೪. ಗಿಲಾನಸುತ್ತಂ

೧೦೫೦. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕೇಸು ವಿಹರತಿ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ – ‘‘ನಿಟ್ಠಿತಚೀವರೋ ಭಗವಾ ತೇಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ – ‘‘ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ – ‘ನಿಟ್ಠಿತಚೀವರೋ ಭಗವಾ ತೇಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸುತಮೇತಂ, ಭನ್ತೇ – ‘ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ – ನಿಟ್ಠಿತಚೀವರೋ ಭಗವಾ ತೇಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ನ ಖೋ ನೇತಂ [ನ ಖೋ ತೇ ಏತಂ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸುತಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಸಪ್ಪಞ್ಞೇನ ಉಪಾಸಕೇನ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ ಉಪಾಸಕೋ ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ ಓವದಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಸಪ್ಪಞ್ಞೇನ ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೇನ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ ಉಪಾಸಕೋ ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ ಚತೂಹಿ ಅಸ್ಸಾಸನೀಯೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಸ್ಸಾಸೇತಬ್ಬೋ – ‘ಅಸ್ಸಾಸತಾಯಸ್ಮಾ – ಅತ್ಥಾಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೋ ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾತಿ. ಅಸ್ಸಾಸತಾಯಸ್ಮಾ – ಅತ್ಥಾಯಸ್ಮತೋ ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇ…ಪೇ… ಅರಿಯಕನ್ತಾನಿ ಸೀಲಾನಿ ಅಖಣ್ಡಾನಿ…ಪೇ… ಸಮಾಧಿಸಂವತ್ತನಿಕಾನೀ’’’ತಿ.

‘‘ಸಪ್ಪಞ್ಞೇನ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೇನ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ ಉಪಾಸಕೋ ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ ಇಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಅಸ್ಸಾಸನೀಯೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಸ್ಸಾಸೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಅತ್ಥಾಯಸ್ಮತೋ ಮಾತಾಪಿತೂಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ’ತಿ? ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತೂಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ’ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮಾ ಖೋ ಮಾರಿಸೋ ಮರಣಧಮ್ಮೋ. ಸಚೇ ಪಾಯಸ್ಮಾ ಮಾತಾಪಿತೂಸು ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಮರಿಸ್ಸತೇವ; ನೋ ಚೇ ಪಾಯಸ್ಮಾ ಮಾತಾಪಿತೂಸು ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಮರಿಸ್ಸತೇವ. ಸಾಧಾಯಸ್ಮಾ, ಯಾ ತೇ ಮಾತಾಪಿತೂಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ ತಂ ಪಜಹಾ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಯಾ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತೂಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ ಸಾ ಪಹೀನಾ’ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಅತ್ಥಿ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಪುತ್ತದಾರೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ’ತಿ? ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುತ್ತದಾರೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ’ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮಾ ಖೋ ಮಾರಿಸೋ ಮರಣಧಮ್ಮೋ. ಸಚೇ ಪಾಯಸ್ಮಾ ಪುತ್ತದಾರೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಮರಿಸ್ಸತೇವ; ನೋ ಚೇ ಪಾಯಸ್ಮಾ ಪುತ್ತದಾರೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಮರಿಸ್ಸತೇವ. ಸಾಧಾಯಸ್ಮಾ, ಯಾ ತೇ ಪುತ್ತದಾರೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ ತಂ ಪಜಹಾ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಯಾ ಮೇ ಪುತ್ತದಾರೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ ಸಾ ಪಹೀನಾ’ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಅತ್ಥಿ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಮಾನುಸಕೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಕಾಮಗುಣೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ’ತಿ? ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಮಾನುಸಕೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಕಾಮಗುಣೇಸು ಅಪೇಕ್ಖಾ’ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಮಾನುಸಕೇಹಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಕಾಮೇಹಿ ದಿಬ್ಬಾ ಕಾಮಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತತರಾ ಚ ಪಣೀತತರಾ ಚ. ಸಾಧಾಯಸ್ಮಾ, ಮಾನುಸಕೇಹಿ ಕಾಮೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇಸು [ಚಾತುಮ್ಮಹಾರಾಜಿಕೇಸು (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ದೇವೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಮೋಚೇಹೀ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಮಾನುಸಕೇಹಿ ಮೇ ಕಾಮೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಿತಂ, ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇಸು ದೇವೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಮೋಚಿತ’ನ್ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇಹಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ದೇವೇಹಿ ತಾವತಿಂಸಾ ದೇವಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತತರಾ ಚ ಪಣೀತತರಾ ಚ. ಸಾಧಾಯಸ್ಮಾ, ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇಹಿ ದೇವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ದೇವೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಮೋಚೇಹೀ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇಹಿ ಮೇ ದೇವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಿತಂ, ತಾವತಿಂಸೇಸು ದೇವೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಮೋಚಿತ’ನ್ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ತಾವತಿಂಸೇಹಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ದೇವೇಹಿ ಯಾಮಾ ದೇವಾ…ಪೇ… ತುಸಿತಾ ದೇವಾ…ಪೇ… ನಿಮ್ಮಾನರತೀ ದೇವಾ…ಪೇ… ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀ ದೇವಾ…ಪೇ… ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀಹಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ದೇವೇಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತತರೋ ಚ ಪಣೀತತರೋ ಚ. ಸಾಧಾಯಸ್ಮಾ, ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀಹಿ ದೇವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಮೋಚೇಹೀ’ತಿ. ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀಹಿ ಮೇ ದೇವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಿತಂ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಮೋಚಿತ’ನ್ತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೋಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅನಿಚ್ಚೋ ಅದ್ಧುವೋ ಸಕ್ಕಾಯಪರಿಯಾಪನ್ನೋ. ಸಾಧಾಯಸ್ಮಾ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಕ್ಕಾಯನಿರೋಧೇ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಸಂಹರಾಹೀ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಿತಂ, ಸಕ್ಕಾಯನಿರೋಧೇ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಸಂಹರಾಮೀ’ತಿ; ಏವಂ ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಆಸವಾ [ವಸ್ಸಸತ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ನಾನಾಕರಣಂ ವದಾಮಿ, ಯದಿದಂ – ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.