೧. ವೇಸಾಲೀಸುತ್ತಂ

೧೨೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ಅಥ ಖೋ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ವೇಸಾಲಿಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ವೇಸಾಲಿಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ನೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ? ಕೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತೀ’’ತಿ?

‘‘ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅಭಿನನ್ದತೋ ಅಭಿವದತೋ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ತನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ ತದುಪಾದಾನಂ. ಸಉಪಾದಾನೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಿಕ್ಖು ನೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅಭಿನನ್ದತೋ ಅಭಿವದತೋ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ತನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ ತದುಪಾದಾನಂ. ಸಉಪಾದಾನೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಿಕ್ಖು ನೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಹೇತು, ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ನೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ, ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅನಭಿನನ್ದತೋ ಅನಭಿವದತೋ ಅನಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ನ ತನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ, ನ ತದುಪಾದಾನಂ. ಅನುಪಾದಾನೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಅನಭಿನನ್ದತೋ ಅನಭಿವದತೋ ಅನಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ. ನ ತನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ, ನ ತದುಪಾದಾನಂ. ಅನುಪಾದಾನೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.