿಯಾ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ನಾಮ. ಏಕಾಯ ಞತ್ತಿಯಾ ಚೇವ ಅನುಸ್ಸಾವನಾಯ ಚ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ನಾಮ. ಏಕಾಯ ಪನ ಞತ್ತಿಯಾ ತೀಹಿ ಚ ಅನುಸ್ಸಾವನಾಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ನಾಮ.

ತೇಸು ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ (ಪರಿ. ೪೯೬; ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೯೫-೪೯೬) ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಂ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಕಣ್ಟಕಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ನಾಸನಾ ವಿಯ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ, ತಾದಿಸಂಯೇವ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪವೇಸನಾ ‘ಓಸಾರಣಾ’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಕೇಸಚ್ಛೇದನಾಪುಚ್ಛನಂ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಂ (ಮಹಾವ. ೯೮) ನಾಮ. ಮುಖರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖೂ ದುರುತ್ತವಚನೇಹಿ ಘಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಮುಖರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ದುರುತ್ತವಚನೇಹಿ ಘಟ್ಟೇನ್ತೋ ವಿಹರತಿ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯ, ತಂ ವದೇಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ನೇವ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಓವಾದಾನುಸಾಸನಿಂ ಕತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಓವದಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ‘‘ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಸ್ಸ ದಾನಂ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ, ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ತತಿಯಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಸ್ಸ ದಾನಂ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’’ತಿ ಏವಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ (ಚೂಳವ. ೪೪೫) ನಾಮ. ಯಂ ಪನ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಊರುಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ದಸ್ಸನಾದಿವತ್ಥೂಸು ‘‘ಅವನ್ದಿಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ ಕಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೧) ಏವಂ ಅವನ್ದಿಯಕಮ್ಮಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ, ಯಂ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ‘‘ಅಯ್ಯೇ, ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಅಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಪ್ಪಸಾದನೀಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಏತಸ್ಸ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಅವನ್ದಿಯಕರಣಂ ‘ರುಚ್ಚತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’’ತಿ ಏವಂ ಉಪಸ್ಸಯೇ ನಿಸಿನ್ನಾಹೇವ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಂ, ಏವರೂಪಂ ಕಮ್ಮಂ ಯಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂಯೇವ ಲಕ್ಖಣಂ ನ ಓಸಾರಣಾದೀನಿ, ತಸ್ಮಾ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಇದಞ್ಚ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುನಿಮೂಲಕಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅಪಿಚ ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ಲಬ್ಭತಿ, ತಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿಪಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಕಾದೀನಂ ಚೀವರಾದೀನಿ ವಾ ದೇನ್ತೇಹಿ, ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾನಿ ಅಪನೇತಬ್ಬಾನಿಪಿ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೇಹಿ ವಾ, ಅಪನೇನ್ತೇಹಿ ವಾ, ತಥಾರೂಪಂ ವಾ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಕತಿಕಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬಞ್ಹೇತಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಮೇವ ಪವಿಸತಿ, ಇತಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ.

ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ಪನ ನವ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಉಪೋಸಥಂ ಪವಾರಣಂ ಸಮ್ಮುತಿಂ ದಾನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಂ ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢನಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ, ಅನುಸಿಟ್ಠೋ ಸೋ ಮಯಾ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ‘ಆಗಚ್ಛಾಹೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೨೬) ಏವಂ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಓಸಾರಣಾ ಓಸಾರಣಾ ನಾಮ. ‘‘ಸುಣನ್ತು ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ, ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ, ಇಮಸ್ಸ ನೇವ ಸುತ್ತಂ ಆಗಚ್ಛತಿ, ನೋ ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೋ, ಸೋ ಅತ್ಥಂ ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಚ್ಛಾಯಾಯ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ಯದಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ ಏವಂ ಉಬ್ಭಾಹಿಕವಿನಿಚ್ಛಯೇ (ಚೂಳವ. ೨೩೩) ಧಮ್ಮಕಥಿಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ನಾಮ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಜ್ಜುಪೋಸಥೋ…ಪೇ… ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮವಸೇನ ಠಪಿತಾ ಞತ್ತಿ ಉಪೋಸಥೋ ನಾಮ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ ಪನ್ನರಸೀ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೧೦) ಏವಂ ಪವಾರಣಾಕಮ್ಮವಸೇನ ಠಪಿತಾ ಞತ್ತಿ ಪವಾರಣಾ ನಾಮ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಅನುಸಾಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಅನುಸಾಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೨೬) ಏವಂ ಅತ್ತಾನಂ ವಾ ಪರಂ ವಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ಠಪಿತಾ ಞತ್ತಿ ಸಮ್ಮುತಿ ನಾಮ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಇಮಂ ಚೀವರಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಟ್ಠಂ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇಮಂ ಚೀವರಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೪೬೪) ಏವಂ ನಿಸ್ಸಟ್ಠಚೀವರಪತ್ತಾದೀನಂ ದಾನಂ ದಾನಂ ನಾಮ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿಂ ಸರತಿ ವಿವರತಿ ಉತ್ತಾನಿಂ ಕರೋತಿ ದೇಸೇತಿ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ, ತೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘ಪಸ್ಸಸೀ’ತಿ, ‘ಆಮ, ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ‘‘ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೨೩೯) ಏವಂ ಆಪತ್ತಿಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ನಾಮ. ‘‘ಸುಣನ್ತು ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ ಆವಾಸಿಕಾ, ಯದಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇದಾನಿ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯಾಮ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಮ, ಆಗಮೇ ಕಾಲೇ ಪವಾರೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೪೦) ಏವಂ ಕತಪ್ಪವಾರಣಪ್ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢನಾ ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢನಾ ನಾಮ. ತಿಣವತ್ತಾರಕಸಮಥೇ (ಚೂಳವ. ೨೧೨) ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞತ್ತಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಏಕೇಕಾ ಞತ್ತಿ ಚಾತಿ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಞತ್ತಿಯೋ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ನಾಮ. ಇತಿ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ನವ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ.

ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಸಮ್ಮುತಿಂ ದಾನಂ ಉದ್ಧಾರಂ ದೇಸನಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕನಾದಿಕೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಸಙ್ಘೇನ ಅಸಮ್ಭೋಗಕರಣತ್ಥಂ ಪತ್ತನಿಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ನಾಮ. ತಸ್ಸೇವ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತಸ್ಸ ಪತ್ತುಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನ ಓಸಾರಣಾ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಾ ಖುದ್ದಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವಡ್ಢಲಿಚ್ಛವಿವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ (ಚೂಳವ. ೨೬೫-೨೬೬) ವುತ್ತಾ. ಸೀಮಾಸಮ್ಮುತಿ ತಿಚೀವರೇನ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸಮ್ಮುತಿಸನ್ಥತಸಮ್ಮುತಿಭತ್ತುದ್ದೇಸಕಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಾಪಕಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಚೀವರಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಯಾಗುಭಾಜಕಫಲಭಾಜಕಖಜ್ಜಭಾಜಕಅಪ್ಪಮತ್ತಕವಿಸ್ಸಜ್ಜಕಸಾಟಿಯಗ್ಗಾಹಪಕಪತ್ತಗ್ಗಾಹಾಪಕಆರಾಮಿಕಪೇಸಕಸಾಮಣೇರಪೇಸಕಸಮ್ಮುತೀತಿ ಏತಾಸಂ ಸಮ್ಮುತೀನಂ ವಸೇನ ಸಮ್ಮುತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಕಥಿನಚೀವರಮತಕಚೀವರದಾನವಸೇನ ದಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಕಥಿನುದ್ಧಾರವಸೇನ ಉದ್ಧಾರೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಕುಟಿವತ್ಥುವಿಹಾರವತ್ಥುದೇಸನಾವಸೇನ ದೇಸನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಯಾ ಪನ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸಮಥೇ (ಚೂಳವ. ೨೧೨ ಆದಯೋ) ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಏಕಾ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಏಕಾತಿ ದ್ವೇ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮವಾಚಾ ವುತ್ತಾ, ಯಾ ಚ ಮೋಹಾರೋಪನಾದೀಸು ಕಮ್ಮವಾಚಾ (ಪಾಚಿ. ೪೪೬) ವುತ್ತಾ, ತಾಸಂ ವಸೇನ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ಇತಿ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ.

ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಮ್ಪಿ ಸತ್ತೇವ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಸಮ್ಮುತಿಂ ದಾನಂ ನಿಗ್ಗಹಂ ಸಮನುಭಾಸನಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ. ತತ್ಥ ತಜ್ಜನೀಯಕಮ್ಮಾದೀನಂ (ಚೂಳವ. ೧ ಆದಯೋ) ಸತ್ತನ್ನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಸೇನ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ, ತೇಸಂಯೇವ ಕಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭನವಸೇನ ಓಸಾರಣಾ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿವಸೇನ (ಪಾಚಿ. ೧೪೬-೧೪೭) ಸಮ್ಮುತಿ, ಪರಿವಾಸದಾನ(ಚಊಳವ. ೧೦೨) ಮಾನತ್ತದಾನವಸೇನ (ಚೂಳವ. ೧೦೫) ದಾನಂ, ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನವಸೇನ (ಚೂಳವ. ೧೧೦) ನಿಗ್ಗಹೋ, ಉಕ್ಖಿತ್ತಾನುವತ್ತಿಕಾ, ಅಟ್ಠ ಯಾವತತಿಯಕಾ, ಅರಿಟ್ಠೋ (ಪಾಚಿ. ೪೧೭), ಚಣ್ಡಕಾಳೀ (ಪಾಚಿ. ೭೦೯) ಚಾತಿ ಇಮೇ ತೇ ಯಾವತತಿಯಕಾತಿ ಇಮಾಸಂ ಏಕಾದಸನ್ನಂ ಸಮನುಭಾಸನಾನಂ ವಸೇನ ಸಮನುಭಾಸನಾ, ಉಪಸಮ್ಪದಾಕಮ್ಮಅಬ್ಭಾನಕಮ್ಮವಸೇನ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇತಿ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ.

