೭. ಧಮ್ಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೮೮೭-೮೮೮. ಧಮ್ಮಕಥಾಯಂ ರೂಪಟ್ಠತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ರೂಪಸ್ಸ ಅಭಾವಾತಿ ಯೋ ರೂಪಸ್ಸ ನಿಯಾಮೋ ವುಚ್ಚೇಯ್ಯ, ಸೋ ರೂಪಟ್ಠೋ ನಾಮ ಕೋಚಿ ರೂಪತೋ ಅಞ್ಞೋ ನತ್ಥೀತಿ ರೂಪಟ್ಠತೋ ಅಞ್ಞಂ ರೂಪಞ್ಚ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ರೂಪಂ ರೂಪಮೇವ, ನ ವೇದನಾದಿಸಭಾವನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ‘‘ರೂಪಂ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯತ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ನ ಅಞ್ಞಥಾ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯಾಮೇನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತತ್ಥ ರೂಪತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ರೂಪಟ್ಠಸ್ಸ ಅಭಾವೇ ದಸ್ಸಿತೇ ರೂಪಟ್ಠತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ರೂಪಸ್ಸ ಅಭಾವೋ ದಸ್ಸಿತೋಯೇವ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ತಮೇವ ರೂಪತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ರೂಪಟ್ಠಸ್ಸ ಅಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ರೂಪಸಭಾವೋ ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಏಸ ವೋಹಾರೋತಿ ರೂಪಸ್ಸ ಸಭಾವೋ ರೂಪಸಭಾವೋ, ರೂಪಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ರೂಪಟ್ಠೋತಿ ಏವಂ ಅಞ್ಞತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಯ ಪವತ್ತೋ ರೂಪಸಭಾವವೋಹಾರೋ ರೂಪಟ್ಠವೋಹಾರೋ ವಾ ವೇದನಾದೀಹಿ ನಾನತ್ತಮೇವ ಸೋ ಸಭಾವೋತಿ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾಪನತ್ಥಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಮಾತಿ ರೂಪಸ್ಸ ರೂಪಟ್ಠೇನ ಅನಞ್ಞತ್ತಾ. ‘‘ರೂಪಂ ರೂಪಮೇವ, ನ ವೇದನಾದಿಸಭಾವ’’ನ್ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ರೂಪಂ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯತ’’ನ್ತಿ ವದತೋ ತಞ್ಚ ವಚನಂ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ ಸದೋಸಂ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ‘‘ರೂಪಞ್ಹಿ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯತನ್ತಿ ರೂಪಂ ರೂಪಮೇವ, ನ ವೇದನಾದಿಸಭಾವನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವತ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತೋ ‘‘ರೂಪಂ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯತ’’ನ್ತಿ ಪಟಿಜಾನಾತೀತಿ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ನನು ಚೇತಂ ಅತ್ತನಾವ ವುತ್ತಂ, ನ ಪರೇನಾತಿ ಪಟಿಜಾನಾತೀತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ? ನ, ಅತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಪರಂ ವಿಯ ವಚನತೋ. ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ವಾ ಸಕವಾದಿನಾ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಯದಿ ಚ ತೇನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ ಚ ಸೋ ಏತಮತ್ಥನ್ತಿ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಪಟಿಜಾನಾತಿ ಸಕವಾದೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಅತ್ಥನ್ತರವಸೇನಾತಿ ತತ್ಥ ವುತ್ತಮೇವ ಕಾರಣಂ ನಿಗೂಹಿತ್ವಾ ಪರೇನ ಚೋದಿತನ್ತಿ ತಮೇವ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಚೋದನಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಇತೋ ಅಞ್ಞಥಾತಿ ರೂಪಾದಿಸಭಾವಮತ್ತಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ತೇನ ಪರಿಕಪ್ಪಿತಂ ನಿಯತಂ ನತ್ಥೀತಿ ತಸ್ಸ ಪರಿಕಪ್ಪಿತಸ್ಸ ನಿವತ್ತನತ್ಥಂ ಪುನ ತೇನೇವ ನಯೇನ ಚೋದೇತುಂ ‘‘ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಧಮ್ಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಏಕವೀಸತಿಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.