೧೦. ಆಪಣಸುತ್ತಂ

೫೨೦. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಅಙ್ಗೇಸು ವಿಹರತಿ ಆಪಣಂ ನಾಮ ಅಙ್ಗಾನಂ ನಿಗಮೋ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ತಥಾಗತೇ ಏಕನ್ತಗತೋ [ಏಕನ್ತಿಗತೋ (ಸೀ.)] ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ, ನ ಸೋ ತಥಾಗತೇ ವಾ ತಥಾಗತಸಾಸನೇ ವಾ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ ವಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛೇಯ್ಯ ವಾ’’ತಿ?

‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ತಥಾಗತೇ ಏಕನ್ತಗತೋ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ, ನ ಸೋ ತಥಾಗತೇ ವಾ ತಥಾಗತಸಾಸನೇ ವಾ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ ವಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛೇಯ್ಯ ವಾ. ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಏವಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ವಿಹರಿಸ್ಸತಿ – ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ, ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ, ಥಾಮವಾ ದಳ್ಹಪರಕ್ಕಮೋ ಅನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರೋ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು. ಯಂ ಹಿಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ವೀರಿಯಂ ತದಸ್ಸ ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ಸತಿಮಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪರಮೇನ ಸತಿನೇಪಕ್ಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಚಿರಕತಮ್ಪಿ ಚಿರಭಾಸಿತಮ್ಪಿ ಸರಿತಾ ಅನುಸ್ಸರಿತಾ. ಯಾ ಹಿಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಸತಿ ತದಸ್ಸ ಸತಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾರಮ್ಮಣಂ ಕರಿತ್ವಾ ಲಭಿಸ್ಸತಿ ಸಮಾಧಿಂ, ಲಭಿಸ್ಸತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಏಕಗ್ಗತಂ. ಯೋ ಹಿಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಾಧಿ ತದಸ್ಸ ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ಏವಂ ಪಜಾನಿಸ್ಸತಿ – ಅನಮತಗ್ಗೋ ಖೋ ಸಂಸಾರೋ. ಪುಬ್ಬಾ ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ತಣ್ಹಾಸಂಯೋಜನಾನಂ ಸನ್ಧಾವತಂ ಸಂಸರತಂ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ತ್ವೇವ ತಮೋಕಾಯಸ್ಸ ಅಸೇಸವಿರಾಗನಿರೋಧೋ ಸನ್ತಮೇತಂ ಪದಂ ಪಣೀತಮೇತಂ ಪದಂ, ಯದಿದಂ – ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಸಮಥೋ ಸಬ್ಬೂಪಧಿಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ತಣ್ಹಾಕ್ಖಯೋ ವಿರಾಗೋ ನಿರೋಧೋ ನಿಬ್ಬಾನಂ [ನಿಬ್ಬಾನನ್ತಿ (?)]. ಯಾ ಹಿಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಪಞ್ಞಾ ತದಸ್ಸ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧೋ ಸೋ [ಸ ಖೋ ಸೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಭನ್ತೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ಪದಹಿತ್ವಾ ಪದಹಿತ್ವಾ ಏವಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸರಿತ್ವಾ ಏವಂ ಸಮಾದಹಿತ್ವಾ ಸಮಾದಹಿತ್ವಾ ಏವಂ ಪಜಾನಿತ್ವಾ ಪಜಾನಿತ್ವಾ ಏವಂ ಅಭಿಸದ್ದಹತಿ – ‘ಇಮೇ ಖೋ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಯೇ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇ ಸುತವಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇನಾಹಂ ಏತರಹಿ ಕಾಯೇನ ಚ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರಾಮಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಚ ಅತಿವಿಜ್ಝ [ಪಟಿವಿಜ್ಝ (ಸೀ. ಕ.) ತದಟ್ಠಕಥಾಸು ಪನ ಅತಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾತಿ ವಣ್ಣಿತಂ] ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಯಾ ಹಿಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಸದ್ಧಾ ತದಸ್ಸ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ! ಯೋ ಸೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ತಥಾಗತೇ ಏಕನ್ತಗತೋ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ, ನ ಸೋ ತಥಾಗತೇ ವಾ ತಥಾಗತಸಾಸನೇ ವಾ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ ವಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛೇಯ್ಯ ವಾ. ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ವಿಹರಿಸ್ಸತಿ – ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ, ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ, ಥಾಮವಾ ದಳ್ಹಪರಕ್ಕಮೋ ಅನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರೋ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು. ಯಂ ಹಿಸ್ಸ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ವೀರಿಯಂ ತದಸ್ಸ ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ಸತಿಮಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪರಮೇನ ಸತಿನೇಪಕ್ಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಚಿರಕತಮ್ಪಿ ಚಿರಭಾಸಿತಮ್ಪಿ ಸರಿತಾ ಅನುಸ್ಸರಿತಾ. ಯಾ ಹಿಸ್ಸ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸತಿ ತದಸ್ಸ ಸತಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾರಮ್ಮಣಂ ಕರಿತ್ವಾ ಲಭಿಸ್ಸತಿ ಸಮಾಧಿಂ, ಲಭಿಸ್ಸತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಏಕಗ್ಗತಂ. ಯೋ ಹಿಸ್ಸ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಮಾಧಿ ತದಸ್ಸ ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಯಂ ಏವಂ ಪಜಾನಿಸ್ಸತಿ – ಅನಮತಗ್ಗೋ ಖೋ ಸಂಸಾರೋ. ಪುಬ್ಬಾ ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ತಣ್ಹಾಸಂಯೋಜನಾನಂ ಸನ್ಧಾವತಂ ಸಂಸರತಂ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ತ್ವೇವ ತಮೋಕಾಯಸ್ಸ ಅಸೇಸವಿರಾಗನಿರೋಧೋ ಸನ್ತಮೇತಂ ಪದಂ ಪಣೀತಮೇತಂ ಪದಂ, ಯದಿದಂ – ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಸಮಥೋ ಸಬ್ಬೂಪಧಿಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ತಣ್ಹಾಕ್ಖಯೋ ವಿರಾಗೋ ನಿರೋಧೋ ನಿಬ್ಬಾನಂ. ಯಾ ಹಿಸ್ಸ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಪಞ್ಞಾ ತದಸ್ಸ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

