(೧.) ಏಕಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೮೪೩-೮೪೪. ಅತ್ಥಿ ಪಟಿಚ್ಚಂ ನಾಮಾತಿ ಯಥಾ ‘‘ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚಾ’’ತಿಆದೀಸು ನಿಸ್ಸಯಾದಿಪಚ್ಚಯಭಾವೇನ ಪಟಿಚ್ಚಾತಿ ವುತ್ತಂ, ನ ತಥಾ ಇಧ ಖತ್ತಿಯಾದಿಜಾತೀನಂ ಪರಮತ್ಥತೋ ಅವಿಜ್ಜಮಾನಾನಂ ನಿಸ್ಸಯಾದಿಪಚ್ಚಯತ್ತಸ್ಸ ಅಭಾವಾ. ಯೇಸು ಪನ ಖನ್ಧೇಸು ಸನ್ತೇಸು ಖತ್ತಿಯಾದಿಸಮ್ಮುತಿ ಹೋತಿ, ತೇಸಂ ಅಬ್ಬೋಚ್ಛಿನ್ನತಾವ ಖತ್ತಿಯಾದಿಜಾತಿಯಾ ಅತ್ಥಿತಾ, ಸಾ ಇಧ ಪಟಿಚ್ಚ-ಸದ್ದೇನ ವಿಭಾವಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಿಸ್ಸಾ ಸೇಣಿಯಾತಿ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪಞ್ಹವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾದಿಕಿರಿಯಾಸು ಪುರತೋ ಕರಣಂ ಪುರೇಕ್ಖಾರೋ. ನಿಕ್ಖೇಪರಾಸೀತಿ ನಿಧಾನರಾಸಿ. ಪತ್ಥಟಾಕಿತ್ತಿನೋತಿ ವಿತ್ಥಿಣ್ಣಾಕಿತ್ತಿನೋ. ರತ್ತಞ್ಞುಮದೋತಿ ಪುರಾಣಞ್ಞುತಾಮದೋತಿ ವದನ್ತಿ. ಚಿರರತ್ತಿಜಾತೇನ, ಚಿರರತ್ತಿಪಬ್ಬಜಿತೇನ ವಾ ಜಾನಿತಬ್ಬಸ್ಸ, ರತ್ತೀನಮೇವ ವಾ ಜಾನನಮದೋ. ಉಪಟ್ಠಾಪಕಮಾನೋತಿ ಆಣಾಕರಣಮಾನೋ. ಆಣಾಕರಣಞ್ಹಿ ವಿಚಾರಣಂ ಇಧ ‘‘ಯಸೋ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ. ಪರಿಮಣ್ಡಲತ್ತಭಾವನಿಸ್ಸಿತೋ ಮಾನೋ ಪರಿಣಾಹಮದೋ. ಸರೀರಸಮ್ಪತ್ತಿಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಮದೋ ಪಾರಿಪೂರಿಮದೋ.

೮೪೫. ವತ್ಥುನಾ ವಿನಾಪಿ ವತ್ತಬ್ಬತಾಯ ಅವತ್ಥುಕಂ, ನ ವತ್ಥುನೋ ಅಭಾವಾ.

೮೪೬. ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಜ್ಜನನ್ತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸತಿತೋ ಮುಚ್ಚನಂ, ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಾದೀಸು ಪಕ್ಖನ್ದನಂ ವಾ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ. ಪತಿಟ್ಠಾಭಾವೋತಿ ಕುಸಲಕರಣೇ ಅಟ್ಠಾನಂ, ಅನುಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಮಾದಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೇ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಂ ಕೋಧೇ ಉಪನಾಹೇತಿ ಏವಮಾದಿಕೋ ಪರಿಯಾಯೋ ಅಪರಿಯನ್ತೋ, ತದತ್ಥತಪ್ಪರಿಯಾಯಪ್ಪಕಾಸಕೋ ವೋಸ್ಸಗ್ಗನಿಸ್ಸಗ್ಗಾದಿಕೋ ಬ್ಯಞ್ಜನಪರಿಯಾಯೋ ಚಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಏವರೂಪೋತಿ ಇದಂ ಆಕಾರನಿದಸ್ಸನಂ ಸಬ್ಬಪರಿಯಾಯಸ್ಸ ವತ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ಕತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪರಿಯನ್ತಾಭಾವತೋ’’ತಿ. ವಿಸ್ಸಟ್ಠಾಕಾರೋತಿ ಸತಿಯಾ ಪಚ್ಚನೀಕಭೂತೇ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧೇ ದಸ್ಸೇತಿ.

೮೪೭. ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಥದ್ಧತಾ ತಥಾಪವತ್ತಚಿತ್ತಮೇವಾತಿ ವದನ್ತಿ, ಮಾನವಿಸೇಸೋ ವಾ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಉಪಸಙ್ಕಮನೇ ವನ್ದಿತಬ್ಬಂ ಹೋತೀತಿ ಪರಿಯನ್ತೇನೇವ ಚರತಿ.

೮೪೮. ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಆವುಸೋ, ತ್ವಂ ಆಪನ್ನೋಸೀ’’ತಿಆದಿನಾ ತೇನ ವುತ್ತಂ ತಸ್ಸೇವ ಉಪರಿ ಖಿಪನವಸೇನ ‘‘ಪಟಿಪ್ಫರಿತ್ವಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ‘‘ತಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ದಲಿದ್ದೇ, ಅಕುಸಲೇ ವಾ ಇದಂ ಕರೋನ್ತೇ ಅಹಂ ಕಸ್ಮಾ ನ ಕರೋಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಇಧ ಪಟಿಪ್ಫರಣಂ ಯುತ್ತಂ. ಕರಣಸ್ಸ ಉತ್ತರಕಿರಿಯಾ ಕರಣುತ್ತರಿಯಂ. ಅಕುಸಲಪಕ್ಖೋ ಏಸಾತಿ ಸಾರಮ್ಭೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೮೪೯. ಅತಿಚ್ಚ ಇಚ್ಛತೀತಿ ಅತಿಚ್ಚಿಚ್ಛೋ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಅತಿಚ್ಚಿಚ್ಛತಾತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಚ್ಚಿ-ಕಾರಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅತಿಚ್ಛತಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾತಿ ಚ ಸಾ ಏವ ವುಚ್ಚತೀತಿ. ತತ್ರಾಪಿ ನೇರುತ್ತಿಕವಿಧಾನೇನ ಪದಸಿದ್ಧಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಯಥಾಲದ್ಧಂ ವಾ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅತ್ರ ಅತ್ರ ಇಚ್ಛನಂ ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾ, ಸಾ ಏವ ರ-ಕಾರಸ್ಸ ತ-ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅತಿಚ್ಛತಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ.

ಅತ್ರಿಚ್ಛನ್ತಿ ಅತಿಚ್ಛಂ, ಅತ್ರ ವಾ ಇಚ್ಛನ್ತೋ. ಕೇನ? ಅತಿಲೋಭೇನ ಅತಿಲೋಭಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಖಾತೇನ ಅತಿಲೋಭಮದೇನ ಚ. ಅತ್ತನೋ ಹಿತಂ ಅತ್ತಾತಿ ವುತ್ತಂ. ಹಾಯತಿ ಜೀರತಿ, ಆದಿಣ್ಣೋ ವಾ ಅತ್ತಾ, ಪತ್ತೋ ವಾ ಅತ್ತಾ, ನಂ ಜೀರತಿ ಚನ್ದಕಿನ್ನರಿಂ ಪತ್ಥಯಿತ್ವಾ ಅಸಿತಾಭೂದೇವಿಯಾ ವಿಹೀನೋ ವಿಯ.

ಇಚ್ಛಾಹತಸ್ಸಾತಿ ಇಚ್ಛಾಯ ಉಪದ್ದುತಸ್ಸ, ಮುದ್ದಿತಸ್ಸ ವಾ.

ಅತಿಹೀಳಯಾನೋತಿ ಅವಮಞ್ಞಮಾನೋ. ಮಲಕನ್ತಿ ಏವಂನಾಮಕಂ ಜನಪದಂ, ಅಬ್ಭೋಕಾಸಂ ವಾ. ಕೋದಣ್ಡಕೇನಾತಿ ಕುದಣ್ಡಕೇನ ರಸ್ಸದಣ್ಡಕೇನ. ಗದ್ದುಲೇನಾತಿ ಚ ವದನ್ತಿ. ರುಹಿರಮಕ್ಖಿತಙ್ಗೋತಿ ರುಹಿರಸಿನ್ನಗತ್ತೋ.

೮೫೦. ಜಾನನ್ತಸ್ಸೇವ ಭಿಯ್ಯೋ ಭಿಯ್ಯೋ ಚೋದೇನ್ತೋ ವಿಯ ಸಮ್ಭಾವೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಪಚ್ಚಯೇತಿ ಉಪಾದಾನಾದಿಪಚ್ಚಯೇ.

