೮. ಆದಿತ್ತಪರಿಯಾಯಸುತ್ತಂ

೨೩೫. ‘‘ಆದಿತ್ತಪರಿಯಾಯಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ. ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದಿತ್ತಪರಿಯಾಯೋ, ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ? ವರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತತ್ತಾಯ ಅಯೋಸಲಾಕಾಯ ಆದಿತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಾಯ ಸಜೋತಿಭೂತಾಯ [ಸಞ್ಜೋತಿಭೂತಾಯ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ, ನ ತ್ವೇವ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರೂಪೇಸು ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೋ. ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ [ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸಾದಗಧಿತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.) ಮ. ನಿ. ೩.೩೧೬-೩೧೭] ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಿಟ್ಠಮಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಞ್ಚೇ ಸಮಯೇ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ನಿರಯಂ ವಾ, ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ವಾ. ಇಮಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ವರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಣ್ಹೇನ ಅಯೋಸಙ್ಕುನಾ ಆದಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತೇನ ಸಜೋತಿಭೂತೇನ ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ, ನ ತ್ವೇವ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಸದ್ದೇಸು ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೋ. ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಿಟ್ಠಮಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಞ್ಚೇ ಸಮಯೇ ಕಾಲಙ್ಕರೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ನಿರಯಂ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ವಾ. ಇಮಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ವರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಣ್ಹೇನ ನಖಚ್ಛೇದನೇನ ಆದಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತೇನ ಸಜೋತಿಭೂತೇನ ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ, ನ ತ್ವೇವ ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಗನ್ಧೇಸು ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೋ. ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಿಟ್ಠಮಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಞ್ಚೇ ಸಮಯೇ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ನಿರಯಂ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ವಾ. ಇಮಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ವರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಣ್ಹೇನ ಖುರೇನ ಆದಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತೇನ ಸಜೋತಿಭೂತೇನ ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ, ನ ತ್ವೇವ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರಸೇಸು ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೋ. ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಿಟ್ಠಮಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಞ್ಚೇ ಸಮಯೇ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ನಿರಯಂ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ವಾ. ಇಮಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ವರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಣ್ಹಾಯ ಸತ್ತಿಯಾ ಆದಿತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಾಯ ಸಜೋತಿಭೂತಾಯ ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ, ನ ತ್ವೇವ ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇಸು ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೋ. ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಿಟ್ಠಮಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸಾದಗಥಿತಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಞ್ಚೇ ಸಮಯೇ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ನಿರಯಂ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ವಾ. ಇಮಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ವರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋತ್ತಂ. ಸೋತ್ತಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಞ್ಝಂ ಜೀವಿತಾನಂ ವದಾಮಿ, ಅಫಲಂ ಜೀವಿತಾನಂ ವದಾಮಿ, ಮೋಮೂಹಂ ಜೀವಿತಾನಂ ವದಾಮಿ, ನ ತ್ವೇವ ತಥಾರೂಪೇ ವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಯ್ಯ ಯಥಾರೂಪಾನಂ ವಿತಕ್ಕಾನಂ ವಸಂ ಗತೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯ. ಇಮಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಞ್ಝಂ ಜೀವಿತಾನಂ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ತತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ತತ್ತಾಯ ಅಯೋಸಲಾಕಾಯ ಆದಿತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಾಯ ಸಜೋತಿಭೂತಾಯ ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ. ಹನ್ದಾಹಂ ಇದಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ – ಇತಿ ಚಕ್ಖು ಅನಿಚ್ಚಂ, ರೂಪಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಯಮ್ಪಿದಂ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚಂ’’’ [ಅನಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿ (?)].

‘‘ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ತಿಣ್ಹೇನ ಅಯೋಸಙ್ಕುನಾ ಆದಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತೇನ ಸಜೋತಿಭೂತೇನ ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ. ಹನ್ದಾಹಂ ಇದಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ – ಇತಿ ಸೋತಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಸದ್ದಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಯಮ್ಪಿದಂ ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚಂ.

‘‘ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ತಿಣ್ಹೇನ ನಖಚ್ಛೇದನೇನ ಆದಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತೇನ ಸಜೋತಿಭೂತೇನ ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ. ಹನ್ದಾಹಂ ಇದಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ – ಇತಿ ಘಾನಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಗನ್ಧಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಯಮ್ಪಿದಂ ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ…ಪೇ… ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚಂ.

‘‘ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ತಿಣ್ಹೇನ ಖುರೇನ ಆದಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತೇನ ಸಜೋತಿಭೂತೇನ ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ. ಹನ್ದಾಹಂ ಇದಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ – ಇತಿ ಜಿವ್ಹಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ರಸಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಯಮ್ಪಿದಂ ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚಂ.

‘‘ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ತಿಣ್ಹಾಯ ಸತ್ತಿಯಾ ಆದಿತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಾಯ ಸಜೋತಿಭೂತಾಯ ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮ್ಪಲಿಮಟ್ಠಂ. ಹನ್ದಾಹಂ ಇದಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ – ಇತಿ ಕಾಯೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಯಮ್ಪಿದಂ ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ…ಪೇ… ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚಂ.

‘‘ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ಸೋತ್ತಂ. ಹನ್ದಾಹಂ ಇದಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ – ಇತಿ ಮನೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಧಮ್ಮಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ, ಯಮ್ಪಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚಂ’’.

‘‘ಏವಂ ಪಸ್ಸಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ರೂಪೇಸುಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣೇಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೇಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ…ಪೇ… ಯಮ್ಪಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ. ನಿಬ್ಬಿನ್ದಂ ವಿರಜ್ಜತಿ; ವಿರಾಗಾ ವಿಮುಚ್ಚತಿ; ವಿಮುತ್ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮುತ್ತಮಿತಿ ಞಾಣಂ ಹೋತಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದಿತ್ತಪರಿಯಾಯೋ, ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.