೧೦. ಚತುತ್ಥಅನಾಗತಭಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೮೦. ದಸಮೇ ಪಞ್ಚವಿಧೇನ ಸಂಸಗ್ಗೇನಾತಿ ‘‘ಸವನಸಂಸಗ್ಗೋ, ದಸ್ಸನಸಂಸಗ್ಗೋ, ಸಮುಲ್ಲಾಪಸಂಸಗ್ಗೋ, ಸಮ್ಭೋಗಸಂಸಗ್ಗೋ, ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತೇನ ಪಞ್ಚವಿಧೇನ ಸಂಸಗ್ಗೇನ. ಸಂಸಜ್ಜತಿ ಏತೇನಾತಿ ಸಂಸಗ್ಗೋ, ರಾಗೋ. ಸವನಹೇತುಕೋ, ಸವನವಸೇನ ವಾ ಪವತ್ತೋ ಸಂಸಗ್ಗೋ ಸವನಸಂಸಗ್ಗೋ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋ ಪನ ಕಾಯಪರಾಮಾಸೋ. ತೇಸು ಪರೇಹಿ ವಾ ಕಥಿಯಮಾನಂ ರೂಪಾದಿಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅತ್ತನಾ ವಾ ಸಿತಲಪಿತಗೀತಸದ್ದಂ ಸುಣನ್ತಸ್ಸ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣವೀಥಿವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ರಾಗೋ ಸವನಸಂಸಗ್ಗೋ ನಾಮ. ವಿಸಭಾಗರೂಪಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣವೀಥಿವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ರಾಗೋ ದಸ್ಸನಸಂಸಗ್ಗೋ ನಾಮ. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಆಲಾಪಸಲ್ಲಾಪವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನರಾಗೋ ಸಮುಲ್ಲಾಪಸಂಸಗ್ಗೋ ನಾಮ. ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸನ್ತಕಂ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗಕರಣವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನರಾಗೋ ಸಮ್ಭೋಗಸಂಸಗ್ಗೋ ನಾಮ. ಹತ್ಥಗ್ಗಾಹಾದಿವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ರಾಗೋ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋ ನಾಮ.
ಅನೇಕವಿಹಿತನ್ತಿ ಅನ್ನಸನ್ನಿಧಿಪಾನಸನ್ನಿಧಿವತ್ಥಸನ್ನಿಧಿಯಾನಸನ್ನಿಧಿಸಯನಸನ್ನಿಧಿಗನ್ಧಸನ್ನಿಧಿ- ಆಮಿಸಸನ್ನಿಧಿವಸೇನ ಅನೇಕಪ್ಪಕಾರಂ. ಸನ್ನಿಧಿಕತಸ್ಸಾತಿ ಏತೇನ ‘‘ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಪರಿಭೋಗ’’ನ್ತಿ (ಧ. ಸ. ತಿಕಮಾತಿಕಾ ೧೦) ಏತ್ಥ ಕಾರ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಕಮ್ಮತ್ಥತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯಥಾ ವಾ ‘‘ಆಚಯಂ ಗಾಮಿನೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಅನುನಾಸಿಕಲೋಪೇನ ‘‘ಆಚಯಗಾಮಿನೋ’’ತಿ ನಿದ್ದೇಸೋ ಕತೋ, ಏವಂ ‘‘ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಂ ಪರಿಭೋಗ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಅನುನಾಸಿಕಲೋಪೇನ ‘‘ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಪರಿಭೋಗ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಸನ್ನಿಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.
