೫. ಮಾಘಸುತ್ತಂ

ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ. ಅಥ ಖೋ ಮಾಘೋ ಮಾಣವೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಮಾಘೋ ಮಾಣವೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಅಹಞ್ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ವದಞ್ಞೂ ಯಾಚಯೋಗೋ; ಧಮ್ಮೇನ ಭೋಗೇ ಪರಿಯೇಸಾಮಿ; ಧಮ್ಮೇನ ಭೋಗೇ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಧಮ್ಮಾಧಿಗತೇಹಿ ಏಕಸ್ಸಪಿ ದದಾಮಿ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ಪಞ್ಚನ್ನಮ್ಪಿ ಛನ್ನಮ್ಪಿ ಸತ್ತನ್ನಮ್ಪಿ ಅಟ್ಠನ್ನಮ್ಪಿ ನವನ್ನಮ್ಪಿ ದಸನ್ನಮ್ಪಿ ದದಾಮಿ, ವೀಸಾಯಪಿ ತಿಂಸಾಯಪಿ ಚತ್ತಾಲೀಸಾಯಪಿ ಪಞ್ಞಾಸಾಯಪಿ ದದಾಮಿ, ಸತಸ್ಸಪಿ ದದಾಮಿ, ಭಿಯ್ಯೋಪಿ ದದಾಮಿ. ಕಚ್ಚಾಹಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಏವಂ ದದನ್ತೋ ಏವಂ ಯಜನ್ತೋ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವಾಮೀ’’ತಿ?

‘‘ತಗ್ಘ ತ್ವಂ, ಮಾಣವ, ಏವಂ ದದನ್ತೋ ಏವಂ ಯಜನ್ತೋ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವಸಿ. ಯೋ ಖೋ, ಮಾಣವ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ವದಞ್ಞೂ ಯಾಚಯೋಗೋ; ಧಮ್ಮೇನ ಭೋಗೇ ಪರಿಯೇಸತಿ; ಧಮ್ಮೇನ ಭೋಗೇ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಧಮ್ಮಾಧಿಗತೇಹಿ ಏಕಸ್ಸಪಿ ದದಾತಿ…ಪೇ… ಸತಸ್ಸಪಿ ದದಾತಿ, ಭಿಯ್ಯೋಪಿ ದದಾತಿ, ಬಹುಂ ಸೋ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಾಘೋ ಮಾಣವೋ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

೪೯೧. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಹಂ ಗೋತಮಂ ವದಞ್ಞುಂ, (ಇತಿ ಮಾಘೋ ಮಾಣವೋ)

ಕಾಸಾಯವಾಸಿಂ ಅಗಹಂ [ಅಗಿಹಂ (ಸೀ.), ಅಗೇಹಂ (ಪೀ.)] ಚರನ್ತಂ;

ಯೋ ಯಾಚಯೋಗೋ ದಾನಪತಿ [ದಾನಪತೀ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಗಹಟ್ಠೋ, ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ [ಪುಞ್ಞಪೇಖೋ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ಯಜತಿ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ;

ದದಂ ಪರೇಸಂ ಇಧ ಅನ್ನಪಾನಂ, ಕಥಂ ಹುತಂ ಯಜಮಾನಸ್ಸ ಸುಜ್ಝೇ’’.

೪೯೨. ‘‘ಯೋ ಯಾಚಯೋಗೋ ದಾನಪತಿ ಗಹಟ್ಠೋ, (ಮಾಘಾತಿ ಭಗವಾ)

ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ಯಜತಿ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ;

ದದಂ ಪರೇಸಂ ಇಧ ಅನ್ನಪಾನಂ, ಆರಾಧಯೇ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇಭಿ ತಾದಿ’’.

೪೯೩. ‘‘ಯೋ ಯಾಚಯೋಗೋ ದಾನಪತಿ ಗಹಟ್ಠೋ, (ಇತಿ ಮಾಘೋ ಮಾಣವೋ)

ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ಯಜತಿ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ;

ದದಂ ಪರೇಸಂ ಇಧ ಅನ್ನಪಾನಂ, ಅಕ್ಖಾಹಿ ಮೇ ಭಗವಾ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇ’’.