ಇಮೇಸು ಪನ ಚತೂಸು ಕಮ್ಮೇಸು ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾವ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಮ್ಪಿ ಏಕಂ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾವ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಪನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಕಾತಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಿ ಅಕಾತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ತತ್ಥ ಸೀಮಾಸಮ್ಮುತಿ ಸೀಮಾಸಮೂಹನನಂ (ಮಹಾವ. ೧೩೯-೧೪೦, ೧೪೪ ಆದಯೋ) ಕಥಿನಚೀವರದಾನಂ ಕಥಿನುದ್ಧಾರೋ ಕುಟಿವತ್ಥುದೇಸನಾ ವಿಹಾರವತ್ಥುದೇಸನಾತಿ ಇಮಾನಿ ಛ ಕಮ್ಮಾನಿ ಗರುಕಾನಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮವಾಚಂ ಸಾವೇತ್ವಾವ ಕಾತಬ್ಬಾನಿ. ಅವಸೇಸಾ ತೇರಸ ಸಮ್ಮುತಿಯೋ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಾಪಕಮತಕಚೀವರದಾನಸಮ್ಮುತಿಯೋ ಚಾತಿ ಏತಾನಿ ಲಹುಕಮ್ಮಾನಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾಪಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ಪನ ನ ಕಾತಬ್ಬಾನೇವ. ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಮ್ಪಿ ಸಕಲಕ್ಖಣೇನೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ, ನ ಸೇಸಕಮ್ಮವಸೇನ. ಏವಂ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಲಕ್ಖಣೇನೇವ ವತ್ಥುಞತ್ತಿಅನುಸ್ಸಾವನಾಸೀಮಾಪರಿಸಾಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಕತಾನಿ ಏತಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನ ಕತತ್ತಾ ಧಮ್ಮೋ ಏತೇಸು ಅತ್ಥೀತಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ಇತಿ ಏತೇಸಂ ಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಛನ್ದಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಖೀಯನಧಮ್ಮಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಖೀಯನಧಮ್ಮಾಪಜ್ಜನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ, ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞಿನೋ, ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞಿಸ್ಸ, ‘‘ಅಧಮ್ಮೇನ ವಾ ವಗ್ಗೇನ ವಾ ನಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ವಾ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಖೀಯನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಧಮ್ಮಕಮ್ಮತಾ, ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞಿತಾ, ಛನ್ದಂ ದತ್ವಾ ಖೀಯನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನೇವ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಕಮ್ಮಪ್ಪಟಿಬಾಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಛನ್ದಂಅದತ್ವಾಗಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದಸಮೇ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾಯಾತಿ ಯಾವ ಆರೋಚಿತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿಕಂ, ಞತ್ತಿಂ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾ ಅನಿಟ್ಠಾಪಿತಾ, ತಾವ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ ವತ್ತಮಾನಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಏತಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತರೇ ಕಮ್ಮಂ ಕೋಪೇತುಕಾಮತಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹತಿ, ತಸ್ಸ ವಿಜಹನೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ವಿಜಹಿತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದಂ ಅದತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ, ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞಿನೋ, ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞಿಸ್ಸ ಪನ, ಯೋ ಚ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಣ್ಡನಾದೀನಿ ವಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ವಾ ವಗ್ಗೇನ ವಾ ನಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ವಾ ಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೪೮೩) ಞತ್ವಾ, ಗಿಲಾನೋ ವಾ ಹುತ್ವಾ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಕರಣೀಯೇನ, ಉಚ್ಚಾರಾದೀಹಿ ವಾ ಪೀಳಿತೋ, ನ ಚ ಕಮ್ಮಂ ಕೋಪೇತುಕಾಮೋ ‘‘ಪುನ ಪಚ್ಚಾಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾಯ ವತ್ತಮಾನತಾ, ಧಮ್ಮಕಮ್ಮತಾ, ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞಿತಾ, ಸಮಾನಸೀಮಾಯಂ ಠಿತತಾ, ಸಮಾನಸಂವಾಸಕತಾ, ಕೋಪೇತುಕಾಮತಾಯ ಹತ್ಥಪಾಸವಿಜಹನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಛ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮನುಭಾಸನಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಛನ್ದಂಅದತ್ವಾಗಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೧. ದುಬ್ಬಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಏಕಾದಸಮೇ ಸಮಗ್ಗೇನ ಸಙ್ಘೇನಾತಿ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕೇನ ಸಮಾನಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೇನ ಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ. ಯಥಾಸನ್ಥುತನ್ತಿ ಯೋ ಯೋ ಮಿತ್ತಸನ್ದಿಟ್ಠಸಮ್ಭತ್ತವಸೇನ ಸನ್ಥುತೋ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಏವಂ ಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಯಮೇವ ಸೇನಾಸನಪಞ್ಞಾಪನಾದಿವಸೇನ ಸಮ್ಮತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಖೀಯನ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ರಾಜಗಹೇ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಖೀಯನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಚೀವರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯವೇಭಙ್ಗಿಯಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಖೀಯನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯವೇಭಙ್ಗಿಯೋ ನಾಮ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ ಅವಸೇಸೋ. ರಾಸಿವಸೇನ ಹಿ ಪಞ್ಚ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ, ತತ್ಥ ಆರಾಮೋ ಆರಾಮವತ್ಥೂತಿ ಏಕಂ, ವಿಹಾರೋ ವಿಹಾರವತ್ಥೂತಿ ದುತಿಯಂ, ಮಞ್ಚೋ ಪೀಠಂ ಭಿಸಿ ಬಿಮ್ಬೋಹನನ್ತಿ ತತಿಯಂ, ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ ಲೋಹಭಾಣಕಂ ಲೋಹವಾರಕೋ ಲೋಹಕಟಾಹಂ ವಾಸಿ ಪರಸು ಕುಠಾರೀ ಕುದಾಲೋ ನಿಖಾದನನ್ತಿ ಚತುತ್ಥಂ, ವಲ್ಲಿ ವೇಳು ಮುಞ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಂ ತಿಣಂ ಮತ್ತಿಕಾ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡನ್ತಿ ಪಞ್ಚಮಂ. ಏತಾನಿ ಹಿ ಪಞ್ಚ ಸಙ್ಘಸನ್ತಕಾನಿ ನೇವ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ನ ಗಣಪುಗ್ಗಲಾನಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ ವಾ ವಿಭಜಿತುಂ ವಾ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತವಿಭತ್ತಾನಿಪಿ ಸಙ್ಘಿಕಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ. ಥಾವರೇನ ಪನ ಥಾವರಂ, ಇತರೇನ ಚ ಅಕಪ್ಪಿಯೇನ ಮಹಗ್ಘಕಪ್ಪಿಯೇನ ವಾ ಇತರಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಪರಿವತ್ತನೇನ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ವರಸೇನಾಸನಾದೀನಂ ಸಂರಕ್ಖಣತ್ಥಂ ಲಾಮಕಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಞ್ಚ ವಟ್ಟತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಪುರಿಮೇಸು ತೀಸು ರಾಸೀಸು ಅಗರುಭಣ್ಡಂ ನಾಮ ಕಿಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ, ಚತುತ್ಥೇ ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ ಅರಞ್ಜರಸಣ್ಠಾನಂ ಲೋಹಭಾಣಕಂ ಲೋಹಕಟಾಹನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಸತಮತ್ತಉದಕಗ್ಗಣ್ಹನಕಾನಿಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ. ಲೋಹವಾರಕೋ ಪನ ಕಾಳಲೋಹತಮ್ಬಲೋಹಕಂಸಲೋಹವಟ್ಟಲೋಹಾನಂ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಕತೋ ಸೀಹಳದೀಪೇ ಪಾದಗ್ಗಣ್ಹನಕೋ ಭಾಜೇತಬ್ಬೋ, ಪಾದೋ ಚ ನಾಮ ಮಗಧನಾಳಿಯಾ ಪಞ್ಚನಾಳಿಮತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತತೋ ಅತಿರೇಕಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಇಮಾನಿ ತಾವ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಾನಿ ಲೋಹಭಾಜನಾನಿ.

ಪಾಳಿಯಂ ಪನ ಅನಾಗತಾನಿಪಿ ಭಿಙ್ಗಾರಪಟಿಗ್ಗಹಉಳುಙ್ಕದಬ್ಬಿಕಟಚ್ಛುಪಾತಿ ತಟ್ಟಕಸರಕಸಮುಗ್ಗಅಙ್ಗಾರಕಪಲ್ಲಧೂಮಕಟಚ್ಛುಆದೀನಿ ಖುದ್ದಕಾನಿಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನೇವ, ಅಯಪತ್ತೋ ಅಯಥಾಲಕಂ ತಮ್ಬಲೋಹಥಾಲಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಪನ ಭಾಜನೀಯಾನಿ, ಕಂಸಲೋಹವಟ್ಟಲೋಹಭಾಜನವಿಕತಿ ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾ ಗಿಹಿವಿಕಟಾ ವಾ ವಟ್ಟತಿ, ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಠಪೇತ್ವಾ ಪನ ತಂ ಭಾಜನವಿಕತಿಂ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಕಪ್ಪಿಯಲೋಹಭಣ್ಡೇ ಅಞ್ಜನೀ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾ ನತ್ಥುದಾನಂ ಕಣ್ಣಮಲಹರಣೀ ಸೂಚಿ ಖುದ್ದಕೋ ಪಿಪ್ಫಲಿಕೋ ಖುದ್ದಕಂ ಆರಕಣ್ಟಕಂ ಕುಞ್ಚಿಕಾ ತಾಳಂ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿ ವೇಧಕೋ ಭಿನ್ದಿವಾಲಕೋ ಯಥಾತಥಾಘನಕತಲೋಹಂವಿಪ್ಪಕತಲೋಹಭಣ್ಡಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ಭಾಜನೀಯಂ. ಧೂಮನೇತ್ತಫಾಲದೀಪರುಕ್ಖದೀಪಕಪಲ್ಲಿಕಓಲಮ್ಬಕದೀಪಇತ್ಥಿಪುರಿಸತಿರಚ್ಛಾನರೂಪಕಾನಿ ಪನ ಅಞ್ಞಾನಿ ವಾ ಭಿತ್ತಿಚ್ಛದನಕವಾಟಾದೀಸು ಉಪನೇತಬ್ಬಾನಿ, ಅನ್ತಮಸೋ ಲೋಹಖಿಲಕಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಲೋಹಭಣ್ಡಾನಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿಯೇವ, ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಾನಿ ಪರಿಹರಿತ್ವಾಪಿ ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾನಿ, ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾ ಗಿಹಿವಿಕಟಾನಿ ವಾ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ತಿಪುಭಣ್ಡೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಖೀರಪಾಸಾಣಮಯಾನಿ ತಟ್ಟಕಸರಕಾದೀನಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿಯೇವ.