‘‘ಸನ್ನಿಧಿಕತಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ (ದೀ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೧೨) ಪನ ದುವಿಧಾ ಕಥಾ ವಿನಯವಸೇನ ಸಲ್ಲೇಖವಸೇನ ಚ. ವಿನಯವಸೇನ ತಾವ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅನ್ನಂ ಅಜ್ಜ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಅಪರಜ್ಜು ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಂ ಪನ ಸಾಮಣೇರಾನಂ ದತ್ವಾ ತೇಹಿ ಲದ್ಧಂ ವಾ ಪಾಪೇತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಸಲ್ಲೇಖೋ ಪನ ನ ಹೋತಿ. ಪಾನಸನ್ನಿಧಿಮ್ಹಿಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ವತ್ಥಸನ್ನಿಧಿಮ್ಹಿ ಅನಧಿಟ್ಠಿತಾವಿಕಪ್ಪಿತಂ ಸನ್ನಿಧಿ ಚ ಹೋತಿ, ಸಲ್ಲೇಖಞ್ಚ ಕೋಪೇತಿ. ಅಯಂ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯಕಥಾ. ಪರಿಯಾಯತೋ ಪನ ತಿಚೀವರಸನ್ತುಟ್ಠೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಚತುತ್ಥಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ದಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಯಸ್ಸ ಪನ ದಾತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಉದ್ದೇಸತ್ಥಾಯ ವಾ ಪರಿಪುಚ್ಛತ್ಥಾಯ ವಾ ಗತೋ, ಆಗತಮತ್ತೇ ದಾತಬ್ಬಂ, ಅದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಚೀವರೇ ಪನ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ, ಸತಿಯಾ ವಾ ಪಚ್ಚಾಸಾಯ ಅನುಞ್ಞಾತಕಾಲಂ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸೂಚಿಸುತ್ತಚೀವರಕಾರಕಾನಂ ಅಲಾಭೇ ತತೋಪಿ ವಿನಯಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಜಿಣ್ಣೇ ಪುನ ಈದಿಸಂ ಕುತೋ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪನ ಠಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸನ್ನಿಧಿ ಚ ಹೋತಿ, ಸಲ್ಲೇಖಞ್ಚ ಕೋಪೇತಿ.
ಯಾನಸನ್ನಿಧಿಮ್ಹಿ ಯಾನಂ ನಾಮ ವಯ್ಹಂ ರಥೋ ಸಕಟಂ ಸನ್ದಮಾನಿಕಾ ಪಾಟಙ್ಕೀತಿ. ನ ಪನೇತಂ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಯಾನಂ, ಉಪಾಹನಂ ಪನ ಯಾನಂ. ಏಕಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಹಿ ಏಕೋ ಅರಞ್ಞವಾಸತ್ಥಾಯ, ಏಕೋ ಧೋತಪಾದಕತ್ಥಾಯಾತಿ ಉಕ್ಕಂಸತೋ ದ್ವೇ ಉಪಾಹನಸಙ್ಘಾಟಕಾ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ತತಿಯಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ. ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಜಿಣ್ಣೇ ಅಞ್ಞಂ ಕುತೋ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಠಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸನ್ನಿಧಿ ಚ ಹೋತಿ, ಸಲ್ಲೇಖಞ್ಚ ಕೋಪೇತಿ. ಸಯನಸನ್ನಿಧಿಮ್ಹಿ ಸಯನನ್ತಿ ಮಞ್ಚೋ. ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕೋ ಸಯನಗಬ್ಭೇ, ಏಕೋ ದಿವಾಟ್ಠಾನೇತಿ ಉಕ್ಕಂಸತೋ ದ್ವೇ ಮಞ್ಚಾ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ತತೋ ಉತ್ತರಿಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಗಣಸ್ಸ ವಾ ದಾತಬ್ಬೋ, ಅದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸನ್ನಿಧಿ ಚೇವ ಹೋತಿ, ಸಲ್ಲೇಖೋ ಚ ಕುಪ್ಪತಿ. ಗನ್ಧಸನ್ನಿಧಿಮ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಣ್ಡುಕಚ್ಛುಛವಿದೋಸಾದಿಆಬಾಧೇ ಸತಿ ಗನ್ಧಾ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಗನ್ಧತ್ಥಿಕೇನ ಗನ್ಧಞ್ಚ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ರೋಗೇ ವೂಪಸನ್ತೇ ಅಞ್ಞೇಸಂ ವಾ ಆಬಾಧಿಕಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ದ್ವಾರೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗುಲಿಘರಧೂಪನಾದೀಸು ವಾ ಉಪನೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಪುನ ರೋಗೇ ಸತಿ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಠಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಗನ್ಧಸನ್ನಿಧಿ ಚ ಹೋತಿ, ಸಲ್ಲೇಖಞ್ಚ ಕೋಪೇತಿ.
