೫. ಕೋಟ್ಠಿಕಸುತ್ತಂ

೨೩೨. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರನ್ತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಚಕ್ಖು ರೂಪಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾ ರಸಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ರಸಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ಸಂಯೋಜನಂ …ಪೇ… ಮನೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ಧಮ್ಮಾ ಮನಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನ’’ನ್ತಿ?

‘‘ನ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಕೋಟ್ಠಿಕ, ಚಕ್ಖು ರೂಪಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ…ಪೇ… ನ ಜಿವ್ಹಾ ರಸಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರಸಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ…ಪೇ… ನ ಮನೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ಧಮ್ಮಾ ಮನಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಕಾಳೋ ಚ ಬಲೀಬದ್ದೋ [ಬಲಿವದ್ದೋ (ಸೀ. ಪೀ.), ಬಲಿಬದ್ದೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಓದಾತೋ ಚ ಬಲೀಬದ್ದೋ ಏಕೇನ ದಾಮೇನ ವಾ ಯೋತ್ತೇನ ವಾ ಸಂಯುತ್ತಾ ಅಸ್ಸು. ಯೋ ನು ಖೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕಾಳೋ ಬಲೀಬದ್ದೋ ಓದಾತಸ್ಸ ಬಲೀಬದ್ದಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ, ಓದಾತೋ ಬಲೀಬದ್ದೋ ಕಾಳಸ್ಸ ಬಲೀಬದ್ದಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನ’ನ್ತಿ, ಸಮ್ಮಾ ನು ಖೋ ಸೋ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಆವುಸೋ’’. ‘‘ನ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಕಾಳೋ ಬಲೀಬದ್ದೋ ಓದಾತಸ್ಸ ಬಲೀಬದ್ದಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ಓದಾತೋ ಬಲೀಬದ್ದೋ ಕಾಳಸ್ಸ ಬಲೀಬದ್ದಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯೇನ ಚ ಖೋ ತೇ ಏಕೇನ ದಾಮೇನ ವಾ ಯೋತ್ತೇನ ವಾ ಸಂಯುತ್ತಾ ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ.

‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ಚಕ್ಖು ರೂಪಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ…ಪೇ… ನ ಜಿವ್ಹಾ ರಸಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ…ಪೇ… ನ ಮನೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ಧಮ್ಮಾ ಮನಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ.

‘‘ಚಕ್ಖು ವಾ, ಆವುಸೋ, ರೂಪಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ ಅಭವಿಸ್ಸ, ರೂಪಾ ವಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ, ನಯಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋ ಪಞ್ಞಾಯೇಥ [ಪಞ್ಞಾಯತಿ (ಕ.)] ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ಚಕ್ಖು ರೂಪಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ; ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ, ತಸ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ…ಪೇ….

‘‘ಜಿವ್ಹಾ, ಆವುಸೋ, ರಸಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ ಅಭವಿಸ್ಸ, ರಸಾ ವಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ಸಂಯೋಜನಂ, ನಯಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋ ಪಞ್ಞಾಯೇಥ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ಜಿವ್ಹಾ ರಸಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರಸಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ಸಂಯೋಜನಂ; ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ, ತಸ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ…ಪೇ….

‘‘ಮನೋ ವಾ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ ಅಭವಿಸ್ಸ, ಧಮ್ಮಾ ವಾ ಮನಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ, ನಯಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋ ಪಞ್ಞಾಯೇಥ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ಮನೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ಧಮ್ಮಾ ಮನಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ; ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ, ತಸ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ.

‘‘ಇಮಿನಾಪೇತಂ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ನ ಚಕ್ಖು ರೂಪಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ…ಪೇ… ನ ಜಿವ್ಹಾ ರಸಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ…ಪೇ… ನ ಮನೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ಧಮ್ಮಾ ಮನಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ. ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ.

‘‘ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಚಕ್ಖು. ಪಸ್ಸತಿ ಭಗವಾ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ. ಛನ್ದರಾಗೋ ಭಗವತೋ ನತ್ಥಿ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಭಗವಾ. ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಸೋತಂ. ಸುಣಾತಿ ಭಗವಾ ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ. ಛನ್ದರಾಗೋ ಭಗವತೋ ನತ್ಥಿ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಭಗವಾ. ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಘಾನಂ. ಘಾಯತಿ ಭಗವಾ ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ. ಛನ್ದರಾಗೋ ಭಗವತೋ ನತ್ಥಿ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಭಗವಾ. ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಜಿವ್ಹಾ. ಸಾಯತಿ ಭಗವಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ. ಛನ್ದರಾಗೋ ಭಗವತೋ ನತ್ಥಿ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಭಗವಾ. ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಕಾಯೋ. ಫುಸತಿ ಭಗವಾ ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಛನ್ದರಾಗೋ ಭಗವತೋ ನತ್ಥಿ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಭಗವಾ. ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಮನೋ. ವಿಜಾನಾತಿ ಭಗವಾ ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ. ಛನ್ದರಾಗೋ ಭಗವತೋ ನತ್ಥಿ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಭಗವಾ.

‘‘ಇಮಿನಾ ಖೋ ಏತಂ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ನ ಚಕ್ಖು ರೂಪಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ; ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ. ನ ಸೋತಂ… ನ ಘಾನಂ… ನ ಜಿವ್ಹಾ ರಸಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ರಸಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ಸಂಯೋಜನಂ; ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನಂ. ನ ಕಾಯೋ… ನ ಮನೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ನ ಧಮ್ಮಾ ಮನಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಂ; ಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ತದುಭಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದರಾಗೋ, ತಂ ತತ್ಥ ಸಂಯೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.