ಘಟಕೋ ಪನ ತೇಲಭಾಜನಂ ವಾ ಪಾದಗ್ಗಣ್ಹನಕತೋ ಅತಿರೇಕಮೇವ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಸುವಣ್ಣರಜತಆರಕೂಟಜಾತಿಫಲಿಕಭಾಜನಾನಿ ಗಿಹಿವಿಕಟಾನಿಪಿ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗೇ ಪನ ಆಮಾಸಮ್ಪಿ ಅನಾಮಾಸಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬಂ ವಟ್ಟತಿ.

ವಾಸಿಯಾದೀಸು ಪನ ಯಾಯ ವಾಸಿಯಾ ದನ್ತಕಟ್ಠಚ್ಛೇದನಉಚ್ಛುತಚ್ಛನಮತ್ತತೋ ಅಞ್ಞಂ ಮಹಾಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಅಯಂ ಭಾಜನೀಯಾ. ಸೇಸಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಆಕಾರೇನ ಕತಾ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಪರಸು ಪನ ಅನ್ತಮಸೋ ವೇಜ್ಜಾನಂ ಸಿರಾವೇಧಕೋಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ, ತಥಾ ಕುಠಾರೀ. ಯಾ ಪನ ಆವುಧಸಙ್ಖೇಪೇನ ಕತಾ, ಅಯಂ ಅನಾಮಾಸಾ, ಕುದಾಲೋ ದಣ್ಡಬನ್ಧನಿಖಾದನಂ ವಾ ಅಗರುಭಣ್ಡಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿದಣ್ಡಖಣನಕಂ ಪನ ಅದಣ್ಡಕಂ ಫಲಮತ್ತಕಮೇವ, ಯಂ ಸಕ್ಕಾ ಸಿಪಾಟಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿಹರಿತುಂ, ತಂ ಭಾಜನೀಯಂ. ಸಿಖರಮ್ಪಿ ನಿಖಾದನೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತಂ, ಯೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ವಿಹಾರೇ ವಾಸಿಆದೀನಿ ದಿನ್ನಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಚೇ ಘರೇ ದಡ್ಢೇ ವಾ ವಿಲುತ್ತೇ ವಾ ‘‘ದೇಥ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಕ್ಖರೇ, ಪುನ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ದಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಹರನ್ತಿ, ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ, ಅನಾಹರನ್ತಾಪಿ ನ ಚೋದೇತಬ್ಬಾ.