ಆಮಿಸನ್ತಿ ವುತ್ತಾವಸೇಸಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ತಥಾರೂಪೇ ಕಾಲೇ ಉಪಕಾರಾಯ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ತಿಲತಣ್ಡುಲಮುಗ್ಗಮಾಸನಾಳಿಕೇರಲೋಣಮಚ್ಛಸಪ್ಪಿತೇಲಕುಲಾಲಭಾಜನಾದೀನಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಠಪೇತಿ. ಸೋ ವಸ್ಸಕಾಲೇ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಯಾಗುಂ ಪಚಾಪೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಸಾಮಣೇರ ಉದಕಕದ್ದಮೇ ದುಕ್ಖಂ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ, ಗಚ್ಛ ಅಸುಕಕುಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಯ್ಹಂ ವಿಹಾರೇ ನಿಸಿನ್ನಭಾವಂ ಆರೋಚೇಹಿ, ಅಸುಕಕುಲತೋ ದಧಿಆದೀನಿ ಆಹರಾ’’ತಿ ಪೇಸೇತಿ. ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ‘‘ದುಪ್ಪವೇಸೋ, ಆವುಸೋ, ಇದಾನಿ ಗಾಮೋ’’ತಿ ವದತಿ. ತೇ ‘‘ಹೋತು, ಭನ್ತೇ, ಅಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ, ಮಯಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಥ ಸಾಮಣೇರೋ ದಧಿಆದೀನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ಭತ್ತಞ್ಚ ಬ್ಯಞ್ಜನಞ್ಚ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಉಪನೇತಿ, ತಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸೇವ ಉಪಟ್ಠಾಕಾ ಭತ್ತಂ ಪಹಿಣನ್ತಿ, ತತೋಪಿ ಮನಾಪಮನಾಪಂ ಭುಞ್ಜತಿ. ಅಥ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತತೋಪಿ ಮನಾಪಮನಾಪಂ ಭುಞ್ಜತಿಯೇವ. ಏವಂ ಚತುಮಾಸಮ್ಪಿ ವೀತಿನಾಮೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಭಿಕ್ಖು ಮುಣ್ಡಕುಟುಮ್ಬಿಕಜೀವಿಕಂ ಜೀವತಿ, ನ ಸಮಣಜೀವಿಕನ್ತಿ. ಏವರೂಪೋ ಆಮಿಸಸನ್ನಿಧಿ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪನ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಏಕಾ ತಣ್ಡುಲನಾಳಿ ಏಕೋ ಗುಳಪಿಣ್ಡೋ ಕುಡುವಮತ್ತಂ ಸಪ್ಪೀತಿ ಏತ್ತಕಂ ನಿಧೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ ಅಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತಚೋರಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ. ತೇ ಹಿ ಏತ್ತಕಂ ಆಮಿಸಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಅಲಭನ್ತಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಹಿ ಏತ್ತಕಂ ನತ್ಥಿ, ಆಹರಾಪೇತ್ವಾಪಿ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಫಾಸುಕಕಾಲೇ ಚ ಯದೇತ್ಥ ಕಪ್ಪಿಯಂ, ತಂ ಅತ್ತನಾಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಪ್ಪಿಯಕುಟಿಯಂ ಪನ ಬಹುಂ ಠಪೇನ್ತಸ್ಸಪಿ ಸನ್ನಿಧಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ.
ಚತುತ್ಥಅನಾಗತಭಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಯೋಧಾಜೀವವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.