‘‘ಸದ್ಧೋ ಸೋ [ಸ ಖೋ ಸೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)], ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ಪದಹಿತ್ವಾ ಪದಹಿತ್ವಾ ಏವಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸರಿತ್ವಾ ಏವಂ ಸಮಾದಹಿತ್ವಾ ಸಮಾದಹಿತ್ವಾ ಏವಂ ಪಜಾನಿತ್ವಾ ಪಜಾನಿತ್ವಾ ಏವಂ ಅಭಿಸದ್ದಹತಿ – ‘ಇಮೇ ಖೋ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಯೇ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇ ಸುತವಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇನಾಹಂ ಏತರಹಿ ಕಾಯೇನ ಚ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರಾಮಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಚ ಅತಿವಿಜ್ಝ [ಪಟಿವಿಜ್ಝ (ಕ. ಸೀ. ಕ.)] ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಯಾ ಹಿಸ್ಸ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸದ್ಧಾ ತದಸ್ಸ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

ಜರಾವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಜರಾ ಉಣ್ಣಾಭೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ, ಸಾಕೇತೋ ಪುಬ್ಬಕೋಟ್ಠಕೋ;

ಪುಬ್ಬಾರಾಮೇ ಚ ಚತ್ತಾರಿ, ಪಿಣ್ಡೋಲೋ ಆಪಣೇನ ಚಾತಿ [ಸದ್ಧೇನ ತೇ ದಸಾತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)].