೧೦. ಛಪ್ಪಾಣಕೋಪಮಸುತ್ತಂ

೨೪೭. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಅರುಗತ್ತೋ ಪಕ್ಕಗತ್ತೋ ಸರವನಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ಕುಸಕಣ್ಟಕಾ ಚೇವ ಪಾದೇ ವಿಜ್ಝೇಯ್ಯುಂ, ಸರಪತ್ತಾನಿ ಚ ಗತ್ತಾನಿ [ಸರಪತ್ತಾನಿ ಪಕ್ಕಗತ್ತಾನಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಅರುಪಕ್ಕಾನಿ ಗತ್ತಾನಿ (ಪೀ. ಕ.)] ವಿಲೇಖೇಯ್ಯುಂ. ಏವಞ್ಹಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಿಯೇಥ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಾಮಗತೋ ವಾ ಅರಞ್ಞಗತೋ ವಾ ಲಭತಿ ವತ್ತಾರಂ – ‘ಅಯಞ್ಚ ಸೋ [ಅಯಞ್ಚ ಖೋ (ಪೀ. ಕ.), ಅಯಂ ಸೋ (?)] ಆಯಸ್ಮಾ ಏವಂಕಾರೀ ಏವಂಸಮಾಚಾರೋ ಅಸುಚಿಗಾಮಕಣ್ಟಕೋ’ತಿ. ತಂ ಕಣ್ಟಕೋತಿ [ತಂ ‘‘ಅಸುಚಿಗಾಮಕಣ್ಡತೋ’’ತಿ (ಕ.)] ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಸಂವರೋ ಚ ಅಸಂವರೋ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಂವರೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಿಯರೂಪೇ ರೂಪೇ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ, ಅಪ್ಪಿಯರೂಪೇ ರೂಪೇ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜತಿ, ಅನುಪಟ್ಠಿತಕಾಯಸ್ಸತಿ ಚ ವಿಹರತಿ ಪರಿತ್ತಚೇತಸೋ. ತಞ್ಚ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪರಿಸೇಸಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸಿತ್ವಾ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಪಿಯರೂಪೇ ಧಮ್ಮೇ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ, ಅಪ್ಪಿಯರೂಪೇ ಧಮ್ಮೇ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜತಿ, ಅನುಪಟ್ಠಿತಕಾಯಸ್ಸತಿ ಚ ವಿಹರತಿ ಪರಿತ್ತಚೇತಸೋ, ತಞ್ಚ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪರಿಸೇಸಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಛಪ್ಪಾಣಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ನಾನಾವಿಸಯೇ ನಾನಾಗೋಚರೇ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಅಹಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಸುಸುಮಾರಂ [ಸುಂಸುಮಾರಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಪಕ್ಖಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಕುಕ್ಕುರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಸಿಙ್ಗಾಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಮಕ್ಕಟಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಗಣ್ಠಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಓಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ. ಅಥ ಖೋ, ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಪ್ಪಾಣಕಾ ನಾನಾವಿಸಯಾ ನಾನಾಗೋಚರಾ ಸಕಂ ಸಕಂ ಗೋಚರವಿಸಯಂ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯುಂ [ಆವಿಞ್ಜೇಯ್ಯುಂ (ಸೀ.)] – ಅಹಿ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ವಮ್ಮಿಕಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಸುಸುಮಾರೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಉದಕಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಪಕ್ಖೀ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಆಕಾಸಂ ಡೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಕುಕ್ಕುರೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಗಾಮಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಸಿಙ್ಗಾಲೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಸೀವಥಿಕಂ [ಸಿವಥಿಕಂ (ಕ.)] ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಮಕ್ಕಟೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ವನಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ. ಯದಾ ಖೋ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಪ್ಪಾಣಕಾ ಝತ್ತಾ ಅಸ್ಸು ಕಿಲನ್ತಾ, ಅಥ ಖೋ ಯೋ ನೇಸಂ ಪಾಣಕಾನಂ ಬಲವತರೋ ಅಸ್ಸ ತಸ್ಸ ತೇ ಅನುವತ್ತೇಯ್ಯುಂ, ಅನುವಿಧಾಯೇಯ್ಯುಂ ವಸಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಅಭಾವಿತಾ ಅಬಹುಲೀಕತಾ, ತಂ ಚಕ್ಖು ಆವಿಞ್ಛತಿ ಮನಾಪಿಯೇಸು ರೂಪೇಸು, ಅಮನಾಪಿಯಾ ರೂಪಾ ಪಟಿಕೂಲಾ ಹೋನ್ತಿ…ಪೇ… ಮನೋ ಆವಿಞ್ಛತಿ ಮನಾಪಿಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಅಮನಾಪಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಪಟಿಕೂಲಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಂವರೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂವರೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಿಯರೂಪೇ ರೂಪೇ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ, ಅಪ್ಪಿಯರೂಪೇ ರೂಪೇ ನ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜತಿ, ಉಪಟ್ಠಿತಕಾಯಸ್ಸತಿ ಚ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಚೇತಸೋ, ತಞ್ಚ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪರಿಸೇಸಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಪಿಯರೂಪೇ ಧಮ್ಮೇ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ, ಅಪ್ಪಿಯರೂಪೇ ಧಮ್ಮೇ ನ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜತಿ, ಉಪಟ್ಠಿತಕಾಯಸ್ಸತಿ ಚ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಚೇತಸೋ, ತಞ್ಚ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ ಯತ್ಥಸ್ಸ ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪರಿಸೇಸಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಛಪ್ಪಾಣಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ನಾನಾವಿಸಯೇ ನಾನಾಗೋಚರೇ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಅಹಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಸುಸುಮಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಪಕ್ಖಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ…ಪೇ… ಕುಕ್ಕುರಂ ಗಹೇತ್ವಾ… ಸಿಙ್ಗಾಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ… ಮಕ್ಕಟಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ದಳ್ಹೇ ಖೀಲೇ ವಾ ಥಮ್ಭೇ ವಾ ಉಪನಿಬನ್ಧೇಯ್ಯ. ಅಥ ಖೋ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಪ್ಪಾಣಕಾ ನಾನಾವಿಸಯಾ ನಾನಾಗೋಚರಾ ಸಕಂ ಸಕಂ ಗೋಚರವಿಸಯಂ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ಅಹಿ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ವಮ್ಮಿಕಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಸುಸುಮಾರೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಉದಕಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಪಕ್ಖೀ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಆಕಾಸಂ ಡೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಕುಕ್ಕುರೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಗಾಮಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಸಿಙ್ಗಾಲೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ಸೀವಥಿಕಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ, ಮಕ್ಕಟೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ ‘ವನಂ ಪವೇಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ. ಯದಾ ಖೋ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಪ್ಪಾಣಕಾ ಝತ್ತಾ ಅಸ್ಸು ಕಿಲನ್ತಾ, ಅಥ ತಮೇವ ಖೀಲಂ ವಾ ಥಮ್ಭಂ ವಾ ಉಪತಿಟ್ಠೇಯ್ಯುಂ, ಉಪನಿಸೀದೇಯ್ಯುಂ, ಉಪನಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ತಂ ಚಕ್ಖು ನಾವಿಞ್ಛತಿ ಮನಾಪಿಯೇಸು ರೂಪೇಸು, ಅಮನಾಪಿಯಾ ರೂಪಾ ನಪ್ಪಟಿಕೂಲಾ ಹೋನ್ತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾ ನಾವಿಞ್ಛತಿ ಮನಾಪಿಯೇಸು ರಸೇಸು…ಪೇ… ಮನೋ ನಾವಿಞ್ಛತಿ ಮನಾಪಿಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಅಮನಾಪಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ ನಪ್ಪಟಿಕೂಲಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂವರೋ ಹೋತಿ.

‘‘‘ದಳ್ಹೇ ಖೀಲೇ ವಾ ಥಮ್ಭೇ ವಾ’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಗತಾಯ ಸತಿಯಾ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತಸ್ಮಾತಿಹ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಕಾಯಗತಾ ನೋ ಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಬಹುಲೀಕತಾ ಯಾನೀಕತಾ ವತ್ಥುಕತಾ ಅನುಟ್ಠಿತಾ ಪರಿಚಿತಾ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ.