೧೮. ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೧೮. ಪಞ್ಞಾ ವಿತಕ್ಕೋ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾಕಮ್ಮನ್ತಾಜೀವಾ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ ಸಮಾಧಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾಕಮ್ಮನ್ತಾಜೀವಾತಿ ಇಮಾನಿ ದ್ವಾದಸಙ್ಗಾನೀತಿ ಏತ್ಥ ದುವಿಧಮ್ಪಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ವೀರಿಯಂ ಸಮಾಧಿಞ್ಚ ವಿತಕ್ಕವೀರಿಯಸಮಾಧಿವಚನೇಹಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ‘‘ಅಯಮೇವ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಮಗ್ಗೋ ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ. ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧೀ’’ತಿಆದೀಹಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೮) ಸುತ್ತವಚನೇಹಿ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾಕಮ್ಮನ್ತಾಜೀವೇಸುಪಿ ಮಗ್ಗಙ್ಗವೋಹಾರಸಿದ್ಧಿತೋ ತೇಹಿ ಸಹ ದ್ವಾದಸಙ್ಗಾನಿ ಇಧ ಲಬ್ಭಮಾನಾನಿ ಚ ಅಲಬ್ಭಮಾನಾನಿ ಚ ಮಗ್ಗಙ್ಗವಚನಸಾಮಞ್ಞೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ವುತ್ತಾನಿ. ಏವಞ್ಹಿ ಸುತ್ತನ್ತವೋಹಾರೋಪಿ ದಸ್ಸಿತೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಪನ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ‘‘ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯನಿದ್ದೇಸೇ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾನೀ’’ತಿ ಏವಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಾಠಗತಸ್ಸ ಮಗ್ಗಙ್ಗಸದ್ದಸ್ಸ ಅತ್ಥಭಾವೇನ ಇಮಾನಿ ದ್ವಾದಸಙ್ಗಾನಿ ನ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾನಿ. ನ ಹಿ ಪಾಳಿಯಂ ಮಗ್ಗಙ್ಗಸದ್ದಸ್ಸ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾಕಮ್ಮನ್ತಾಜೀವೋತಿ ಅತ್ಥೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತೇಹಿ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾದೀಹಿ ಪಟಿಪಕ್ಖಾ ಚೇತನಾಧಮ್ಮಾ ತಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವತೋಯೇವ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾಮಗ್ಗಙ್ಗಾನೀ’’ತಿ ಸುತ್ತೇ ವುತ್ತಾನಿ, ನ ಪನ ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯಭಾವೇನ. ಮಗ್ಗಙ್ಗಾನಿ ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯಭೂತಾನಿ ಚ ಇಧ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಮಗ್ಗಙ್ಗಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾನಿ, ನ ಚ ಅಞ್ಞಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಪರಿಯಾಯನಿಪ್ಪರಿಯಾಯಮಗ್ಗಙ್ಗದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಪನ ಇಚ್ಛನ್ತೇನ ಪಾಳಿಗತಮಗ್ಗಙ್ಗಸದ್ದಪತಿರೂಪಕೋ ಅಞ್ಞೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಸದ್ದೋ ಉಭಯಪದತ್ಥೋ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬೋ ಯಥಾ ‘‘ಅಧಿಕರಣಂ ನಾಮ ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಿಕರಣಾನೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೩೮೬, ೪೦೫). ಇಧ ಪನ ‘‘ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯನಿದ್ದೇಸೇ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾನೀ’’ತಿ ಪಾಳಿಗತೋಯೇವ ಮಗ್ಗಙ್ಗಸದ್ದೋ ಉದ್ಧಟೋ, ನ ಚ ಅತ್ಥುದ್ಧರಣವಸೇನ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ಥನಿಯಮನಂ ಕತಂ, ತಸ್ಮಾ ಪಾಳಿಯಂ ಮಗ್ಗಙ್ಗಸದ್ದಸ್ಸ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾದೀನಂ ಅತ್ಥಭಾವೋ ಮಾ ಹೋತೂತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಸಙ್ಕಪ್ಪವಾಚಾಕಮ್ಮನ್ತಾಜೀವವಾಯಾಮಸತಿಸಮಾಧಿಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಙ್ಕಪ್ಪವಾಯಾಮಸಮಾಧಯೋತಿ ಇಮಾನಿ ದ್ವಾದಸಙ್ಗಾನೀ’’ತಿ ಪಠನ್ತಿ. ನನು ಏವಂ ‘‘ಅಹೇತುಕಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದವಜ್ಜೇಸೂ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಹಿ ತೇಸು ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಆದಯೋ ಯಥಾವುತ್ತಾ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ವಜ್ಜೇತಬ್ಬಾ ಸಿಯುನ್ತಿ? ನ, ಉಪ್ಪತ್ತಿಟ್ಠಾನನಿಯಮನತ್ಥತ್ತಾ. ಅಹೇತುಕಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದವಜ್ಜೇಸ್ವೇವ ಏತಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನಾಹೇತುಕಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇಸು. ತತ್ಥುಪ್ಪನ್ನಾನಿ ದ್ವಾದಸಙ್ಗಾನೀತಿ ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ.

ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.