೯. ಪಣೀತಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀತಿ ಪಣೀತಸಂಸಟ್ಠಾನಿ ಸತ್ತಧಞ್ಞನಿಬ್ಬತ್ತಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ. ಯಥಾ ಹಿ ಆಜಞ್ಞಯುತ್ತೋ ರಥೋ ‘ಆಜಞ್ಞರಥೋ’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಏವಮಿಧಾಪಿ ಪಣೀತಸಂಸಟ್ಠಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀತಿ. ಯೇಹಿ ಪನ ಪಣೀತೇಹಿ ಸಂಸಟ್ಠಾನಿ, ತಾನಿ ‘ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀ’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಪಭೇದದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ ಸಪ್ಪಿ ನವನೀತನ್ತಿಆದಿಮಾಹ, ತತ್ಥ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಿ ಭೇಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದೇ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ಭೇಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ) ವುತ್ತಲಕ್ಖಣೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಮಚ್ಛಾದೀಸು ಪನ ಸಬ್ಬೋಪಿ ‘ಓದಕೋ’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೬೦) ವುತ್ತಲಕ್ಖಣೋ ಮಚ್ಛೋ ಮಚ್ಛೋಯೇವ. ಯೇಸಂ ಪನ ಮಂಸಂ ಕಪ್ಪತಿ, ತೇಸಂ ಮಂಸಞ್ಚ ಖೀರದಧೀನಿ ಚ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಾನಿ. ಏವರೂಪಾನಿ ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀತಿ ಯಾನಿ ಏತೇಹಿ ಸಪ್ಪಿಆದೀಹಿ ಸಂಸಟ್ಠತ್ತಾ ‘ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀ’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಾನಿ ಪಣೀತಭೋಜನಾನಿ. ಅಗಿಲಾನೋತಿ ಯಸ್ಸ ತೇಹಿ ವಿನಾಪಿ ಫಾಸು ಹೋತಿ. ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಯೋ ಅಗಿಲಾನೋ ಸುದ್ಧಾನಿ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಿ ಭೇಸಜ್ಜತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ಸೋ ಮಹಾನಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ (ಪಾಚಿ. ೩೦೩) ಕಾರೇತಬ್ಬೋ, ಮಚ್ಛಾದೀನಿ ಚತ್ತಾರಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತೋ ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ (ಪಾಚಿ. ೬೧೨-೬೧೩) ಕಾರೇತಬ್ಬೋ, ಸಪ್ಪಿಆದೀಹಿ ಸಂಸಟ್ಠಭೋಜನಾನಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತೋ ಇಮಿನಾ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ‘‘ಸಪ್ಪಿನಾ ಭತ್ತಂ ದೇಹಿ, ಸಪ್ಪಿಂ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ದೇಹಿ, ಸಪ್ಪಿಮಿಸ್ಸಕಂ ಕತ್ವಾ ದೇಹಿ, ಸಹ ಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹಿ, ಸಪ್ಪಿಞ್ಚ ಭತ್ತಞ್ಚ ದೇಹೀ’’ತಿ ಏವಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ತಾವ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹರಣೇ ಅಜ್ಝೋಹರಣೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ‘‘ಸಪ್ಪಿಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಸಾಲಿಭತ್ತಂ ವಿಯ ಸಪ್ಪಿಭತ್ತಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಮೇವ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಸಪ್ಪಿನಾ ಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಭತ್ತಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಸಪ್ಪಿಂ ಕತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾಹೀ’’ತಿ ನವನೀತಖೀರಾದೀನಿ ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ವಾ ದೇತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಸಪ್ಪಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾಹೀ’’ತಿ, ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ. ‘‘ಗೋಸಪ್ಪಿನಾ ಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಗೋಸಪ್ಪಿಂ ವಾ ದೇತು, ತಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಪುರಿಮನಯೇನ ನವನೀತಾದೀನಿ ವಾ, ಗಾವಿಂಯೇವ ವಾ ದೇತು ‘‘ಇತೋ ಸಪ್ಪಿನಾ ಭುಞ್ಜಾಹೀ’’ತಿ, ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಗೋಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹೀ’’ತಿ ಯಾಚಿತೋ ಅಜಿಕಾಸಪ್ಪಿಆದೀಹಿ ದೇತಿ, ವಿಸಙ್ಕೇತಂ. ಏವಞ್ಹಿ ಸತಿ ಅಞ್ಞಂ ಯಾಚಿತೇನ ಅಞ್ಞಂ ದಿನ್ನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಏಸ ನಯೋ ‘‘ಅಜಿಕಾಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹೀ’’ತಿಆದೀಸುಪಿ. ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾ ದೇತಿ, ವಿಸಙ್ಕೇತಮೇವ. ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾವ ದೇತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಪರಿಭೋಗೇಪಿ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬಪದೇಸು ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಸಬ್ಬೇಹಿಪಿ ಸಪ್ಪಿಆದೀಹಿ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ವಾ ನಾನಾಟ್ಠಾನೇ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಂ ಏಕತೋ ಸಮ್ಭಿನ್ನರಸಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಏಕಬಿನ್ದುಮ್ಪಿ ಅಜ್ಝೋಹರತಿ, ನವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಪಣೀತಭೋಜನವಿಞ್ಞತ್ತಿವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಅಗಿಲಾನೋ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಅಗಿಲಾನಸಞ್ಞಿನೋ, ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ವಾ ದುಕ್ಕಟಂ. ಗಿಲಾನಸಞ್ಞಿಸ್ಸ, ಗಿಲಾನಕಾಲೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಭುಞ್ಜತೋ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಸೇಸಕೇ, ಞಾತಕಪ್ಪವಾರಿತಟ್ಠಾನತೋ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞತ್ತೇ, ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ಗಹಿತೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಣೀತಭೋಜನತಾ, ಅಗಿಲಾನತಾ, ಕತವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಪಟಿಲಾಭೋ, ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಅದ್ಧಾನಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪಣೀತಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.