೧. ಪಣ್ಣತ್ತಿವಾರವಣ್ಣನಾ

೧. ಖನ್ಧಾದಯೋ ವಿಯ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿಭತ್ತಾ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಾದಯೋತಿ ತೇಸಂ ಅವಿಞ್ಞಾತತ್ತಾ ‘‘ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಸಂ. ನಿ. ೪.೩೪೮) ತಯೋ ಸಙ್ಖಾರೇ ವಿಭಜತಿ. ಕಾಯಸ್ಸ ಸಙ್ಖಾರೋತಿ ಪಠಮೇ ಅತ್ಥೇ ಸಾಮಿಅತ್ಥೇ ಏವ ಸಾಮಿವಚನಂ, ದುತಿಯೇ ಅತ್ಥೇ ಕತ್ತುಅತ್ಥೇ. ವಚಿಯಾ ಸಙ್ಖಾರೋತಿ ಕಮ್ಮತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನಂ. ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಖಾರೋತಿ ಚ ಕತ್ತುಅತ್ಥೇಯೇವ. ಸೋ ಪನ ಕರಣವಚನಸ್ಸ ಅತ್ಥೋತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ಕರಣತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನಂ ಕತ್ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

೨-೭. ಸುದ್ಧಿಕಏಕೇಕಪದವಸೇನ ಅತ್ಥಾಭಾವತೋತಿ ಪದಸೋಧನತಂಮೂಲಕಚಕ್ಕವಾರೇಹಿ ಯೋಪಿ ಅತ್ಥೋ ದಸ್ಸಿತೋ ದ್ವೀಹಿ ಪದೇಹಿ ಲಬ್ಭಮಾನೋ ಏಕೋ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾದಿಕೋ, ತಸ್ಸ ಸುದ್ಧಿಕೇಹಿ ಕಾಯಾದಿಪದೇಹಿ ಸುದ್ಧಿಕೇನ ಚ ಸಙ್ಖಾರಪದೇನ ಅವಚನೀಯತ್ತಾ ಯಥಾ ರೂಪಪದಸ್ಸ ಖನ್ಧೇಕದೇಸೋ ಖನ್ಧಪದಸ್ಸ ಖನ್ಧಸಮುದಾಯೋ ಪದಸೋಧನೇ ದಸ್ಸಿತೋ ಯಥಾಧಿಪ್ಪೇತೋ ಅತ್ಥೋ ಅತ್ಥಿ, ಏವಂ ಏಕೇಕಪದಸ್ಸ ಯಥಾಧಿಪ್ಪೇತತ್ಥಾಭಾವತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಕಾಯೋ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರೋತಿಆದಿ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾತಿ ಯದಿ ವಿಸುಂ ಅದೀಪೇತ್ವಾ ಸಮುದಿತೋ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಸದ್ದೋ ಏಕತ್ಥ ದೀಪೇತಿ, ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಸದ್ದೋ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರತ್ಥೇ ವತ್ತಮಾನೋ ಖನ್ಧಸದ್ದೋ ವಿಯ ರೂಪಸದ್ದೇನ ಕಾಯಸದ್ದೇನ ವಿಸೇಸಿತಬ್ಬೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವದತಿ. ಸುದ್ಧಸಙ್ಖಾರವಾರೋ ಹೇಸಾತಿ ಏತೇನ ಇಮಸ್ಸ ವಾರಸ್ಸ ಪದಸೋಧನೇನ ದಸ್ಸಿತಾನಂ ಯಥಾಧಿಪ್ಪೇತಾನಮೇವ ಗಹಣತೋ ತೇಸಞ್ಚ ಕಾಯಾದಿಪದೇಹಿ ಅಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ ‘‘ಕಾಯೋ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರೋ’’ತಿಆದಿವಚನಸ್ಸ ಅಯುತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇಧ ಪನ ಸಙ್ಖಾರಯಮಕೇ ಕಾಯಾದಿಪದಾನಂ ಸಙ್ಖಾರಪದಸ್ಸ ಚ ಅಸಮಾನಾಧಿಕರಣತ್ತಾ ‘‘ಕಾಯೋ ಸಙ್ಖಾರೋ, ಸಙ್ಖಾರಾ ಕಾಯೋ’’ತಿಆದಿಮ್ಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ಥಪರಿಚ್ಚಾಗೋ ಅನಧಿಪ್ಪೇತತ್ಥಪರಿಗ್ಗಹೋ ಚ ಕತೋ ಸಿಯಾತಿ ಸುದ್ಧಸಙ್ಖಾರತಂಮೂಲಚಕ್ಕವಾರಾ ನ ವುತ್ತಾ. ಪದಸೋಧನವಾರತಂಮೂಲಚಕ್ಕವಾರೇಹಿ ಪನ ಅಸಮಾನಾಧಿಕರಣೇಹಿ ಕಾಯಾದಿಪದೇಹಿ ಸಙ್ಖಾರಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸೇಸನೀಯತಾಯ ದಸ್ಸಿತಾಯ ಸಂಸಯೋ ಹೋತಿ ‘‘ಯೋ ಅತ್ಥನ್ತರಪ್ಪವತ್ತಿನಾ ಕಾಯಸದ್ದೇನ ವಿಸೇಸಿತೋ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರೋ, ಏಸೋ ಅತ್ಥನ್ತರಪ್ಪವತ್ತೀಹಿ ವಚೀಚಿತ್ತೇಹಿ ವಿಸೇಸಿತೋ ಉದಾಹು ಅಞ್ಞೋ’’ತಿ. ಏವಂ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಏತ್ಥ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತ್ಥ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ಕಾಯಸಙ್ಖಾರೋ ವಚೀಸಙ್ಖಾರೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಅನುಲೋಮಪಟಿಲೋಮವಸೇನ ಛ ಯಮಕಾನಿ ವುತ್ತಾನೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಸುದ್ಧಸಙ್ಖಾರವಾರಟ್ಠಾನೇ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅಯಂ ನಯೋ ಸುದ್ಧಸಙ್ಖಾರವಾರೋತಿ ವುತ್ತೋ.

ಪಣ್ಣತ್ತಿವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.