೬. ಹತ್ಥಿಸಾರಿಪುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೦. ಛಟ್ಠೇ ಹತ್ಥಿಂ ಸಾರೇತೀತಿ ಹತ್ಥಿಸಾರೀ, ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೋತಿ ಹತ್ಥಿಸಾರಿಪುತ್ತೋ. ಸೋ ಕಿರ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಹತ್ಥಿಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ತೀಣಿ ಪಿಟಕಾನಿ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸುಖುಮೇಸು ಖನ್ಧಧಾತುಆಯತನಾದೀಸು ಅತ್ಥನ್ತರೇಸು ಕುಸಲೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಭಿಧಮ್ಮಕಥಂ ಕಥೇನ್ತಾನಂ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಕಥಂ ಓಪಾತೇತೀ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಕಥಂ ಓಪಾತೇತೀತಿ ಥೇರೇಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನಸ್ಸ ಕಥಾಪಬನ್ಧಸ್ಸ ಅನ್ತರೇ ಅನ್ತರೇ ಅತ್ತನೋ ಕಥಂ ಪವೇಸೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಞ್ಚಹಿ ಸಂಸಗ್ಗೇಹೀತಿ ಸವನಸಂಸಗ್ಗೋ, ದಸ್ಸನಸಂಸಗ್ಗೋ, ಸಮುಲ್ಲಾಪಸಂಸಗ್ಗೋ, ಸಮ್ಭೋಗಸಂಸಗ್ಗೋ, ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋತಿ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಸಂಸಗ್ಗೇಹಿ. ಕಿಟ್ಠಖಾದಕೋತಿ ಕಿಟ್ಠಟ್ಠಾನೇ ಉಪ್ಪನ್ನಸಸ್ಸಞ್ಹಿ ಕಿಟ್ಠನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಕಾರಣೂಪಚಾರೇನ. ಸಿಪ್ಪಿಯೋ ಸುತ್ತಿಯೋ. ಸಮ್ಬುಕಾತಿ ಸಙ್ಖಮಾಹ.
ಗಿಹಿಭಾವೇ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇಸೀತಿ (ದೀ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೪೨೨) ಕಸ್ಸಪಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕಿರ ಸಾಸನೇ ದ್ವೇ ಸಹಾಯಕಾ ಅಹೇಸುಂ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮಗ್ಗಾ ಏಕತೋವ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತಿ. ತೇಸು ಏಕೋ ಅನಭಿರತೋ ಗಿಹಿಭಾವೇ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಇತರಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸೋ ಗಿಹಿಭಾವೇ ಆದೀನವಂ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಓವದಿ. ಸೋ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಅಭಿರಮಿತ್ವಾ ಪುನ ಏಕದಿವಸಂ ತಾದಿಸೇ ಚಿತ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ಏವರೂಪಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಇಮಾಹಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ತುಯ್ಹಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಪತ್ತಚೀವರಲೋಭೇನ ತಸ್ಸ ಗಿಹಿಭಾವೇ ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಆದೀನವಂ ಕಥೇಸಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಸುತ್ವಾವ ಗಿಹಿಭಾವತೋ ಚಿತ್ತಂ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯಮೇವ ಅಭಿರಮಿ. ಏವಮೇಸ ತದಾ ಸೀಲವನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗಿಹಿಭಾವೇ ಆನಿಸಂಸಕಥಾಯ ಕಥಿತತ್ತಾ ಇದಾನಿ ಛ ವಾರೇ ವಿಬ್ಭಮಿತ್ವಾ ಸತ್ತಮವಾರೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಚ ಅಭಿಧಮ್ಮಕಥಂ ಕಥೇನ್ತಾನಂ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಕಥಂ ಓಪಾತೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕತ್ಥೇರೋ ಅಪಸಾದೇಸಿ. ಸೋ ಮಹಾಸಾವಕಸ್ಸ ಕಥಿತೇ ಪತಿಟ್ಠಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ವಿಬ್ಭಮಿತ್ವಾ ಗಿಹಿ ಜಾತೋ. ಪೋಟ್ಠಪಾದಸ್ಸ ಪನಾಯಂ ಗಿಹಿಸಹಾಯಕೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಮಾ ವಿಬ್ಭಮಿತ್ವಾ ದ್ವೀಹತೀಹಚ್ಚಯೇನ ಪೋಟ್ಠಪಾದಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗತೋ. ಅಥ ನಂ ಸೋ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ಸಮ್ಮ, ಕಿಂ ತಯಾ ಕತಂ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ನಾಮ ಸತ್ಥು ಸಾಸನಾ ಅಪಸಕ್ಕನ್ತೋಸಿ, ಏಹಿ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ದಾನಿ ತೇ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸತ್ತಮೇ ವಾರೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀ’’ತಿ.
ಹತ್ಥಿಸಾರಿಪುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.