೨೫. ವಿಪಸ್ಸನಾವುದ್ಧಿಕಥಾ

೯೮೧. ಸೀಲಚಿತ್ತದಿಟ್ಠಿಕಙ್ಖಾವಿತರಣವಿಸುದ್ಧಿಯೋ;

ಪತ್ವಾ ಕಲಾಪತೋ ತಾವ, ಸಮ್ಮಸೇಯ್ಯ ತತೋ ಪರಂ.

೯೮೨. ಕಲಾಪತೋ ಸಮ್ಮಸನಂ, ಉದಯಬ್ಬಯದಸ್ಸನಂ;

ಭಙ್ಗಞಾಣಂ ಭಯಞಾಣಂ, ತಥಾದೀನವನಿಬ್ಬಿದಾ.

೯೮೩. ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯತಾಞಾಣಂ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನುಪಸ್ಸನಾ;

ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾನುಲೋಮಮಿಚ್ಚಾನುಕ್ಕಮತೋ ಠಿತಾ.

೯೮೪. ವಿಪಸ್ಸನಾತಿ ಚಕ್ಖಾತಾ, ದಸಞಾಣಪರಮ್ಪರಾ;

ಲಕ್ಖಣತ್ತಯಮಾಹಚ್ಚ, ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಪವತ್ತತಿ.

೯೮೫. ತಸ್ಮಾ ಕಲಾಪತೋ ತಾವ, ಸಮ್ಮಸೇಯ್ಯ ತಿಲಕ್ಖಣಂ;

ಸಮ್ಮಸಿತ್ವಾ ಅತೀತಾದಿಖನ್ಧಾಯತನಧಾತುಯೋ.

೯೮೬. ಅನಿಚ್ಚಾ ತೇ ಖಯಟ್ಠೇನ, ಖನ್ಧಾ ದುಕ್ಖಾ ಭಯಟ್ಠತೋ;

ಅನತ್ತಾ ಅಸಾರಕಟ್ಠೇನ, ಇಚ್ಚಾಭಿಣ್ಹಂ ವಿಚಿನ್ತಯಂ.

೯೮೭. ತಸ್ಸೇವಂ ಸಮ್ಮಸನ್ತಸ್ಸ, ಉಪಟ್ಠಾತಿ ತಿಲಕ್ಖಣಂ;

ಸಙ್ಖಾರೇಸು ತತೋ ಯೋಗೀ, ಖಣಸನ್ತತಿಅದ್ಧತೋ.

೯೮೮. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾನ ಧಮ್ಮಾನಂ, ಉದಯಞ್ಚ ವಯಂ ತಥಾ;

ಪಞ್ಞಾಸಾಕಾರಭೇದೇಹಿ, ಅನುಪಸ್ಸತಿ ತತ್ಥ ಹಿ.

೯೮೯. ಅವಿಜ್ಜಾತಣ್ಹಾಕಮ್ಮಾನಂ, ಉದಯಾ ಚ ನಿರೋಧತೋ;

ಸಮುದಯಾ ನಿರೋಧಾ ಚ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ದಸ್ಸಿತಾ ತಥಾ.

೯೯೦. ರೂಪಸ್ಸಾಹಾರತೋ ತಿಣ್ಣಂ, ಫಸ್ಸತೋ ನಾಮರೂಪತೋ;

ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸೇತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ, ಚತ್ತಾಲೀಸ ಸಮಿಸ್ಸಿತಾ.

೯೯೧. ನಿಬ್ಬತ್ತಿಲಕ್ಖಣಂ ಭಙ್ಗ-

ಲಕ್ಖಣಞ್ಚೇತ್ಥ ಪಸ್ಸತೋ;

ಖಣತೋದಯತೋ ಚೇತಿ,

ಸಮಪಞ್ಞಾಸ ಹೋನ್ತಿ ತೇ.

೯೯೨. ಇತಿ ಖನ್ಧಮುಖೇನೇತೇ, ವಿಭತ್ತಾ ಉದಯಬ್ಬಯಾ;

ಆಯತನ್ನಾದಿಭೇದೇಹಿ, ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ ಯಥಾರಹಂ.

೯೯೩. ಉದಯಞ್ಚ ವಯಞ್ಚೇವಂ, ಪಸ್ಸತೋ ತಸ್ಸ ಯೋಗಿನೋ;

ವಿಭೂತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಮುಟ್ಠಾತಿ ತಿಲಕ್ಖಣಂ.

೯೯೪. ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮಾ ಚ,

ತೇ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ವಿಸೇಸತೋ;

ತತೋ ಜಾಯನ್ತುಪಕ್ಲೇಸಾ,

ದಸೋಪಕ್ಲೇಸವತ್ಥುಕಾ.

೯೯೫. ಓಭಾಸೋ ಪೀತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿ, ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ಚ ಪಗ್ಗಹೋ;

ಸುಖಂ ಞಾಣಮುಪಟ್ಠಾನಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾ ಚ ನಿಕನ್ತಿ ಚ.

೯೯೬. ತಣ್ಹಾಮಾನದಿಟ್ಠಿಗ್ಗಾಹವಸೇನ ತಿವಿಧೇಪಿ ತೇ;

ಅಸ್ಸಾದೇನ್ತೋ ಉನ್ನಮನ್ತೋ, ಮಮಾಯನ್ತೋ ಕಿಲಿಸ್ಸತಿ.

೯೯೭. ಮಗ್ಗಂ ಫಲಞ್ಚ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಪತ್ತೋಸ್ಮೀತಿ ಅಕೋವಿದೋ;

ವೇಕ್ಖಬುಜ್ಝಾತಿ ಮಞ್ಞನ್ತೋ, ಪಪ್ಪೋತಿ ಅಧಿಮಾನಿಕೋ.

೯೯೮. ಮಗ್ಗಾದಯೋ ನ ಹೋನ್ತೇತೇ,

ತಣ್ಹಾಗಾಹಾದಿವತ್ಥುತೋ;

ತಣ್ಹಾಮಾನದಿಟ್ಠಿಯೋ ಚುಪಕ್ಲೇಸಾ ಪರಿಪನ್ಥಕಾ.

೯೯೯. ಪೋರಾಣಮೇವ ಖನ್ಧಾನಂ, ಉದಯಬ್ಬಯದಸ್ಸನಂ;

ತಿಲಕ್ಖಣಾರಮ್ಮಣತೋ, ಮಗ್ಗೋ ನಿಬ್ಬಾನಪಚ್ಚಯೋ.

೧೦೦೦. ಇತಿ ಮಗ್ಗಂ ಅಮಗ್ಗಞ್ಚ, ವಿಸೋಧೇನ್ತಸ್ಸ ಸಿಜ್ಝತಿ;

ವಿಸುದ್ಧಿ ಚ ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಞಾಣದಸ್ಸನನಾಮಿಕಾ.

೧೦೦೧. ತಥಾಪರಾ ವಿಸುದ್ಧೀನಂ, ಉದಯಬ್ಬಯದಸ್ಸನಂ;

ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಪಟಿಪದಾಞಾಣದಸ್ಸನನಾಮಿಕಾ.

೧೦೦೨. ಪಚ್ಛಾ ಸಂಕ್ಲೇಸವಿಕ್ಖೇಪವಿಸುದ್ಧನ್ತಂ ಯಥಾ ಪುರೇ;

ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ ಮೇಧಾವೀ, ಉದಯಬ್ಬಯದಸ್ಸನಂ.

೧೦೦೩. ಇತಿ ಖೋದಯಬ್ಬಯಾನುಪಸ್ಸನಾಞಾಣವೀಥಿಯಂ;

ಸಿಕ್ಖನ್ತಸ್ಸಾಚಿರೇನೇವ, ಪರಿಪಕ್ಕಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ.

೧೦೦೪. ಪಹಾಯೋದಯವೋಹಾರಂ, ವಯಮೇವಾಧಿಮುಚ್ಚತೋ;

ಉಪ್ಪಾದಾಭೋಗಮೋಹಾಯ, ಭಙ್ಗಮೇವಾನುತಿಟ್ಠತಿ.

೧೦೦೫. ತತೋ ನಿಜ್ಝರಧಾರಾವ, ಗಙ್ಗಾವಾರೋದಕಂ ವಿಯ;

ಭಿಜ್ಜಮಾನತಿಣಾನಿವ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾ ಸಿಖಾ ವಿಯ.

೧೦೦೬. ಪತನ್ತೇ ಚ ವಯನ್ತೇ ಚ, ಭಿಜ್ಜನ್ತಿಚ್ಚೇವ ಸಙ್ಖತೇ;

ಪಸ್ಸತೋ ತಸ್ಸ ಭಙ್ಗಾನುಪಸ್ಸನಾಞಾಣಮೀರಿತಂ.

