೭. ಖೇತ್ತೂಪಮಸುತ್ತಂ
೩೫೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ನಾಳನ್ದಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಪಾವಾರಿಕಮ್ಬವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೋ ಗಾಮಣಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ವಿಹರತೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಗಾಮಣಿ, ತಥಾಗತೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಥ ಕಿಞ್ಚರಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಏಕಚ್ಚಾನಂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಏಕಚ್ಚಾನಂ ನೋ ತಥಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ತಞ್ಞೇವೇತ್ಥ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ. ಯಥಾ ತೇ ಖಮೇಯ್ಯ ತಥಾ ನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಸಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧಸ್ಸು [ಇಧ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಕಸ್ಸಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ತೀಣಿ ಖೇತ್ತಾನಿ – ಏಕಂ ಖೇತ್ತಂ ಅಗ್ಗಂ, ಏಕಂ ಖೇತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ, ಏಕಂ ಖೇತ್ತಂ ಹೀನಂ ಜಙ್ಗಲಂ ಊಸರಂ ಪಾಪಭೂಮಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಅಸು ಕಸ್ಸಕೋ ಗಹಪತಿ ಬೀಜಾನಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತುಕಾಮೋ ಕತ್ಥ ಪಠಮಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ, ಯಂ ವಾ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಅಗ್ಗಂ, ಯಂ ವಾ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ, ಯಂ ವಾ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಹೀನಂ ಜಙ್ಗಲಂ ಊಸರಂ ಪಾಪಭೂಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಸು, ಭನ್ತೇ, ಕಸ್ಸಕೋ ಗಹಪತಿ ಬೀಜಾನಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತುಕಾಮೋ ಯಂ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಅಗ್ಗಂ ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ. ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಯಂ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ. ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಯಂ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಹೀನಂ ಜಙ್ಗಲಂ ಊಸರಂ ಪಾಪಭೂಮಿ ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯಪಿ, ನೋಪಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಅನ್ತಮಸೋ ಗೋಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.
‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಗಾಮಣಿ, ಯಂ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಅಗ್ಗಂ; ಏವಮೇವ ಮಯ್ಹಂ ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ. ತೇಸಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ – ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ, ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏತೇ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ಮಂದೀಪಾ ಮಂಲೇಣಾ ಮಂತಾಣಾ ಮಂಸರಣಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಗಾಮಣಿ, ಯಂ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ; ಏವಮೇವ ಮಯ್ಹಂ ಉಪಾಸಕಉಪಾಸಿಕಾಯೋ. ತೇಸಂ ಪಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ – ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ, ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏತೇ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ಮಂದೀಪಾ ಮಂಲೇಣಾ ಮಂತಾಣಾ ಮಂಸರಣಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಗಾಮಣಿ, ಯಂ ಅದುಂ ಖೇತ್ತಂ ಹೀನಂ ಜಙ್ಗಲಂ ಊಸರಂ ಪಾಪಭೂಮಿ; ಏವಮೇವ ಮಯ್ಹಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ. ತೇಸಂ ಪಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ – ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ, ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಏಕಂ ಪದಮ್ಪಿ ಆಜಾನೇಯ್ಯುಂ ತಂ ನೇಸಂ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ.
‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಗಾಮಣಿ, ಪುರಿಸಸ್ಸ ತಯೋ ಉದಕಮಣಿಕಾ – ಏಕೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಅಹಾರೀ ಅಪರಿಹಾರೀ, ಏಕೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ, ಏಕೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಅಸು ಪುರಿಸೋ ಉದಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಕಾಮೋ ಕತ್ಥ ಪಠಮಂ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಅಹಾರೀ ಅಪರಿಹಾರೀ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಸು, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಉದಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಕಾಮೋ, ಯೋ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಅಹಾರೀ ಅಪರಿಹಾರೀ ತತ್ಥ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ತತ್ಥ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ, ಯೋ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ ತತ್ಥ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ತತ್ಥ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ, ಯೋ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ ತತ್ಥ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯಪಿ, ನೋಪಿ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಅನ್ತಮಸೋ ಭಣ್ಡಧೋವನಮ್ಪಿ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.
‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಗಾಮಣಿ, ಯೋ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಅಹಾರೀ ಅಪರಿಹಾರೀ; ಏವಮೇವ ಮಯ್ಹಂ ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ. ತೇಸಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ – ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ, ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏತೇ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ಮಂದೀಪಾ ಮಂಲೇಣಾ ಮಂತಾಣಾ ಮಂಸರಣಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಗಾಮಣಿ, ಯೋ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ; ಏವಮೇವ ಮಯ್ಹಂ ಉಪಾಸಕಉಪಾಸಿಕಾಯೋ. ತೇಸಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ – ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ, ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏತೇ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ಮಂದೀಪಾ ಮಂಲೇಣಾ ಮಂತಾಣಾ ಮಂಸರಣಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಗಾಮಣಿ, ಯೋ ಸೋ ಉದಕಮಣಿಕೋ ಛಿದ್ದೋ ಹಾರೀ ಪರಿಹಾರೀ; ಏವಮೇವ ಮಯ್ಹಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ. ತೇಸಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ – ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಏಕಂ ಪದಮ್ಪಿ ಆಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ತಂ ನೇಸಂ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ…ಪೇ… ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.