೪೯೪. ‘‘ಯೇ ವೇ ಅಸತ್ತಾ [ಅಲಗ್ಗಾ (ಸ್ಯಾ.)] ವಿಚರನ್ತಿ ಲೋಕೇ, ಅಕಿಞ್ಚನಾ ಕೇವಲಿನೋ ಯತತ್ತಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೪೯೫. ‘‘ಯೇ ಸಬ್ಬಸಂಯೋಜನಬನ್ಧನಚ್ಛಿದಾ, ದನ್ತಾ ವಿಮುತ್ತಾ ಅನೀಘಾ ನಿರಾಸಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೪೯೬. ‘‘ಯೇ ಸಬ್ಬಸಂಯೋಜನವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾ, ದನ್ತಾ ವಿಮುತ್ತಾ ಅನೀಘಾ ನಿರಾಸಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೪೯೭. ‘‘ರಾಗಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಪಹಾಯ ಮೋಹಂ, ಖೀಣಾಸವಾ ವೂಸಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೪೯೮. ‘‘ಯೇಸು ನ ಮಾಯಾ ವಸತಿ ನ ಮಾನೋ, ಖೀಣಾಸವಾ ವೂಸಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೪೯೯. ‘‘ಯೇ ವೀತಲೋಭಾ ಅಮಮಾ ನಿರಾಸಾ, ಖೀಣಾಸವಾ ವೂಸಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೦. ‘‘ಯೇ ವೇ ನ ತಣ್ಹಾಸು ಉಪಾತಿಪನ್ನಾ, ವಿತರೇಯ್ಯ ಓಘಂ ಅಮಮಾ ಚರನ್ತಿ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೧. ‘‘ಯೇಸಂ ತಣ್ಹಾ ನತ್ಥಿ ಕುಹಿಞ್ಚಿ ಲೋಕೇ, ಭವಾಭವಾಯ ಇಧ ವಾ ಹುರಂ ವಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೨. ‘‘ಯೇ ಕಾಮೇ ಹಿತ್ವಾ ಅಗಹಾ ಚರನ್ತಿ, ಸುಸಞ್ಞತತ್ತಾ ತಸರಂವ ಉಜ್ಜುಂ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೩. ‘‘ಯೇ ವೀತರಾಗಾ ಸುಸಮಾಹಿತಿನ್ದ್ರಿಯಾ, ಚನ್ದೋವ ರಾಹುಗ್ಗಹಣಾ ಪಮುತ್ತಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೪. ‘‘ಸಮಿತಾವಿನೋ ವೀತರಾಗಾ ಅಕೋಪಾ, ಯೇಸಂ ಗತೀ ನತ್ಥಿಧ ವಿಪ್ಪಹಾಯ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೫. ‘‘ಜಹಿತ್ವಾ ಜಾತಿಮರಣಂ ಅಸೇಸಂ, ಕಥಂಕಥಿಂ ಸಬ್ಬಮುಪಾತಿವತ್ತಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೬. ‘‘ಯೇ ಅತ್ತದೀಪಾ ವಿಚರನ್ತಿ ಲೋಕೇ, ಅಕಿಞ್ಚನಾ ಸಬ್ಬಧಿ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೭. ‘‘ಯೇ ಹೇತ್ಥ ಜಾನನ್ತಿ ಯಥಾ ತಥಾ ಇದಂ, ಅಯಮನ್ತಿಮಾ ನತ್ಥಿ ಪುನಬ್ಭವೋತಿ;

ಕಾಲೇನ ತೇಸು ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ.

೫೦೮. ‘‘ಯೋ ವೇದಗೂ ಝಾನರತೋ ಸತೀಮಾ, ಸಮ್ಬೋಧಿಪತ್ತೋ ಸರಣಂ ಬಹೂನಂ;

ಕಾಲೇನ ತಮ್ಹಿ ಹಬ್ಯಂ ಪವೇಚ್ಛೇ, ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ ಯಜೇಥ’’.

೫೦೯. ‘‘ಅದ್ಧಾ ಅಮೋಘಾ ಮಮ ಪುಚ್ಛನಾ ಅಹು, ಅಕ್ಖಾಸಿ ಮೇ ಭಗವಾ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇ;

ತ್ವಞ್ಹೇತ್ಥ ಜಾನಾಸಿ ಯಥಾ ತಥಾ ಇದಂ, ತಥಾ ಹಿ ತೇ ವಿದಿತೋ ಏಸ ಧಮ್ಮೋ.

೫೧೦. ‘‘ಯೋ ಯಾಚಯೋಗೋ ದಾನಪತಿ ಗಹಟ್ಠೋ, (ಇತಿ ಮಾಘೋ ಮಾಣವೋ)

ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ಯಜತಿ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖೋ;

ದದಂ ಪರೇಸಂ ಇಧ ಅನ್ನಪಾನಂ,

ಅಕ್ಖಾಹಿ ಮೇ ಭಗವಾ ಯಞ್ಞಸಮ್ಪದಂ’’.

೫೧೧. ‘‘ಯಜಸ್ಸು ಯಜಮಾನೋ ಮಾಘಾತಿ ಭಗವಾ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಚ ವಿಪ್ಪಸಾದೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ;

ಆರಮ್ಮಣಂ ಯಜಮಾನಸ್ಸ ಯಞ್ಞೋ, ಏತ್ಥಪ್ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಜಹಾತಿ ದೋಸಂ.

೫೧೨. ‘‘ಸೋ ವೀತರಾಗೋ ಪವಿನೇಯ್ಯ ದೋಸಂ, ಮೇತ್ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವಯಮಪ್ಪಮಾಣಂ;

ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ಸತತಮಪ್ಪಮತ್ತೋ, ಸಬ್ಬಾ ದಿಸಾ ಫರತಿ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಂ’’.

೫೧೩. ‘‘ಕೋ ಸುಜ್ಝತಿ ಮುಚ್ಚತಿ ಬಜ್ಝತೀ ಚ, ಕೇನತ್ತನಾ ಗಚ್ಛತಿ [ಕೇನತ್ಥೇನಾ ಗಚ್ಛತಿ (ಕ.)] ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ;

ಅಜಾನತೋ ಮೇ ಮುನಿ ಬ್ರೂಹಿ ಪುಟ್ಠೋ, ಭಗವಾ ಹಿ ಮೇ ಸಕ್ಖಿ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಜದಿಟ್ಠೋ;

ತುವಞ್ಹಿ ನೋ ಬ್ರಹ್ಮಸಮೋಸಿ ಸಚ್ಚಂ, ಕಥಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಜುತಿಮ’’.

೫೧೪. ‘‘ಯೋ ಯಜತಿ ತಿವಿಧಂ ಯಞ್ಞಸಮ್ಪದಂ, (ಮಾಘಾತಿ ಭಗವಾ)

ಆರಾಧಯೇ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇಭಿ ತಾದಿ;

ಏವಂ ಯಜಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಯಾಚಯೋಗೋ,

ಉಪಪಜ್ಜತಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕನ್ತಿ ಬ್ರೂಮೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಮಾಘೋ ಮಾಣವೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ.

ಮಾಘಸುತ್ತಂ ಪಞ್ಚಮಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.