೧೦೦೭. ತತೋ ಭಯಾನುಪಸ್ಸನಾ, ಸಭಯಾತಿ ವಿಪಸ್ಸತೋ;

ಆದೀನವಾನುಪಸ್ಸನಾ-ಞಾಣಂ ಆದೀನವಾತಿ ಚ.

೧೦೦೮. ನಿಬ್ಬಿದಾನುಪಸ್ಸನಾ ಚ, ನಿಬ್ಬಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಯೋಗಿನೋ;

ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯತಾಞಾಣಂ, ತತೋ ಮುಚ್ಚಿತುಮಿಚ್ಛತೋ.

೧೦೦೯. ನಿಚ್ಚಾ ಚೇ ನ ನಿರುಜ್ಝೇಯ್ಯ, ನ ಬಾಧೇಯ್ಯ ಸುಖಾ ಯದಿ;

ವಸೇ ವತ್ತೇಯ್ಯ ಅತ್ತಾ ಚೇ, ತದಭಾವಾ ನ ತೇ ತಥಾ.

೧೦೧೦. ಸುಟ್ಠು ಮುಚ್ಚಿತುಮಿಚ್ಚೇವಂ, ಪಟಿಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ತತೋ;

ಪಟಿಸಙ್ಖಾನುಪಸ್ಸನಾ-ಞಾಣಂ ಜಾತನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೧೦೧೧. ಸಾಧುಕಂ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ, ಸಙ್ಖಾರೇಸು ತಿಲಕ್ಖಣಂ;

ಸುಪರಿಞ್ಞಾತಸಙ್ಖಾರೇ, ತಥೇವ ಪಟಿಪಸ್ಸತಿ.

೧೦೧೨. ಅನಿಚ್ಚಾ ದುಕ್ಖಾನತ್ತಾ ಚ, ಸಙ್ಖಾರಾವ ನ ಚಾಪರೋ;

ಅತ್ತಾ ವಾ ಅತ್ತನೀಯಂ ವಾ, ನಾಹಂ ನ ತು ಮಮಾತಿ ಚ.

೧೦೧೩. ತತೋವ ತತ್ಥ ಮಜ್ಝತ್ತೋ, ನನ್ದಿರಾಗವಿನಿಸ್ಸಟೋ;

ಅತ್ತತ್ತನಿಯಭಾವೇನ, ಸಙ್ಖಾರೇಸ್ವಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ.

೧೦೧೪. ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾಸಙ್ಖಾತಂ, ಞಾಣಂ ತಸ್ಸ ಇತೀರಿತಂ;

ತತೋ ವುಟ್ಠಾನಘಟಿತಂ, ಅನುಲೋಮನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೧೦೧೫. ಸುಪರಿಞ್ಞಾತಸಙ್ಖಾರೇ, ಸುಸಮ್ಮಟ್ಠತಿಲಕ್ಖಣೇ;

ಉಪೇಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ತಸ್ಸೇವ, ಸಿಖಾಪತ್ತಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ.

೧೦೧೬. ಸಙ್ಖಾರಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ, ತಾವ ಕಾಲಂ ಪವತ್ತತಿ;

ತೀರದಸ್ಸೀವ ಸಕುಣೋ, ಯಾವ ಪಾರಂ ನ ಪಸ್ಸತಿ.

೧೦೧೭. ಯದಾ ಪಸ್ಸತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ವುಟ್ಠಾನಗಹಿತಾ ತದಾ;

ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನೀ ನಾಮ, ಸಾನುಲೋಮಾ ಪವುಚ್ಚತಿ.

೧೦೧೮. ಇತಿ ದ್ವೀಹಿ ವಿಸುದ್ಧೀಹಿ, ವಿಸುದ್ಧಾಯ ವಿಪಸ್ಸತೋ;

ವಿಪಸ್ಸನಾಪಟಿಪದಂ, ಪೂರೇತೀತಿ ಪವುಚ್ಚತೀತಿ.

ಇತಿ ನಿಬ್ಬಾನವಿಭಾಗೇ ವಿಪಸ್ಸನಾವುದ್ಧಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪಞ್ಚವೀಸತಿಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ.