೧೧. ನಿರಾಮಿಸಸುತ್ತಂ
೨೭೯. ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಾ ಪೀತಿ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ಪೀತಿ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಾ ಪೀತಿ; ಅತ್ಥಿ ಸಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಂ ಸುಖಂ; ಅತ್ಥಿ ಸಾಮಿಸಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ; ಅತ್ಥಿ ಸಾಮಿಸೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ. ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಾ ಪೀತಿ? ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಗುಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ…ಪೇ… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ. ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣೇ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪೀತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಾ ಪೀತಿ.
‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ಪೀತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ಪೀತಿ.
‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಾ ಪೀತಿ? ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ರಾಗಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ದೋಸಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ಮೋಹಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪೀತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಾ ಪೀತಿ.
‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ? ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಗುಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ…ಪೇ… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ. ಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣೇ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ.
‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಚ ವಿಹರತಿ ಸತೋ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ.
‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಂ ಸುಖಂ? ಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ರಾಗಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ದೋಸಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ಮೋಹಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಂ ಸುಖಂ.
‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಗುಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ…ಪೇ… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ. ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣೇ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ.
‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ, ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ, ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ.
‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ರಾಗಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ದೋಸಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ಮೋಹಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ.
‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ? ರೂಪಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ ಸಾಮಿಸೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ.
‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ? ಅರೂಪಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ ನಿರಾಮಿಸೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ.
‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ? ಯೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ರಾಗಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ದೋಸಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ, ಮೋಹಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವಿಮೋಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಾಮಿಸಾ ನಿರಾಮಿಸತರೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ’’ತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.
ಅಟ್ಠಸತಪರಿಯಾಯವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಸೀವಕಅಟ್ಠಸತಂ ಭಿಕ್ಖು, ಪುಬ್ಬೇ ಞಾಣಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನಾ;
ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ತೀಣಿ, ಸುದ್ಧಿಕಞ್ಚ ನಿರಾಮಿಸನ್ತಿ.
ವೇದನಾಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.