ಕಮ್ಮಾರತಟ್ಟಕಾರಚುನ್ದಕಾರನಳಕಾರಮಣಿಕಾರಪತ್ತಬನ್ಧಕಾನಂ ಅಧಿಕರಣಿಮುಟ್ಠಿಸಣ್ಡಾಸತುಲಾದೀನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಲೋಹಮಯಾನಿ ಉಪಕರಣಾನಿ ಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ. ತಿಪುಕೋಟ್ಟಕಸುವಣ್ಣಕಾರಚಮ್ಮಕಾರಉಪಕರಣೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ, ತಿಪುಕೋಟ್ಟಕಉಪಕರಣೇಸು ತಿಪುಚ್ಛೇದನಕಸತ್ಥಕಂ, ಸುವಣ್ಣಕಾರಉಪಕರಣೇಸು ಸುವಣ್ಣಚ್ಛೇದನಕಸತ್ಥಕಂ, ಚಮ್ಮಕಾರಉಪಕರಣೇಸು ಕತಪರಿಕಮ್ಮಚಮ್ಮಚ್ಛೇದನಖುದ್ದಕಸತ್ಥನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಭಾಜನೀಯಾನಿ. ನ್ಹಾಪಿತತುನ್ನಕಾರಉಪಕರಣೇಸುಪಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಕತ್ತರಿಂ ಮಹಾಸಣ್ಡಾಸಂ ಮಹಾಪಿಪ್ಫಲಿಕಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ವಟ್ಟತಿ, ಇತರಾನಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ.

ವಲ್ಲಿಆದೀಸು ವೇತ್ತವಲ್ಲಿಆದಿಕಾ ಯಾ ಕಾಚಿ ಅಡ್ಢಬಾಹುಪ್ಪಮಾಣಾ ವಲ್ಲಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕಾ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಾವ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಸಾ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ ಸಚೇ ಅತಿರೇಕಾ ಹೋತಿ, ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇಪಿ ಉಪನೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಸುತ್ತಮಕಚಿವಾಕನಾಳಿಕೇರಹೀರಚಮ್ಮಮಯಾ ರಜ್ಜುಕಾ ವಾ ಯೋತ್ತಾನಿ ವಾ ವಾಕೇ ಚ ನಾಳಿಕೇರಹೀರೇ ಚ ವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಕತಾ ಏಕವಟ್ಟಾ ವಾ ದ್ವಿವಟ್ಟಾ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸನ್ತಕಾ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಸುತ್ತಂ ಪನ ಅವಟ್ಟೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಮಕಚಿವಾಕನಾಳಿಕೇರಹೀರಾ ಚ ಭಾಜನೀಯಾ. ಯೇಹಿ ಪನೇತಾನಿ ರಜ್ಜುಕಾದೀನಿ ದಿನ್ನಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಅತ್ತನೋ ಕರಣೀಯೇನ ಹರನ್ತಾ ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ.

ಯೋ ಕೋಚಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಸೂಚಿದಣ್ಡಕಮತ್ತೋಪಿ ವೇಳು ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕೋ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತೋ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಸೋಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ ಅತಿರೇಕೋ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಪಾದಗ್ಗಣ್ಹನಕತೇಲನಾಳಿ ಪನ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿ ಉಪಾಹನದಣ್ಡಕೋ ಛತ್ತದಣ್ಡೋ ಛತ್ತಸಲಾಕಾತಿ ಇದಮೇತ್ಥ ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಂ, ದಡ್ಢಗೇಹಮನುಸ್ಸಾ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ.

ಮುಞ್ಜಞ್ಚ ಪಬ್ಬಜಞ್ಚ ಅವಸೇಸಞ್ಚ ಛದನತಿಣಂ ಮುಟ್ಠಿಪ್ಪಮಾಣಮ್ಪಿ ಛದನತಿಣಸಙ್ಖೇಪಗತೇಸು ತಾಲಪಣ್ಣಾದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಏಕಪಣ್ಣಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕಂ ವಾ ಬಹಿಆರಾಮೇ ಸಙ್ಘಿಕೇ ತಿಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಜಾತಕಂ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ ಅತಿರೇಕಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ದಡ್ಢಗೇಹಮನುಸ್ಸಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ, ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣೋಪಿ ರಿತ್ತಕಪೋತ್ಥಕೋ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ.

ಮತ್ತಿಕಾ ಪಕತಿಮತ್ತಿಕಾ ವಾ ಹೋತು ಪಞ್ಚವಣ್ಣಾ ವಾ ಸುಧಾ ವಾ ಸಜ್ಜುರಸಕಙ್ಗುಟ್ಠಸಿಲೇಸಾದೀಸು ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ದುಲ್ಲಭಟ್ಠಾನೇ ಆನೇತ್ವಾ ವಾ ದಿನ್ನಂ ತತ್ಥಜಾತಕಂ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಂ ತಾಲಪಕ್ಕಮತ್ತಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ ಅತಿರೇಕಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಹಿಙ್ಗುಹಿಙ್ಗುಲಕಹರಿತಾಲಮನೋಸಿಲಞ್ಜನಾದೀನಿ ಪನ ಭಾಜನೀಯಾನಿ.

