೬. ಪಾಟಿಹಾರಿಯಕಥಾ

೩೦. ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ [ಅ. ನಿ. ೩.೬೧ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ], ಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ, ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ, ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಹೋತಿ; ಆವಿಭಾವಂ ತಿರೋಭಾವಂ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ನಿಮಿತ್ತೇನ ಆದಿಸತಿ – ‘ಏವಮ್ಪಿ ತೇ ಮನೋ, ಇತ್ಥಮ್ಪಿ ತೇ ಮನೋ, ಇತಿಪಿ ತೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಬಹುಂ ಚೇಪಿ ಆದಿಸತಿ, ತಥೇವ ತಂ ಹೋತಿ, ನೋ ಅಞ್ಞಥಾ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ನಿಮಿತ್ತೇನ ಆದಿಸತಿ, ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ದೇವತಾನಂ ವಾ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಆದಿಸತಿ – ‘ಏವಮ್ಪಿ ತೇ ಮನೋ, ಇತ್ಥಮ್ಪಿ ತೇ ಮನೋ, ಇತಿಪಿ ತೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಬಹುಂ ಚೇಪಿ ಆದಿಸತಿ, ತಥೇವ ತಂ ಹೋತಿ, ನೋ ಅಞ್ಞಥಾ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ನಿಮಿತ್ತೇನ ಆದಿಸತಿ, ನಪಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ದೇವತಾನಂ ವಾ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಆದಿಸತಿ, ಅಪಿ ಚ ಖೋ ವಿತಕ್ಕಯತೋ ವಿಚಾರಯತೋ ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಆದಿಸತಿ – ‘ಏವಮ್ಪಿ ತೇ ಮನೋ, ಇತ್ಥಮ್ಪಿ ತೇ ಮನೋ, ಇತಿಪಿ ತೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಬಹುಂ ಚೇಪಿ ಆದಿಸತಿ, ತಥೇವ ತಂ ಹೋತಿ, ನೋ ಅಞ್ಞಥಾ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ನಿಮಿತ್ತೇನ ಆದಿಸತಿ, ನಪಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ದೇವತಾನಂ ವಾ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಆದಿಸತಿ, ನಪಿ ವಿತಕ್ಕಯತೋ ವಿಚಾರಯತೋ ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಆದಿಸತಿ, ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯಥಾ ಇಮಸ್ಸ ಭೋತೋ ಮನೋಸಙ್ಖಾರಾ ಪಣಿಹಿತಾ ಇಮಸ್ಸ [ತಥಾ ಇಮಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ.), ಯಥಾ ಇಮಸ್ಸ (ಕ.) ಅ. ನಿ. ೩.೬೧ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ] ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಅಮುಕಂ ನಾಮ ವಿತಕ್ಕಂ ವಿತಕ್ಕಯಿಸ್ಸತೀ’ತಿ [ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸತೀತಿ (ಸ್ಯಾ.) ಅ. ನಿ. ೩.೬೧]. ಸೋ ಬಹುಂ ಚೇಪಿ ಆದಿಸತಿ, ತಥೇವ ತಂ ಹೋತಿ, ನೋ ಅಞ್ಞಥಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಏವಮನುಸಾಸತಿ – ‘ಏವಂ ವಿತಕ್ಕೇಥ, ಮಾ ಏವಂ ವಿತಕ್ಕಯಿತ್ಥ. ಏವಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ, ಮಾ ಏವಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ಥ. ಇದಂ ಪಜಹಥ, ಇದಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಥಾ’ತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನಿ’’.

೩೧. ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ತಂ ಖೋ ಪನ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

ಅಬ್ಯಾಪಾದೋ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಬ್ಯಾಪಾದಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ಅಬ್ಯಾಪಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ಸೋ ಖೋ ಪನ ಅಬ್ಯಾಪಾದೋ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

ಆಲೋಕಸಞ್ಞಾ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತಾಯ ಆಲೋಕಸಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ಸಾ ಖೋ ಪನ ಆಲೋಕಸಞ್ಞಾ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬಾ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬಾ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬಾ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ಅವಿಕ್ಖೇಪೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ಸೋ ಖೋ ಪನ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

ಧಮ್ಮವವತ್ಥಾನಂ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ಧಮ್ಮವವತ್ಥಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ತಂ ಖೋ ಪನ ಧಮ್ಮವವತ್ಥಾನಂ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ, ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

ಞಾಣಂ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಅವಿಜ್ಜಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ಞಾಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ತಂ ಖೋ ಪನ ಞಾಣಂ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಅರತಿಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ಪಾಮೋಜ್ಜೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ತಂ ಖೋ ಪನ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ…ಪೇ….

ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ನೀವರಣೇ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ಪಠಮೇನ ಝಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ತಂ ಖೋ ಪನ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ…ಪೇ….

ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯೇ ತೇನ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ – ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ‘‘ಸೋ ಖೋ ಪನ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಏವಂ ಆಸೇವಿತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ಭಾವೇತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ಬಹುಲೀಕಾತಬ್ಬೋ, ಏವಂ ತದನುಧಮ್ಮತಾ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ – ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ.

೩೨. ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯಾ ಚ ಇದ್ಧಿ ಯಞ್ಚ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಅಬ್ಯಾಪಾದೋ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಬ್ಯಾಪಾದಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯಾ ಚ ಇದ್ಧಿ ಯಞ್ಚ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಆಲೋಕಸಞ್ಞಾ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಇಜ್ಝತೀತಿ – ಇದ್ಧಿ. ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇ ಪಟಿಹರತೀತಿ – ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಯಾ ಚ ಇದ್ಧಿ ಯಞ್ಚ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯನ್ತಿ.

ಪಾಟಿಹಾರಿಯಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.