೩. ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಞಾಣನಿದ್ದೇಸೋ
ಪಠಮಚ್ಛಕ್ಕಂ
೧೫೪. ಇಮೇಹಿ ಚ ಪನ ನೀವರಣೇಹಿ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸೋಳಸವತ್ಥುಕಂ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿಂ ಭಾವಯತೋ ಖಣಿಕಸಮೋಧಾನಾ ಕತಮೇ ಅಟ್ಠಾರಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ? ಅಸ್ಸಾಸಾದಿಮಜ್ಝಪರಿಯೋಸಾನಂ ಸತಿಯಾ ಅನುಗಚ್ಛತೋ ಅಜ್ಝತ್ತವಿಕ್ಖೇಪಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಪಸ್ಸಾಸಾದಿಮಜ್ಝಪರಿಯೋಸಾನಂ ಸತಿಯಾ ಅನುಗಚ್ಛತೋ ಬಹಿದ್ಧಾವಿಕ್ಖೇಪಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅಸ್ಸಾಸಪಟಿಕಙ್ಖನಾ ನಿಕನ್ತಿ ತಣ್ಹಾಚರಿಯಾ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಪಸ್ಸಾಸಪಟಿಕಙ್ಖನಾ ನಿಕನ್ತಿ ತಣ್ಹಾಚರಿಯಾ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅಸ್ಸಾಸೇನಾಭಿತುನ್ನಸ್ಸ ಪಸ್ಸಾಸಪಟಿಲಾಭೇ ಮುಚ್ಛನಾ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಪಸ್ಸಾಸೇನಾಭಿತುನ್ನಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾಸಪಟಿಲಾಭೇ ಮುಚ್ಛನಾ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ.
ಅನುಗಚ್ಛನಾ ಚ ಅಸ್ಸಾಸಂ, ಪಸ್ಸಾಸಂ ಅನುಗಚ್ಛನಾ;
ಸತಿ ಅಜ್ಝತ್ತವಿಕ್ಖೇಪಾ, ಕಙ್ಖನಾ ಬಹಿದ್ಧಾವಿಕ್ಖೇಪಪತ್ಥನಾ [ವಿಕ್ಖೇಪಪನ್ಥನಾ (ಸ್ಯಾ.)].
ಅಸ್ಸಾಸೇನಾಭಿತುನ್ನಸ್ಸ, ಪಸ್ಸಾಸಪಟಿಲಾಭೇ ಮುಚ್ಛನಾ;
ಪಸ್ಸಾಸೇನಾಭಿತುನ್ನಸ್ಸ, ಅಸ್ಸಾಸಪಟಿಲಾಭೇ ಮುಚ್ಛನಾ.
ಛ ಏತೇ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿಸ್ಸ;
ಯೇಹಿ ವಿಕ್ಖಿಪ್ಪಮಾನಸ್ಸ [ವಿಕಮ್ಪಮಾನಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ.)], ನೋ ಚ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚತಿ;
ವಿಮೋಕ್ಖಂ ಅಪ್ಪಜಾನನ್ತಾ, ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಪರಪತ್ತಿಯಾತಿ.
ದುತಿಯಚ್ಛಕ್ಕಂ
೧೫೫. ನಿಮಿತ್ತಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಅಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ನಿಮಿತ್ತಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಪಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಪಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಪಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಪಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಅಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ.
ನಿಮಿತ್ತಂ ಆವಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ, ಅಸ್ಸಾಸೇ ವಿಕ್ಖಿಪತೇ ಮನೋ;
ಅಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ, ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ.
ನಿಮಿತ್ತಂ ಆವಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ, ಪಸ್ಸಾಸೇ ವಿಕ್ಖಿಪತೇ ಮನೋ;
ಪಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ, ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ.
ಅಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ, ಪಸ್ಸಾಸೇ ವಿಕ್ಖಿಪತೇ ಮನೋ;
ಪಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ, ಅಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪತಿ.
ಛ ಏತೇ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿಸ್ಸ;
ಯೇಹಿ ವಿಕ್ಖಿಪ್ಪಮಾನಸ್ಸ, ನೋ ಚ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚತಿ;
ವಿಮೋಕ್ಖಂ ಅಪ್ಪಜಾನನ್ತಾ, ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಪರಪತ್ತಿಯಾತಿ.
