ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಂ
ಮನೋಧಾತುಚಿತ್ತವಣ್ಣನಾ
೫೬೬. ವಾತಪುಪ್ಫನ್ತಿ ಮೋಘಪುಪ್ಫಂ. ತಂ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇಪಿ ರುಕ್ಖೇ ನ ಫಲತಿ, ಛಿನ್ನರುಕ್ಖಪುಪ್ಫಂ ಪನ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಫಲೇಯ್ಯ. ಏವಂ ಅಚ್ಛಿನ್ನಭವಮೂಲಸ್ಸಪಿ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಯಂ ನ ಫಲತಿ, ತಂ ವಾತಪುಪ್ಫಸದಿಸಂ. ಇತರಸ್ಸೇವ ಪನ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಛಿನ್ನರುಕ್ಖಪುಪ್ಫಸದಿಸಂ. ತಞ್ಹಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಭವಮೂಲೇ ಫಲೇಯ್ಯಾತಿ.
ಕಿರಿಯಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಚಿತ್ತವಣ್ಣನಾ
೫೬೮. ಲೋಲುಪ್ಪತಣ್ಹಾ ಪಹೀನಾತಿ ಇಮಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭೂತಾ ಪುರಿಮಾ ಪವತ್ತಿ ದಸ್ಸಿತಾ. ಇದಂ ಪನ ಚಿತ್ತಂ ವಿಚಾರಣಪಞ್ಞಾರಹಿತನ್ತಿ ಕೇವಲಂ ಸೋಮನಸ್ಸಮತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಹೋತೀತಿ. ಏವಂ ಚೇತಿಯಪೂಜಾದೀಸುಪಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ವತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೋತಿ ಇದಂ ವತ್ತಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾರಮ್ಮಣೇ ಕಾಯದ್ವಾರಚಿತ್ತಪ್ಪವತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಪಞ್ಚದ್ವಾರಾನುಗತಂ ಹುತ್ವಾ ಲಬ್ಭಮಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಞ್ಚದ್ವಾರೇ ಏವ ವಾ ಲೋಲುಪ್ಪತಣ್ಹಾಪಹಾನಾದಿಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಹೇತುಭೂತಂ ಇದಮೇವ ಪವತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ‘‘ಇಮಿನಾ ಚಿತ್ತೇನ ಸೋಮನಸ್ಸಿತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ‘‘ಏವಂ ತಾವ ಪಞ್ಚದ್ವಾರೇ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅತೀತಂಸಾದೀಸು ಅಪ್ಪಟಿಹತಂ ಞಾಣಂ ವತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇಹಿ ತೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಬ್ಬಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಞಾಣಾನುಪರಿವತ್ತೀ’’ತಿಆದಿವಚನತೋ (ಮಹಾನಿ. ೧೫೬ ಅತ್ಥತೋ ಸಮಾನಂ) ‘‘ಭಗವತೋ ಇದಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ವುತ್ತವಚನಂ ವಿಚಾರೇತಬ್ಬಂ. ಅಹೇತುಕಸ್ಸ ಮೂಲಾಭಾವೇನ ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತತಾ ನತ್ಥೀತಿ ಬಲಭಾವೋ ಅಪರಿಪುಣ್ಣೋ, ತಸ್ಮಾ ಉದ್ದೇಸವಾರೇ ‘‘ಸಮಾಧಿಬಲಂ ಹೋತಿ, ವೀರಿಯಬಲಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ನ ವುತ್ತಂ. ತತೋ ಏವ ಹಿ ಅಹೇತುಕಾನಂ ಸಙ್ಗಹವಾರೇ ಝಾನಙ್ಗಾನಿ ಚ ನ ಉದ್ಧಟಾನಿ. ತೇನೇವ ಇಮಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಅಹೇತುಕದ್ವಯೇ ಬಲಾನಿ ಅನುದ್ದೇಸಾಸಙ್ಗಹಿತಾನಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ವೀರಿಯಸ್ಸ ವಿಜ್ಜಮಾನತ್ತಾ ಸೇಸಾಹೇತುಕೇಹಿ ಬಲವಂ, ಯಸ್ಮಾ ಚ ಏತ್ಥ ವಿತಕ್ಕಾದೀನಂ ಝಾನಪಚ್ಚಯಮತ್ತತಾ ವಿಯ ಸಮಾಧಿವೀರಿಯಾನಂ ಬಲಮತ್ತತಾ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ನಿದ್ದೇಸವಾರೇ ‘‘ಸಮಾಧಿಬಲಂ ವೀರಿಯಬಲ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಠಪಿತಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ನೇವ ಕುಸಲಂ ನಾಕುಸಲಂ, ತಸ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧೀತಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮೋತಿ ಚ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಏವಂ ಸತಿ ಮಹಾಕಿರಿಯಚಿತ್ತೇಸು ಚ ಏತಂ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ, ವುತ್ತಞ್ಚ, ತಸ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾ, ಮಿಚ್ಛಾ ವಾ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಸಭಾವಾಭಾವತೋ ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯಭಾವಂ ಅಪ್ಪತ್ತಾ ಸಮಾಧಿವಾಯಾಮಾ ಇಧ ತಥಾ ನ ವುತ್ತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.
೫೭೪. ಇನ್ದ್ರಿಯಪರೋಪರಿಯತ್ತಆಸಯಾನುಸಯಸಬ್ಬಞ್ಞುತಾನಾವರಣಞಾಣಾನಿ ಇಮಸ್ಸಾನನ್ತರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾನಿ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿಞಾಣಾನಿ ಚ ಇಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪರಿಕಮ್ಮಾನನ್ತರಾನಿ ಇಮಿನಾ ಆವಜ್ಜಿತಾರಮ್ಮಣೇಯೇವ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಛ…ಪೇ… ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ. ಮಹಾವಿಸಯತ್ತಾ ಮಹಾಗಜೋ ವಿಯ ಮಹನ್ತನ್ತಿ ಮಹಾಗಜಂ.
ರೂಪಾವಚರಾರೂಪಾವಚರಕಿರಿಯಚಿತ್ತವಣ್ಣನಾ
೫೭೭. ಇದಾನಿ ಯಾನಿ ಕಿರಿಯಾನಿ ಜಾತಾನಿ, ತಾನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನೀತಿ ಏವಂ ಯೋಜನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಅತ್ತಭಾವೋತಿ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ.
ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಕಣ್ಡವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.