೧. ಚಣ್ಡಸುತ್ತಂ

೩೫೩. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಚಣ್ಡೋ ಗಾಮಣಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಚಣ್ಡೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಣ್ಡೋ ಚಣ್ಡೋತ್ವೇವ [ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಣ್ಡೋತೇವ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಕೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಸೋರತೋ ಸೋರತೋತ್ವೇವ [ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಸುರತೋತೇವ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಗಾಮಣಿ, ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ರಾಗೋ ಅಪ್ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ. ರಾಗಸ್ಸ ಅಪ್ಪಹೀನತ್ತಾ ಪರೇ ಕೋಪೇನ್ತಿ, ಪರೇಹಿ ಕೋಪಿಯಮಾನೋ ಕೋಪಂ ಪಾತುಕರೋತಿ. ಸೋ ಚಣ್ಡೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ದೋಸೋ ಅಪ್ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ. ದೋಸಸ್ಸ ಅಪ್ಪಹೀನತ್ತಾ ಪರೇ ಕೋಪೇನ್ತಿ, ಪರೇಹಿ ಕೋಪಿಯಮಾನೋ ಕೋಪಂ ಪಾತುಕರೋತಿ. ಸೋ ಚಣ್ಡೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಮೋಹೋ ಅಪ್ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ. ಮೋಹಸ್ಸ ಅಪ್ಪಹೀನತ್ತಾ ಪರೇ ಕೋಪೇನ್ತಿ, ಪರೇಹಿ ಕೋಪಿಯಮಾನೋ ಕೋಪಂ ಪಾತುಕರೋತಿ. ಸೋ ಚಣ್ಡೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಹೇತು, ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಣ್ಡೋ ಚಣ್ಡೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ’’.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಗಾಮಣಿ, ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ. ರಾಗಸ್ಸ ಪಹೀನತ್ತಾ ಪರೇ ನ ಕೋಪೇನ್ತಿ, ಪರೇಹಿ ಕೋಪಿಯಮಾನೋ ಕೋಪಂ ನ ಪಾತುಕರೋತಿ. ಸೋ ಸೋರತೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ. ದೋಸಸ್ಸ ಪಹೀನತ್ತಾ ಪರೇ ನ ಕೋಪೇನ್ತಿ, ಪರೇಹಿ ಕೋಪಿಯಮಾನೋ ಕೋಪಂ ನ ಪಾತುಕರೋತಿ. ಸೋ ಸೋರತೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ. ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹೀನತ್ತಾ ಪರೇ ನ ಕೋಪೇನ್ತಿ, ಪರೇಹಿ ಕೋಪಿಯಮಾನೋ ಕೋಪಂ ನ ಪಾತುಕರೋತಿ. ಸೋ ಸೋರತೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಸೋರತೋ ಸೋರತೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಚಣ್ಡೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀತಿ; ಏವಮೇವಂ ಭಗವತಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭಗವಾ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.