೮೫೧. ಯೇ ಪತಿರೂಪೇನ ವಞ್ಚೇನ್ತಿ, ತೇ ಗಣ್ಠಿಕಾ, ದುರಾಚಾರೇನ ವಾ ಗಣ್ಠಿಭೂತಾ. ಗಣ್ಠಿಕಪುತ್ತಾ ನಾಮ ಗಣ್ಠಿಕಾ ಏವ ಹೋನ್ತಿ, ತೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಗಣ್ಠಿಕಭಾವೇನ ‘‘ಥೇರೋ…ಪೇ… ದೀಘಚಙ್ಕಮೇ ವಿಹರತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ.

ವಟ್ಟತಿ ಭನ್ತೇತಿ ಅಯಮ್ಪಿ ಏಕೋ ಪಕಾರೋ, ಲಾಭಿನಾ ಏವ ಪನ ಸಕ್ಕಾ ಞಾತುನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಸಮಾಪತ್ತಿಲಾಭಿತಂ ಸೂಚೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಞ್ಚತ್ತಯಂ ನಾಮ ಉಪರಿಪಣ್ಣಾಸಕೇ ದುತಿಯಸುತ್ತಂ (ಮ. ನಿ. ೩.೨೧ ಆದಯೋ). ತಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರತ್ತಾ ವದತಿ ‘‘ಪಞ್ಚತ್ತಯಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೮೫೨. ಸಿಙ್ಗನ್ತಿ ಸಿಙ್ಗಾರಂ. ತಞ್ಹಿ ಕುಸಲಸ್ಸ ವಿಜ್ಝನತೋ ಸಮಾಸೇವಿತತಾಯ ಸೀಸೇ ಪರಿಕ್ಖತಂ ಸುನಿಖತಂ ವಿಸಾಣಂ ವಿಯ, ಥಿರತ್ತಾ ಚ ಸಿಙ್ಗಂ ವಿಯಾತಿ ಸಿಙ್ಗಂ, ತಂ ಪನತ್ಥತೋ ರಾಗೋ.

೮೫೩. ತೇಮನಕರಣತ್ಥೇ ತಿನ್ತಿಣ-ಸದ್ದೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಖೀಯನನ್ತಿ ಚ ಯೇನ ಲೋಭೇನ ಪರಂ ಮಮನ್ತಿ ವದನ್ತಂ ಖೀಯತಿ, ಸೋ ವುತ್ತೋ. ಖೀಯನಂ ಭಣ್ಡನನ್ತಿ ಚ ವದನ್ತಿ. ತಿನ್ತಿಣನ್ತಿ ವಾ ಲೋಲುಪ್ಪಮಿಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸಞ್ಞಾ-ಸದ್ದೋ ಹಿ ಏಸೋ ಲೋಲುಪ್ಪವಾಚಕೋತಿ.

೮೫೪. ಊರುಪ್ಪಮಾಣಾಪೀತಿ ಏತೇನ ಮಹನ್ತಘನಭಾವೇನ ಅಪೂತಿತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಥವಾತಿಆದಿನಾ ಚೀವರಮಣ್ಡನಾದೀನಂ ವಿಸೇಸನಾನಿ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ವಾ ಪೂತಿಕಾಯಸ್ಸ ಬಾಹಿರಾನಂ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ ಮಣ್ಡನಾ’’ತಿಆದೀನೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಚೀವರೇನ ಹಿ ಮಣ್ಡನಾ ಚೀವರಮಣ್ಡನಾ, ಚೀವರಸ್ಸ ವಾ ಮಣ್ಡನಾ ಚೀವರಮಣ್ಡನಾ, ಏವಂ ಪತ್ತಮಣ್ಡನಾ ಸೇನಾಸನಮಣ್ಡನಾ ಚಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಊನಟ್ಠಾನಪೂರಣಂ ಛವಿರಾಗಸುಸಣ್ಠಾನಾದಿಕರಣಞ್ಚ ಚೀವರಾದೀಸು ಕಾಯೇ ಚ ಯಥಾಯೋಗಂ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ತದಹುಜಾತದಾರಕೋ ವಿಯ ಹೋತೀತಿ ದಾರಕಚಾಪಲ್ಯಂ ನ ಮುಞ್ಚತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೮೫೫. ಸದಿಸಾ ಅನುರೂಪಾ ಭತ್ತಿ ಸಭಾಗೋ, ನ ಸಭಾಗೋ ಅಸಭಾಗೋ, ಮಾನಥದ್ಧತಾ, ವಿರೋಧೋ ವಾ. ತೇನಸ್ಸ ಮಾತಾದೀಸು ವತ್ತನಂ ಅಸಭಾಗವುತ್ತಿತಾ. ಏವಂವಿಧಾನಂ ಮಾನಾಧಿಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಮಿದಂ ನಾಮಂ.