ತತಿಯಚ್ಛಕ್ಕಂ
೧೫೬. ಅತೀತಾನುಧಾವನಂ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖೇಪಾನುಪತಿತಂ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅನಾಗತಪಟಿಕಙ್ಖನಂ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತಂ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಲೀನಂ ಚಿತ್ತಂ ಕೋಸಜ್ಜಾನುಪತಿತಂ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅತಿಪಗ್ಗಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಾನುಪತಿತಂ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅಭಿನತಂ ಚಿತ್ತಂ ರಾಗಾನುಪತಿತಂ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ. ಅಪನತಂ ಚಿತ್ತಂ ಬ್ಯಾಪಾದಾನುಪತಿತಂ – ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ.
ಅತೀತಾನುಧಾವನಂ ಚಿತ್ತಂ, ಅನಾಗತಪಟಿಕಙ್ಖನಂ ಲೀನಂ;
ಅತಿಪಗ್ಗಹಿತಂ ಅಭಿನತಂ, ಅಪನತಂ ಚಿತ್ತಂ ನ ಸಮಾಧಿಯತಿ.
ಛ ಏತೇ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿಸ್ಸ;
ಯೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಅಧಿಚಿತ್ತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತೀತಿ.
೧೫೭. ಅಸ್ಸಾಸಾದಿಮಜ್ಝಪರಿಯೋಸಾನಂ ಸತಿಯಾ ಅನುಗಚ್ಛತೋ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಿಕ್ಖೇಪಗತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಪಸ್ಸಾಸಾದಿಮಜ್ಝಪರಿಯೋಸಾನಂ ಸತಿಯಾ ಅನುಗಚ್ಛತೋ ಬಹಿದ್ಧಾವಿಕ್ಖೇಪಗತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅಸ್ಸಾಸಪಟಿಕಙ್ಖನಾಯ ನಿಕನ್ತಿಯಾ ತಣ್ಹಾಚರಿಯಾಯ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಪಸ್ಸಾಸಪಟಿಕಙ್ಖನಾಯ ನಿಕನ್ತಿಯಾ ತಣ್ಹಾಚರಿಯಾಯ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅಸ್ಸಾಸೇನಾಭಿತುನ್ನಸ್ಸ ಪಸ್ಸಾಸಪಟಿಲಾಭೇ ಮುಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಪಸ್ಸಾಸೇನಾಭಿತುನ್ನಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾಸಪಟಿಲಾಭೇ ಮುಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ನಿಮಿತ್ತಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಅಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ನಿಮಿತ್ತಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಪಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಪಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಪಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಪಸ್ಸಾಸಂ ಆವಜ್ಜತೋ ಅಸ್ಸಾಸೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತತ್ತಾ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅತೀತಾನುಧಾವನೇನ ಚಿತ್ತೇನ ವಿಕ್ಖೇಪಾನುಪತಿತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅನಾಗತಪಟಿಕಙ್ಖನೇನ ಚಿತ್ತೇನ ವಿಕಮ್ಪಿತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಲೀನೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಕೋಸಜ್ಜಾನುಪತಿತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅತಿಪಗ್ಗಹಿತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಉದ್ಧಚ್ಚಾನುಪತಿತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅಭಿನತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ರಾಗಾನುಪತಿತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ. ಅಪನತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಬ್ಯಾಪಾದಾನುಪತಿತೇನ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರದ್ಧಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ ಇಞ್ಜಿತಾ ಚ ಫನ್ದಿತಾ ಚ.
ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ಯಸ್ಸ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಅಭಾವಿತಾ;
ಕಾಯೋಪಿ ಇಞ್ಜಿತೋ ಹೋತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಹೋತಿ ಇಞ್ಜಿತಂ;
ಕಾಯೋಪಿ ಫನ್ದಿತೋ ಹೋತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಹೋತಿ ಫನ್ದಿತಂ.
ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ಯಸ್ಸ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಸುಭಾವಿತಾ;
ಕಾಯೋಪಿ ಅನಿಞ್ಜಿತೋ ಹೋತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಹೋತಿ ಅನಿಞ್ಜಿತಂ;
ಕಾಯೋಪಿ ಅಫನ್ದಿತೋ ಹೋತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಹೋತಿ ಅಫನ್ದಿತನ್ತಿ.
ಇಮೇಹಿ ಚ ಪನ ನೀವರಣೇಹಿ ವಿಸುದ್ಧಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸೋಳಸವತ್ಥುಕಂ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿಂ ಭಾವಯತೋ ಖಣಿಕಸಮೋಧಾನಾ ಇಮೇ ಅಟ್ಠಾರಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ.
ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಞಾಣನಿದ್ದೇಸೋ ತತಿಯೋ.