೮. ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕನ್ತಿ ಕಾರೋ ಕರಣಂ ಕಿರಿಯಾತಿ ಅತ್ಥತೋ ಏಕಂ, ಸನ್ನಿಧಿ ಕಾರೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಂ, ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಮೇವ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಂ, ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕರತ್ತಿಂ ವೀತಿನಾಮಿತಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ. ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಸನ್ನಿಧಿಕತಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಯಾವಕಾಲಿಕಂ ವಾ ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ವಾ ‘ಅಜ್ಝೋಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಚೇಪಿ ಪತ್ತೋ ದುದ್ಧೋತೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ಘಂಸನ್ತಸ್ಸ ಲೇಖಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಗಣ್ಠಿಕಪತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಗಣ್ಠಿಕನ್ತರೇ ಸ್ನೇಹೋ ಪವಿಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಯೋ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಪಗ್ಘರತಿ, ಉಣ್ಹಯಾಗುಯಾ ವಾ ಗಹಿತಾಯ ಸನ್ದಿಸ್ಸತಿ, ತಾದಿಸೇ ಪತ್ತೇಪಿ ಪುನದಿವಸೇ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಯಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ನಿರಪೇಕ್ಖೋ ಸಾಮಣೇರಾನಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ತೇಹಿ ನಿಹಿತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ತಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಪರಿಚ್ಚತ್ತಮೇವ ಹಿ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಕಪ್ಪಿಯಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಕಪ್ಪಿಯೇಸು ಪನ ಮನುಸ್ಸಮಂಸೇ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಸೇಸೇಸು ಪನ ದುಕ್ಕಟೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಅಜ್ಝೋಹರತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಅಜ್ಝೋಹರತೋ ದುಕ್ಕಟೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಯೋ ಪನ ಪವಾರಿತೋ ಹುತ್ವಾ ಅನತಿರಿತ್ತಕತಂ ಅಜ್ಝೋಹರತಿ, ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬವಿಕಪ್ಪೇಸು ಅಪರಮ್ಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವಡ್ಢತಿ. ಸಚೇ ವಿಕಾಲೇ ಅಜ್ಝೋಹರತಿ, ಅನತಿರಿತ್ತಪಚ್ಚಯಾ ಸಬ್ಬವಿಕಪ್ಪೇಸು ಅನಾಪತ್ತಿ, ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ವಿಕಾಲಪಚ್ಚಯಾ ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀಸು ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅವಸೇಸೇಸು ವಿಕಾಲಪಚ್ಚಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವಡ್ಢತಿಯೇವ. ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪನ ಸನ್ನಿಧಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಟ್ಟತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಚ ಸನ್ನಿಧಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ವಟ್ಟತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಕ್ಖನ್ಧಕೇ (ಚೂಳವ. ೪೨೧-೪೨೨) ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ವಟ್ಟತೀತಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಬೇಲಟ್ಠಸೀಸಂ ಆರಬ್ಭ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಭೋಜನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕ ಯಾವಜೀವಿಕಾನಂ ಪನ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಯಥಾ ಚೇತಾನಿ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ನ ಕಪ್ಪನ್ತಿ, ಏವಂ ಯಾವಕಾಲಿಕಾದೀಹಿ ಸಂಸಟ್ಠಾನಿಪಿ, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ‘‘ಯಾವಕಾಲಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ತದಹುಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ಕಪ್ಪತಿ, ವಿಕಾಲೇ ನ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿಆದಿ (ಮಹಾವ. ೩೦೫). ತಸ್ಮಾ ಸಚೇಪಿ ತಂ ತಂ ತೇನ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸಟ್ಠಂ ಲಭತಿ, ಸಚೇ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನರಸಂ ವಾ ಹೋತಿ ಸುಧೋತಂ ವಾ, ಯಥಾ ಇತರೇನ ಸಂಸಗ್ಗೋ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಅತ್ತನೋ ಕಾಲಾನುರೂಪೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಸಮ್ಭಿನ್ನರಸಂ ವಾ ಹೋತಿ ದುದ್ಧೋತಂ ವಾ, ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯಾವಕಾಲಿಕಞ್ಹಿ ಅತ್ತನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಭಿನ್ನರಸಾನಿ ತೀಣಿಪಿ ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀನಿ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವಂ ಉಪನೇತಿ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ದ್ವೇಪಿ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಾದೀನಿ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವಂ ಉಪನೇತಿ, ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಮೇವ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವಂ ಉಪನೇತಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇನ ತದಹುಪಟಿಗ್ಗಹಿತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ತದಹುಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ವಾ ಪುರೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ವಾ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಂ ಕಪ್ಪತಿ, ದ್ವೀಹಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತೇನ ಛಾಹಂ, ತೀಹಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತೇನ ಪಞ್ಚಾಹಂ…ಪೇ… ಸತ್ತಾಹಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತೇನ ತದಹೇವ ಕಪ್ಪತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಮಾಯೇವ ಹಿ ‘‘ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವಜೀವಿಕಂ ತದಹುಪಟಿಗ್ಗಹಿತ’’ನ್ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಸತ್ತಾಹಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಕಾಲಯಾಮಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕಮೇಸು ಚೇತ್ಥ ವಿಕಾಲಭೋಜನ ಸನ್ನಿಧಿಭೇಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ವಸೇನ ಆಪತ್ತಿಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಇಮೇಸು ಪನ ಚತೂಸು ಕಾಲಿಕೇಸು ಯಾವಕಾಲಿಕಂ ಯಾಮಕಾಲಿಕನ್ತಿ ಇಮಮೇವ ದ್ವಯಂ ಅನ್ತೋವುಟ್ಠಞ್ಚೇವ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಞ್ಚ, ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಞ್ಚ ಅಕಪ್ಪಿಯಕುಟಿಯಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಸನ್ನಿಧಿಮ್ಪಿ ನ ಜನೇತಿ. ಅಕಪ್ಪಿಯಕುಟಿಯಂ ಅನ್ತೋವುಟ್ಠೇನ ಪನ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಇತರದ್ವಯಂ ತದಹುಪಟಿಗ್ಗಹಿತಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಮುಖಸನ್ನಿಧಿ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ಅನ್ತೋವುಟ್ಠಂ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ನಾಮಮತ್ತಮೇವ ನಾನಾಕರಣಂ, ಆಪತ್ತಿ ಪನ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ತತ್ಥ ಅಕಪ್ಪಿಯಕುಟಿ ನಾಮ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ ಸನ್ತಕಂ ವಸನತ್ಥಾಯ ಕತಗೇಹಂ, ತತ್ಥ ಸಹಸೇಯ್ಯಪ್ಪಹೋನಕೇ ಪದೇಸೇ ವುಟ್ಠಂ ಯಾವಕಾಲಿಕಞ್ಚ ಯಾಮಕಾಲಿಕಞ್ಚ ಸಙ್ಘಿಕಂ ವಾ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ ಸನ್ತಕಂ ಅನ್ತೋವುಟ್ಠಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಪಕ್ಕಂ ಅನ್ತೋಪಕ್ಕಂ ನಾಮ, ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪನ ಸಯಂ ಪಕ್ಕಂ ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕಂ ನಾಮ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಅನಜ್ಝೋಹರಣೀಯಂ. ತೇನ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸಟ್ಠಮ್ಪಿ ತಂಗತಿಕಮೇವ, ಸಬ್ಬಂ ಅಜ್ಝೋಹರನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ತಸ್ಮಾ ಅನ್ತೋವುಟ್ಠಅನ್ತೋಪಕ್ಕಮೋಚನತ್ಥಂ ಭಗವತಾ ಚತಸ್ಸೋ ಕಪ್ಪಿಯಭೂಮಿಯೋ (ಮಹಾವ. ೨೯೫) ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ತಾಸಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೨೯೫) ವುತ್ತೋ. ಯತ್ಥ ಪನೇತಾ ನ ಸನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಾಮಂ ಪಾಕಮ್ಪಿ ಪುನಪಾಕಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕೇ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಸಞ್ಞಿನೋ, ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ವಾ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಸಞ್ಞಿನೋ, ಯಾವಕಾಲಿಕಾದೀನಿ ತೀಣಿ ನಿದಹಿತ್ವಾ ಸಕಂ ಸಕಂ ಕಾಲಂ ಅನತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ, ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಸದಾಪಿ ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆಮಿಸಂ, ಸನ್ನಿಧಿಭಾವೋ, ತಸ್ಸ ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.