೮೫೬. ಪರಿತಸ್ಸಿತಾತಿ ಸಙ್ಕಮ್ಪನಾ, ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಸ್ಸ ವಾ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಯನಾ.

೮೫೭. ಕುಸಲಕರಣೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಅವಿಪ್ಫಾರಿಕತಾ ಲೀನತಾ ಜಾತಿಆಲಸ್ಯಂ, ನ ರೋಗಉತುಭೋಜನಾದೀಹಿ ಕಾಯಗೇಲಞ್ಞಂ ತನ್ದೀ ನಾಮ, ಅಥ ಖೋ ಪಕತಿಆಲಸ್ಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಾಯಾಲಸಿಯನ್ತಿ ನಾಮಕಾಯಸ್ಸ ಆಲಸಿಯಂ, ತದೇವ ರೂಪಕಾಯಸ್ಸಾಪೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

೮೫೮. ಅಚ್ಚಸನಾದೀಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನಧಾತುಕ್ಖೋಭನಿಮಿತ್ತಂ ಆಲಸಿಯಂ ವಿಜಮ್ಭಿತಾ.

೮೫೯. ಭತ್ತನಿಮಿತ್ತೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಆಲಸ್ಯಂ ಭತ್ತಸಮ್ಮದೋ.

೮೬೦. ಇಮೇಹಿ ಪನಾತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಕಲ್ಯತಾದೀಹಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಕಿಲೇಸವಸೇನಾತಿ ಥಿನಮಿದ್ಧಕಾರಣಾನಂ ರಾಗಾದೀನಂ ವಸೇನಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

೮೬೧. ಸಮ್ಮಾಆಜೀವತೋ ಅಪೇತೋ ಕತೋತಿ ಅಪಕತೋ. ಸೋ ಆಜೀವುಪದ್ದವೇನ ಉಪದ್ದುತೋತಿ ಕತ್ವಾ ಆಹ ‘‘ಉಪದ್ದುತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ.

ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ತಂ ತತ್ಥ ಆಗತಂ ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಯಭೂತಾಯ ಇಮಾಯ ಪಾಳಿಯಾ ದಸ್ಸೇತುನ್ತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

ಪಾಪಣಿಕಾನೀತಿ ಆಪಣತೋ ಛಡ್ಡಿತಾನಿ. ನನ್ತಕಾನೀತಿ ಅನ್ತರಹಿತಾನಿ, ಚೀರಾನಿ ವಾ. ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭೂತಾ ಭೇಸಜ್ಜಸಙ್ಖಾತಾ ಜೀವಿತಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾ. ಪೂತಿಮುತ್ತನ್ತಿ ಪುರಾಣಸ್ಸ ಅಪುರಾಣಸ್ಸ ಚ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಗೋಮುತ್ತಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ. ಪೂತಿಭಾವೇನ ಛಡ್ಡಿತೋಸಧನ್ತಿಪಿ ಕೇಚಿ.

ಅಗಬ್ಭಿಕಾ ಏಕದ್ವಾರಾ ದೀಘಸಾಲಾ ಕಿರ ಉದ್ದಣ್ಡೋ. ಕುಚ್ಛಿತರಜಭೂತಾಯ ಪಾಪಿಚ್ಛತಾಯ ನಿರತ್ಥಕಕಾಯವಚೀವಿಪ್ಫನ್ದನಿಗ್ಗಹಣಂ ಕೋರಜಂ, ತಂ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಕೋರಜಿಕೋ, ಅತಿವಿಯ ಕೋರಜಿಕೋ ಕೋರಜಿಕಕೋರಜಿಕೋ. ಅತಿಪರಿಸಙ್ಕಿತೋತಿ ಕೇಚಿ. ಮುಖಸಮ್ಭಾವಿತೋತಿ ಕೋರಜಿಕಕೋರಜಿಕಾದಿಭಾವೇನ ಪವತ್ತವಚನೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಮುಖಮತ್ತೇನ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸಮ್ಭಾವಿತೋ. ಸೋ ಏವರೂಪೋ ಏವರೂಪತಾಯ ಏವ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಸಮಣೋ’’ತಿಆದಿಂ ಕಥೇತಿ.