ದಾರುಭಣ್ಡೇ ಯೋ ಕೋಚಿ ವೇಳುಮ್ಹಿ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣೋ ದಾರುಭಣ್ಡಕೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕೋ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತೋ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಅಪಿ ಚ ಸಬ್ಬಾಪಿ ದಾರುವೇಳುಚಮ್ಮಪಾಸಾಣಾದಿವಿಕತಿ ದಾರುಭಣ್ಡೇನ ಸಙ್ಗಹಿತಾ, ತತ್ಥ ಮಞ್ಚಪೀಠೇಹಿ ಅಸಙ್ಗಹಿತಾನಿ ಆಸನ್ದಿಕಾದೀನಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಚೋಳೇನ ವಾ ಪಲಾಲೇಹಿ ವಾ ಪಣ್ಣೇಹಿ ವಾ ಕತಪೀಠಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಬ್ಬಾನಿ ಆಸನಾನಿ.

ವಙ್ಕಫಲಕಂ ದೀಘಫಲಕಂ ಚೀವರಧೋವನಫಲಕಂ ಘಟ್ಟನಫಲಕಂ ಘಟ್ಟನಮುಗ್ಗರೋ ದನ್ತಕಟ್ಠಚ್ಛೇದನಗಣ್ಠಿಕಾ ದಣ್ಡಮುಗ್ಗರೋ ನಾವಾ ಅಮ್ಬಣಂ ರಜನದೋಣಿ ಉದಕಪಟಿಚ್ಛಕೋ ದಾರುಮಯೋ ವಾ ದನ್ತಮಯೋ ವಾ ವೇಳುಮಯೋ ವಾ ಸಪಾದಕೋಪಿ ಅಪಾದಕೋಪಿ ಸಮುಗ್ಗೋ ಮಞ್ಜೂಸಾ ಪಾದಗ್ಗಣ್ಹನಕತೋ ಅತಿರೇಕಪ್ಪಮಾಣೋ ಕರಣ್ಡೋ ಉದಕದೋಣಿ ಉದಕಕಟಾಹಂ ಉಳುಙ್ಕೋ ಕಟಚ್ಛುಪಾನೀಯಸರಾವಂ ಪಾನೀಯಸಙ್ಖೋತಿ ಏತೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಸಙ್ಖಥಾಲಕಂ ಪನ ಭಾಜನೀಯಂ, ತಥಾ ದಾರುಮಯೋ ಉದಕತುಮ್ಬೋ.

ಪಾದಕಥಲಿಕಮಣ್ಡಲಂ ದಾರುಮಯಂ ವಾ ಹೋತು ಚೋಳಪಣ್ಣಾದಿಮಯಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಆಧಾರಕೋ ಪತ್ತಪಿಧಾನಂ ತಾಲವಣ್ಟಂ ಬೀಜನೀ ಚಙ್ಕೋಟಕಂ ಪಚ್ಛಿ ಯಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನೀ ಮುಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನೀತಿ ಏತೇಸುಪಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಖುದ್ದಕಂ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ದಾರುವೇಳುಪಣ್ಣಚಮ್ಮಾದೀಸು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಕತಂ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ.

ಥಮ್ಭತುಲಾಸೋಪಾನಫಲಕಾದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ದಾರುಮಯಂ ವಾ ಪಾಸಾಣಮಯಂ ವಾ ಗೇಹಸಮ್ಭಾರೂಪಗಂ ಯೋ ಕೋಚಿ ಕಟಸಾರಕೋ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏಳಕಚಮ್ಮಂ ಪನ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಗತಿಕಂ ಹೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ, ಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಾನಿ ಭಾಜನೀಯಾನಿ, ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ಸಬ್ಬಂ ಮಞ್ಚಪ್ಪಮಾಣಂ ಚಮ್ಮಂ ಗರುಭಣ್ಡನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಉದುಕ್ಖಲಂ ಮುಸಲಂ ಸುಪ್ಪಂ ನಿಸದಂ ನಿಸದಪೋತೋ ಪಾಸಾಣದೋಣಿ ಪಾಸಾಣಕಟಾಹಂ ಸಬ್ಬಂ ಕಸಿಭಣ್ಡಮ್ಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಸಬ್ಬಂ ಚಕ್ಕಯುತ್ತಯಾನಂ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ಮಞ್ಚಪೀಠಾನಂ ಪಾದಾ ಚ ಅಟನಿಯೋ ಚ ವಾಸಿಪರಸುಆದೀನಂ ದಣ್ಡಾ ಚಾತಿ ಏತೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅನಿಟ್ಠಿತಂ ಭಾಜನೀಯಂ, ತಚ್ಛಿತಮಟ್ಠಂ ಪನ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ, ಅನುಞ್ಞಾತವಾಸಿಯಾ ದಣ್ಡೋ ಛತ್ತಂ ಮುಟ್ಠಿಪಣ್ಣಂ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿ ಉಪಾಹನಾ ಅರಣಿಸಹಿತಂ ಧಮ್ಮಕರಣೋ ಪಾದಗ್ಗಣ್ಹನಕತೋ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಆಮಲಕತುಮ್ಬಂ ಆಮಲಕಘಟೋ ಲಾಬುಕತುಮ್ಬಂ ಲಾಬುಕಘಟೋ ವಿಸಾಣತುಮ್ಬನ್ತಿ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಭಾಜನೀಯಂ, ತತೋ ಪರಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ.

