೫. ಸುದ್ಧಿಕಸಂಸನ್ದನವಣ್ಣನಾ
೧೭-೨೭. ರೂಪಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸಂಸನ್ದನನ್ತಿ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ರೂಪಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನಂ, ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠೇ ವಾ ರೂಪಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಂಸನ್ದನನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪುಗ್ಗಲೋ ರೂಪಞ್ಚಾತಿ ಚ-ಕಾರಸ್ಸ ಸಮುಚ್ಚಯತ್ಥತ್ತಾ ಯಥಾ ರೂಪನ್ತಿ ಏವಂ ನಿದಸ್ಸನವಸೇನ ವುತ್ತೋ ಅತ್ಥೋ ವಿಚಾರೇತಬ್ಬೋ. ರೂಪಾದೀಹಿ ಅಞ್ಞೋ ಅನಞ್ಞೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ ಲದ್ಧಿ ಸಮಯೋ. ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರನ್ತಿ ಅಬ್ಯಾಕತಮೇತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿಆದಿಕಂ (ಸಂ. ನಿ. ೪.೪೧೬) ಸುತ್ತಂ. ಅನುಞ್ಞಾಯಮಾನೇ ತದುಭಯವಿರೋಧೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಸಮಯಸುತ್ತವಿರೋಧಂ ದಿಸ್ವಾ’’ತಿ.
ಧಮ್ಮತೋತಿ ಪಾಳಿತೋ. ‘‘ಪಟಿಕಮ್ಮಚತುಕ್ಕಾದೀನಿ ಸಂಖಿತ್ತಾನಿ. ಪರವಾದೀ…ಪೇ… ದಸ್ಸಿತಾನೀ’’ತಿ ವದನ್ತೇಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ನುಪಲಬ್ಭತಿ…ಪೇ… ಆಜಾನಾಹಿ ಪಟಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆಜಾನಾಹಿ ನಿಗ್ಗಹನ್ತಿ ಪಾಠೋ ದಿಟ್ಠೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಅಞ್ಞತ್ತಂ ಪಟಿಜಾನಾಪನತ್ಥನ್ತಿ ಯಥಾ ಮಯಾ ಅಞ್ಞತ್ತಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಥಾ ಚ ತಯಾಪಿ ತಂ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಞ್ಞತ್ತಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಚೋದನತ್ಥನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮ್ಮುತಿಪರಮತ್ಥಾನಂ ಏಕತ್ತನಾನತ್ತಪಞ್ಹಸ್ಸ ಠಪನೀಯತ್ತಾತಿ ಅಬ್ಯಾಕತತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯದಿ ಠಪನೀಯತ್ತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಪರೇನಪಿ ಠಪನೀಯತ್ತಾ ಲದ್ಧಿಮೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಕತೋತಿ ಸೋಪಿ ನ ನಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಸಿಯಾ. ಪರೋ ಪನ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಕಞ್ಚಿ ಸಭಾವಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಠಪನೀಯತ್ತಂ ಇಚ್ಛತಿ, ಸತಿ ಚ ಸಭಾವೇ ಠಪನೀಯತಾ ನ ಯುತ್ತಾತಿ ನಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಸಮ್ಮುತಿ ಪನ ಕೋಚಿ ಸಭಾವೋ ನತ್ಥಿ. ತೇನೇವಸ್ಸ ಏಕತ್ತನಾನತ್ತಪಞ್ಹಸ್ಸ ಠಪನೀಯತಂ ವದನ್ತೋ ನ ನಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಸಕವಾದಿನಾ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಕತೋತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಯುತ್ತೋ.
ಸುದ್ಧಿಕಸಂಸನ್ದನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.