ಪಣಿಧಾಯಾತಿ ‘‘ಅರಹಾತಿ ಮಂ ಜಾನನ್ತೂ’’ತಿ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ, ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ವಾ. ಆಪಾಥಕಜ್ಝಾಯೀತಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಆಪಾಥಟ್ಠಾನೇ ಸಮಾಧಿಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ವಿಯ ನಿಸೀದನ್ತೋ ಆಪಾಥಕೇ ಜನಸ್ಸ ಪಾಕಟಟ್ಠಾನೇ ಝಾಯೀ.

ಅಞ್ಞಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸಮೀಪೇ ಭಣನಂ ಸಾಮನ್ತಜಪ್ಪಿತಂ. ಆಕಾರಸ್ಸ ರಸ್ಸತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಠಪನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಕುಹನಂ ಕುಹೋ, ತಸ್ಸ ಅಯನಾ ಪವತ್ತಿ ಕುಹಾಯನಾ, ಕುಹಸ್ಸ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಯನಾ ಗತಿಕಿರಿಯಾ ಕುಹಾಯನಾ.

೮೬೨. ಪುಟ್ಠಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಕೋ ತಿಸ್ಸೋ, ಕೋ ರಾಜಪೂಜಿತೋ’’ತಿ ಪುಟ್ಠಸ್ಸ. ನಹನಾತಿ ಬನ್ಧನಾ ಪರಿವೇಠನಾ.

೮೬೩. ನಿಮಿತ್ತೇನ ಚರನ್ತೋ ಜೀವನ್ತೋ ನಿಮಿತ್ತಕಾರಕೋ ನೇಮಿತ್ತಿಕೋ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ನೇಮಿತ್ತಿಕತಾ. ಅತ್ತನೋ ಇಚ್ಛಾಯ ಪಕಾಸನಂ ಓಭಾಸೋ. ಕೋ ಪನ ಸೋತಿ? ‘‘ಅಜ್ಜ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಚ್ಚಯಾ ದುಲ್ಲಭಾ ಜಾತಾ’’ತಿಆದಿಕಾ ಪಚ್ಚಯಪಟಿಸಂಯುತ್ತಕಥಾ. ಇಚ್ಛಿತವತ್ಥುಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಕಥನಂ ಸಾಮನ್ತಜಪ್ಪಾ.

೮೬೪. ಬಹಿ ಛಡ್ಡನಂ ಉಕ್ಖೇಪನಾ. ಪರಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಖಾದನಸೀಲೋ ಪರಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕೋ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಪರಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕತಾ.

೮೬೫. ನಿಕತ್ತುಂ ಅಪ್ಪೇನ ಲಾಭೇನ ಬಹುಕಂ ವಞ್ಚೇತ್ವಾ ಗಹೇತುಂ ಇಚ್ಛನಂ ನಿಜಿಗೀಸನಂ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ನಿಜಿಗೀಸನತಾ. ತಸ್ಸೇವ ಇಚ್ಛನಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಆಕಾರೋ, ತಂಸಹಜಾತಂ ವಾ ಗವೇಸನಕಮ್ಮಂ.

೮೬೬. ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ಪೋಕ್ಖರಂ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರನ್ತಿ ಉತ್ತರಪದಲೋಪೋ ಪುಬ್ಬಪದಸ್ಸ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ, ವಣ್ಣಪಾರಿಪೂರೀ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾ. ‘‘ಅತ್ಥಜಾಪಿಕಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವಿಯ ಜಪ-ಸದ್ದೋ ಉಪ್ಪತ್ತಿವಾಚಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪವತ್ತೇತೀ’’ತಿ.

೮೬೭. ಸೇಯ್ಯಸದಿಸಮಾನಾ ಉನ್ನತಿವಸೇನ ಪವತ್ತಾತಿ ಉಭಯತ್ಥಾಪಿ ‘‘ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

೮೬೮. ಹೀನಮಾನೋ ಪನ ಓನತಿವಸೇನ ಪವತ್ತಿತೋ ಕೇವಲೇನ ಮಾನಸದ್ದೇನ ನಿದ್ದೇಸಂ ನಾರಹತೀತಿ ತಂನಿದ್ದೇಸೇ ‘‘ಓಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತೀ’’ತಿ (ವಿಭ. ೮೭೪) ವುತ್ತಂ.

