೩. ನಗರೋಪಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೭. ತತಿಯೇ ಪಚ್ಚನ್ತೇ ಭವಂ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮಂ. ‘‘ರಥೋ ಸೀಲಪರಿಕ್ಖಾರೋ, ಝಾನಕ್ಖೋ ಚಕ್ಕವೀರಿಯೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಸಂ. ನಿ. ೫.೪) ವಿಯ ಅಲಙ್ಕಾರವಚನೋ ಪರಿಕ್ಖಾರಸದ್ದೋತಿ ಆಹ ‘‘ನಗರಾಲಙ್ಕಾರೇಹಿ ಅಲಙ್ಕತ’’ನ್ತಿ. ಪರಿವಾರವಚನೋಪಿ ವಟ್ಟತಿಯೇವ ‘‘ಸತ್ತ ಸಮಾಧಿಪರಿಕ್ಖಾರಾ’’ತಿಆದೀಸು (ದೀ. ನಿ. ೩.೩೩೦) ವಿಯ. ನೇಮಂ ವುಚ್ಚತಿ ಥಮ್ಭಾದೀಹಿ ಅನುಪತಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ಗಮ್ಭೀರಆವಾಟಾ’’ತಿ, ಗಮ್ಭೀರಂ ಭೂಮಿಂ ಅನುಪ್ಪವಿಟ್ಠಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುಟ್ಠು ಸನ್ನಿಸೀದಾಪಿತಾತಿ ಭೂಮಿಂ ನಿಖನಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಠಪಿತಾ.

ಅನುಪರಿಯಾಯೇತಿ ಏತೇನಾತಿ ಅನುಪರಿಯಾಯೋ, ಸೋಯೇವ ಪಥೋತಿ ಅನುಪರಿಯಾಯಪಥೋ, ಪರಿತೋ ಪಾಕಾರಸ್ಸ ಅನುಯಾಯಮಗ್ಗೋ.

ಹತ್ಥಿಂ ಆರೋಹನ್ತಿ ಆರೋಹಾಪಯನ್ತಿ ಚಾತಿ ಹತ್ಥಾರೋಹಾ (ದೀ. ನಿ. ಟೀ. ೧.೧೬೩). ಯೇನ ಹಿ ಪಯೋಗೇನ ಪುರಿಸೋ ಹತ್ಥಿನೋ ಆರೋಹನಯೋಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಹತ್ಥಿಸ್ಸ ತಂ ಪಯೋಗಂ ವಿಧಾಯನ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪೇತೇಸಂ ಗಹಣಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಬ್ಬೇಪೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಹತ್ಥಾಚರಿಯಾ ನಾಮ ಯೇ ಹತ್ಥಿನೋ ಹತ್ಥಾರೋಹಕಾನಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪಕಾ. ಹತ್ಥಿವೇಜ್ಜಾ ನಾಮ ಹತ್ಥಿಭಿಸಕ್ಕಾ. ಹತ್ಥಿಬನ್ಧಾ ನಾಮ ಹತ್ಥೀನಂ ಪಾದರಕ್ಖಕಾ. ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಹತ್ಥೀನಂ ಯವಪದಾಯಕಾದಿಕೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅಸ್ಸಾರೋಹಾ ರಥಿಕಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ರಥೇ ನಿಯುತ್ತಾ ರಥಿಕಾ. ರಥರಕ್ಖಾ ನಾಮ ರಥಸ್ಸ ಆಣಿರಕ್ಖಕಾ. ಧನುಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಗಣ್ಹಾಪೇನ್ತಿ ಚಾತಿ ಧನುಗ್ಗಹಾ, ಇಸ್ಸಾಸಾ ಧನುಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪಕಾ ಚ. ತೇನಾಹ ‘‘ಧನುಆಚರಿಯಾ ಇಸ್ಸಾಸಾ’’ತಿ. ಚೇಲೇನ ಚೇಲಪಟಾಕಾಯ ಯುದ್ಧೇ ಅಕನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಚೇಲಕಾತಿ ಆಹ – ‘‘ಯೇ ಯುದ್ಧೇ ಜಯದ್ಧಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ. ಯಥಾ ತಥಾ ಠಿತೇ ಸೇನಿಕೇ ಬ್ರೂಹಕರಣವಸೇನ ತತೋ ತತೋ ಚಲಯನ್ತಿ ಉಚ್ಚಾಲೇನ್ತೀತಿ ಚಲಕಾ. ಸಕುಣಗ್ಘಿಆದಯೋ ವಿಯ ಮಂಸಪಿಣ್ಡಂ ಪರಸೇನಾಸಮೂಹಂ ಸಾಹಸಿಕಮಹಾಯೋಧತಾಯ ಛೇತ್ವಾ ಛೇತ್ವಾ ದಯನ್ತಿ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಪಿಣ್ಡದಾಯಕಾ. ದುತಿಯವಿಕಪ್ಪೇ ಪಿಣ್ಡೇ ದಯನ್ತಿ ಜನಸಮ್ಮದ್ದೇ ಉಪ್ಪತನ್ತಾ ವಿಯ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಪಿಣ್ಡದಾಯಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಉಗ್ಗತುಗ್ಗತಾತಿ ಥಾಮಜವಪರಕ್ಕಮಾದಿವಸೇನ ಅತಿವಿಯ ಉಗ್ಗತಾ, ಉದಗ್ಗಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಕ್ಖನ್ದನ್ತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ವೀರಸೂರಭಾವೇನ ಅಸಜ್ಜಮಾನಾ ಪರಸೇನಂ ಅನುಪವಿಸನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಥಾಮಜವಬಲಪರಕ್ಕಮಾದಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮಹಾನಾಗಾ ವಿಯ ಮಹಾನಾಗಾ. ಏಕಸೂರಾತಿ ಏಕಾಕಿಸೂರಾ ಅತ್ತನೋ ಸೂರಭಾವೇನೇವ ಏಕಾಕಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಯುಜ್ಝನಕಾ. ಸಜಾಲಿಕಾತಿ ಸವಮ್ಮಿಕಾ. ಸರಪರಿತ್ತಾಣನ್ತಿ ಚಮ್ಮಪರಿಸಿಬ್ಬಿತಂ ಖೇಟಕಂ, ಚಮ್ಮಮಯಂ ವಾ ಫಲಕಂ. ಘರದಾಸಯೋಧಾತಿ ಅತ್ತನೋ ದಾಸಯೋಧಾ.