ಹತ್ಥಿದನ್ತೋ ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವಿಸಾಣಂ ವಾ ಅತಚ್ಛಿತಂ ಯಥಾಗತಮೇವ ಭಾಜನೀಯಂ, ತೇಹಿ ಕತಮಞ್ಚಪೀಠಪಾದಾದೀಸು ಪುರಿಮಸದಿಸೋವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ತಚ್ಛಿತನಿಟ್ಠಿತೋಪಿ ಹಿಙ್ಗುಕರಣ್ಡಕೋ ಅಞ್ಜನಿಕರಣ್ಡಕೋ ಗಣ್ಠಿಕಾ ವಿಧೋ ಅಞ್ಜನೀ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾ ಉದಕಪುಞ್ಛನೀತಿ ಇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಾಜನೀಯಮೇವ.

ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡೇ ಸಬ್ಬಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪಭೋಗಪರಿಭೋಗಂ ಘಟಪಿಠರಾದಿಕುಲಾಲಭಾಜನಂ, ಪತ್ತಕಟಾಹಂ ಅಙ್ಗಾರಕಟಾಹಂ ಧೂಮದಾನಕಂ ದೀಪರುಕ್ಖಕೋ ದೀಪಕಪಲ್ಲಿಕಾ ಚಯನಿಟ್ಠಕಾ ಛದನಿಟ್ಠಕಾ ಥುಪಿಕಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಏತೇಸು ಪನ ವುತ್ತನಯೇಸು ಗರುಭಣ್ಡೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವೇಳುಆದಿಂ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ಸಮಕಂ ವಾ ಅತಿರೇಕಂ ವಾ ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಪಾದಗ್ಗಣ್ಹನಕತೋ ಅನತಿರಿತ್ತಪ್ಪಮಾಣೋ ಪನ ಘಟಕೋ ಪತ್ತೋ ಥಾಲಕಂ ಕಞ್ಚನಕೋ ಕುಣ್ಡಿಕಾತಿ ಇದಮೇತ್ಥ ಭಾಜನೀಯಂ, ಯಥಾ ಚ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡೇ ಏವಂ ಲೋಹಭಣ್ಡೇಪಿ ಕುಣ್ಡಿಕಾ ಭಾಜನೀಯಕೋಟ್ಠಾಸಮೇವ ಭಜತಿ. ಇತಿ ಯಂ ಭಾಜನೀಯಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನೀಯಮ್ಪಿ ತಂ ಏವಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯವೇಭಙ್ಗಿಯಸಙ್ಖಾತಂ ಅಞ್ಞಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದತ್ವಾ ಖೀಯನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ಇತರಂ ಪನ ದಾತುಮೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಇಸ್ಸರವತಾಯ ದೇನ್ತೋ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಥೇಯ್ಯಚಿತ್ತೇನ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಭಣ್ಡಂ ಅಗ್ಘಾಪೇತ್ವಾ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಯಥಾ ಚ ಅಞ್ಞಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದತ್ವಾ ಖೀಯನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ತಥಾ ಸಙ್ಘೇನ ಅಸಮ್ಮತಸ್ಸ ಚೀವರಂ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದತ್ವಾ ಖೀಯನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಮೇವ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ಪಕತಿಯಾ ಪನ ಛನ್ದಾದಿವಸೇನ (ಪಾಚಿ. ೪೮೮) ಕರೋನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕೋ ಅತ್ಥೋ ತಸ್ಸ ದಿನ್ನೇನ, ಲದ್ಧಾಪಿ ವಿನಿಪಾತೇಸ್ಸತಿ, ನ ಸಮ್ಮಾ ಉಪನೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಖೀಯನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಧಮ್ಮೇನ ಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿತಾ, ಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಚೀವರದಾನಂ, ಪಚ್ಛಾ ಖೀಯಿತುಕಾಮತಾಯ ಖೀಯನಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ದುಬ್ಬಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೨. ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದ್ವಾದಸಮೇ ಸಬ್ಬಂ ತಿಂಸಕಕಣ್ಡೇ ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಅಯಮೇವ ಹಿ ವಿಸೇಸೋ, ತತ್ಥ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಣಾಮಿತತ್ತಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಇಧ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮಿತತ್ತಾ ಸುದ್ಧಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ.

ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸಹಧಮ್ಮಿಕವಗ್ಗೋ ಅಟ್ಠಮೋ.