೮೭೨. ರಾಜಭೋಗೇನ ರಟ್ಠಭುಞ್ಜನಕೋ ರಾಜನಿಸ್ಸಿತೋ ರಟ್ಠಿಯೋ.

೮೭೯. ಪುಗ್ಗಲಂ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾತಿ ಯಥಾ ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯಮಾನಾದಿನಿದ್ದೇಸೇಸು ‘‘ಪರೇಹಿ ಸೇಯ್ಯಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತೀ’’ತಿ ಸೇಯ್ಯಾದಿಪುಗ್ಗಲೋ ಮಾನುಪ್ಪಾದಕೋ ಆಮಟ್ಠೋ, ಏವಮೇತಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯಮಾನಭಾವೇಪಿ ಮಾನುಪ್ಪಾದಕಪುಗ್ಗಲವಿಸೇಸಂ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾ ‘‘ಪರೇ ಅತಿಮಞ್ಞತಿ’’ಚ್ಚೇವ ವುತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರೇ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಞ್ಞನಞ್ಹಿ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಅತಿಮಾನೋತಿ.

೮೮೦. ಪುರಿಮಮಾನಸ್ಸ ಉಪರಿಮಾನೋ ಮಾನಾತಿಮಾನೋ, ಅತಿ-ಸದ್ದೋ ಉಪರಿ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ವದತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಪುರಿಮಮಾನಂ ವಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೋ ಮಾನೋ ಮಾನಾತಿಮಾನೋ.

೮೮೧. ಪಕ್ಖಿಜಾತೀಸು ವಾಯಸೋ ಅನ್ತೋ ಲಾಮಕೋತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ಕಾಕಜಾತಿ ವಿಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

೮೮೨. ಥೇರೋ ಕಿರ ದೋಸಚರಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಮಾ ಆದಿತೋವ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಅಖೀಣಾಸವಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ಉಪಾಯೇನ ಕಥೇಸೀತಿ ವದನ್ತಿ, ದೋಸಚರಿತತ್ತಾ ವಾ ಖಿಪ್ಪಂ ತತಿಯಪದವಾರೇ ವಿರಾಗಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೮೮೩. ಮಾನಂ ಅನುಗತಚ್ಛನ್ದೋತಿ ಮಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಛನ್ದೋ, ಮಾನಸಭಾವಂ ಅನುಗತೋ ಮಾನಚ್ಛನ್ದೋ ವಾ.

೮೮೪. ‘‘ವಿಲಮ್ಬನ’’ನ್ತಿ ಚ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಸಮ್ಮಾನನಾದಿಕಿರಿಯಾದಿವಿಲಮ್ಬನಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಯುತ್ತಮುತ್ತಸಿಲಿಟ್ಠಂ ಪಟಿಭಾನಂ ವಿಲಮ್ಬನಪಟಿಭಾನಂ.

೮೮೭. ಅಮರವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ, ಅತ್ತನೋ ಅಮರಣತ್ಥಾಯ ದೇವಭಾವತ್ಥಾಯ ವಾ ವಿತಕ್ಕೋ ಅಮರವಿತಕ್ಕೋ.

೮೮೮. ಪರೇಸು ಅನುದ್ದಯಾ ರಾಗವಸೇನ ಅನುದ್ದಯಕರಣಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪರಾನುದ್ದಯೋ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಪರಾನುದ್ದಯತಾ, ಪರೇಸು ವಾ ಅನುದ್ದಯಸ್ಸೇವ ಸಹನನ್ದಿತಾದಿಕಸ್ಸ ಭಾವೋ ಪರಾನುದ್ದಯತಾ, ತಾದಿಸೋ ರಾಗೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಪರಾನುದ್ದಯತಾಯ ಸಂಸಟ್ಠವಿಹಾರೇನ ದಸ್ಸಿತಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ ಯುಜ್ಜತಿ.

೮೯೦. ಅನವಞ್ಞತ್ತಿಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಅನವಞ್ಞತ್ತತ್ಥಮೇವ ಕಾಮಗುಣೇ ಚ ಪತ್ಥೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪಞ್ಚಕಾಮ…ಪೇ… ನಿಸ್ಸಿತೋ ಹುತ್ವಾ’’ತಿ.

ಏಕಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.