ಸಮ್ಪಕ್ಖನ್ದನಲಕ್ಖಣಾತಿ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವತ್ಥುನೋ ಏವಮೇತನ್ತಿ ಸಮ್ಪಕ್ಖನ್ದನಲಕ್ಖಣಾ. ಸಮ್ಪಸಾದನಲಕ್ಖಣಾತಿ ಪಸೀದಿತಬ್ಬೇ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಸೀದನಲಕ್ಖಣಾ. ಓಕಪ್ಪನಸದ್ಧಾತಿ ಓಕ್ಕನ್ತಿತ್ವಾ ಪಕ್ಖನ್ದಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚನಂ. ಪಸಾದನೀಯೇ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಸೀದನಂ ಪಸಾದಸದ್ಧಾ. ಅಯಂ ಅನುಧಮ್ಮೋತಿ ಅಯಂ ನವನ್ನಂ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಾನಂ ಅನುಲೋಮಧಮ್ಮೋ. ನಿಬ್ಬಿದಾಬಹುಲೋತಿ ಉಕ್ಕಣ್ಠನಾಬಹುಲೋ. ಸದ್ಧಾ ಬನ್ಧತಿ ಪಾಥೇಯ್ಯನ್ತಿ ಸದ್ಧಾ ನಾಮಾಯಂ ಸತ್ತಸ್ಸ ಮರಣವಸೇನ ಮಹಾಪಥಂ ಸಂವಜತೋ ಮಹಾಕನ್ತಾರಂ ಪಟಿಪಜ್ಜತೋ ಮಹಾವಿದುಗ್ಗಂ ಪಕ್ಖನ್ದತೋ ಪಾಥೇಯ್ಯಪುಟಂ ಬನ್ಧತಿ, ಸಮ್ಬಲಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸದ್ಧಞ್ಹಿ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸೀಲಂ ರಕ್ಖತಿ, ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ. ತೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸದ್ಧಾ ಬನ್ಧತಿ ಪಾಥೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಸಿರೀತಿ ಇಸ್ಸರಿಯಂ. ಇಸ್ಸರಿಯೇ ಹಿ ಅಭಿಮುಖೀಭೂತೇ ಥಲತೋಪಿ ಜಲತೋಪಿ ಭೋಗಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿಯೇವ. ತೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಿರೀ ಭೋಗಾನಮಾಸಯೋ’’ತಿ. ಸದ್ಧಾ ದುತಿಯಾ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಹೋತೀತಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದೇವಲೋಕೇ, ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಚೇವ ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾ ದುತಿಯಾ ಹೋತಿ, ಸಹಾಯಕಿಚ್ಚಂ ಸಾಧೇತಿ. ಭತ್ತಪುಟಾದೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ದುತಿಯಿಕಾದೀನಂ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಅನೇಕಸರಸತಾತಿ ಅನೇಕಸಭಾವತಾ, ಅನೇಕಕಿಚ್ಚತಾ ವಾ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ನಗರೋಪಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.