೪. ವೋದಾನಞಾಣನಿದ್ದೇಸೋ

೧೫೮. ಕತಮಾನಿ ತೇರಸ ವೋದಾನೇ ಞಾಣಾನಿ? ಅತೀತಾನುಧಾವನಂ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖೇಪಾನುಪತಿತಂ; ತಂ ವಿವಜ್ಜಯಿತ್ವಾ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ಸಮಾದಹತಿ – ಏವಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅನಾಗತಪಟಿಕಙ್ಖನಂ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕಮ್ಪಿತಂ; ತಂ ವಿವಜ್ಜಯಿತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಅಧಿಮೋಚೇತಿ – ಏವಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಲೀನಂ ಚಿತ್ತಂ ಕೋಸಜ್ಜಾನುಪತಿತಂ; ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಕೋಸಜ್ಜಂ ಪಜಹತಿ – ಏವಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅತಿಪಗ್ಗಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಾನುಪತಿತಂ; ತಂ ವಿನಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಪಜಹತಿ – ಏವಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಭಿನತಂ ಚಿತ್ತಂ ರಾಗಾನುಪತಿತಂ; ತಂ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹುತ್ವಾ ರಾಗಂ ಪಜಹತಿ – ಏವಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಪನತಂ ಚಿತ್ತಂ ಬ್ಯಾಪಾದಾನುಪತಿತಂ; ತಂ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹುತ್ವಾ ಬ್ಯಾಪಾದಂ ಪಜಹತಿ – ಏವಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಇಮೇಹಿ ಛಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ಏಕತ್ತಗತಂ ಹೋತಿ.

ಕತಮೇ ತೇ ಏಕತ್ತಾ? ದಾನವೋಸಗ್ಗುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಂ, ಸಮಥನಿಮಿತ್ತುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಂ, ವಯಲಕ್ಖಣುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಂ, ನಿರೋಧುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಂ. ದಾನವೋಸಗ್ಗುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಂ ಚಾಗಾಧಿಮುತ್ತಾನಂ, ಸಮಥನಿಮಿತ್ತುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಞ್ಚ ಅಧಿಚಿತ್ತಮನುಯುತ್ತಾನಂ, ವಯಲಕ್ಖಣುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಞ್ಚ ವಿಪಸ್ಸಕಾನಂ, ನಿರೋಧುಪಟ್ಠಾನೇಕತ್ತಞ್ಚ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾನಂ – ಇಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಏಕತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿಪಕ್ಖನ್ದಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾನುಬ್ರೂಹಿತಞ್ಚ, ಞಾಣೇನ ಚ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಂ.

ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಕೋ ಆದಿ, ಕಿಂ ಮಜ್ಝೇ, ಕಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ? ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿ ಆದಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾನುಬ್ರೂಹನಾ ಮಜ್ಝೇ, ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ ಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿ ಆದಿ. ಆದಿಸ್ಸ ಕತಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ? ಆದಿಸ್ಸ ತೀಣಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ಯೋ ತಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ ತತೋ ಚಿತ್ತಂ ವಿಸುಜ್ಝತಿ, ವಿಸುದ್ಧತ್ತಾ ಚಿತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ ಸಮಥನಿಮಿತ್ತಂ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ, ಪಟಿಪನ್ನತ್ತಾ ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ. ಯಞ್ಚ ಪರಿಪನ್ಥತೋ ಚಿತ್ತಂ ವಿಸುಜ್ಝತಿ, ಯಞ್ಚ ವಿಸುದ್ಧತ್ತಾ ಚಿತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ ಸಮಥನಿಮಿತ್ತಂ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ, ಯಞ್ಚ ಪಟಿಪನ್ನತ್ತಾ ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ. ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿ ಆದಿ. ಆದಿಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ’’.

ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾನುಬ್ರೂಹನಾ ಮಜ್ಝೇ. ಮಜ್ಝಸ್ಸ ಕತಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ? ಮಜ್ಝಸ್ಸ ತೀಣಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ವಿಸುದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಸಮಥಪಟಿಪನ್ನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಏಕತ್ತುಪಟ್ಠಾನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ. ಯಞ್ಚ ವಿಸುದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಯಞ್ಚ ಸಮಥಪಟಿಪನ್ನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಯಞ್ಚ ಏಕತ್ತುಪಟ್ಠಾನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ – ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾನುಬ್ರೂಹನಾ ಮಜ್ಝೇ. ಮಜ್ಝಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ’’.

ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ ಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಪರಿಯೋಸಾನಸ್ಸ ಕತಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ? ಪರಿಯೋಸಾನಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ತತ್ಥ ಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನತಿವತ್ತನಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಏಕರಸಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ, ತದುಪಗವೀರಿಯವಾಹನಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ, ಆಸೇವನಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ. ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ ಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಪರಿಯೋಸಾನಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ’’. ಏವಂ ತಿವತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಿವಿಧಕಲ್ಯಾಣಕಂ ದಸಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಿತಕ್ಕಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ವಿಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪೀತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸುಖಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ವೀರಿಯಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ.

ದುತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಕೋ ಆದಿ, ಕಿಂ ಮಜ್ಝೇ, ಕಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ? ದುತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿ ಆದಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾನುಬ್ರೂಹನಾ ಮಜ್ಝೇ, ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ ಪರಿಯೋಸಾನಂ…ಪೇ… ಏವಂ ತಿವತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಿವಿಧಕಲ್ಯಾಣಕಂ ದಸಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ಪೀತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಸುಖಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ವೀರಿಯಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ.

ತತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಕೋ ಆದಿ, ಕಿಂ ಮಜ್ಝೇ, ಕಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ…ಪೇ… ಏವಂ ತಿವತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಿವಿಧಕಲ್ಯಾಣಕಂ ದಸಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸುಖಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ವೀರಿಯಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ.

ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಕೋ ಆದಿ, ಕಿಂ ಮಜ್ಝೇ, ಕಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ…ಪೇ… ಏವಂ ತಿವತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಿವಿಧಕಲ್ಯಾಣಕಂ ದಸಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ವೀರಿಯಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ.

ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಕೋ ಆದಿ, ಕಿಂ ಮಜ್ಝೇ, ಕಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ…ಪೇ… ಏವಂ ತಿವತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಿವಿಧಕಲ್ಯಾಣಕಂ ದಸಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಂ ಚ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ.

ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸನಾಯ ಕೋ ಆದಿ, ಕಿಂ ಮಜ್ಝೇ, ಕಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ…ಪೇ… ಏವಂ ತಿವತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಿವಿಧಕಲ್ಯಾಣಕಂ ದಸಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಿತಕ್ಕಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ವಿಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪೀತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸುಖಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ವೀರಿಯಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ. ದುಕ್ಖಾನುಪಸ್ಸನಾಯ…ಪೇ… ಅನತ್ತಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ನಿಬ್ಬಿದಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ವಿರಾಗಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಖಯಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ವಯಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ವಿಪರಿಣಾಮಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಅನಿಮಿತ್ತಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಅಪ್ಪಣಿಹಿತಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಸುಞ್ಞತಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ… ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಾಯ… ಆದೀನವಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಪಟಿಸಙ್ಖಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ವಿವಟ್ಟನಾನುಪಸ್ಸನಾಯ… ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ.

ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸ್ಸ…ಪೇ… ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ… ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಕೋ ಆದಿ, ಕಿಂ ಮಜ್ಝೇ, ಕಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ? ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿ ಆದಿ ಉಪೇಕ್ಖಾನುಬ್ರೂಹನಾ ಮಜ್ಝೇ, ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ ಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿ ಆದಿ. ಆದಿಸ್ಸ ಕತಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ? ಆದಿಸ್ಸ ತೀಣಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ಯೋ ತಸ್ಸ ಪರಿಪನ್ಥೋ ತತೋ ಚಿತ್ತಂ ವಿಸುಜ್ಝತಿ, ವಿಸುದ್ಧತ್ತಾ ಚಿತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ ಸಮಥನಿಮಿತ್ತಂ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ, ಪಟಿಪನ್ನತ್ತಾ ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ. ಯಞ್ಚ ಪರಿಪನ್ಥತೋ ಚಿತ್ತಂ ವಿಸುಜ್ಝತಿ, ಯಞ್ಚ ವಿಸುದ್ಧತ್ತಾ ಚಿತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ ಸಮಥನಿಮಿತ್ತಂ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ, ಯಞ್ಚ ಪಟಿಪನ್ನತ್ತಾ ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ – ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪಟಿಪದಾವಿಸುದ್ಧಿ ಆದಿ. ಆದಿಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ’’.

ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾನುಬ್ರೂಹನಾ ಮಜ್ಝೇ. ಮಜ್ಝಸ್ಸ ಕತಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ? ಮಜ್ಝಸ್ಸ ತೀಣಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ವಿಸುದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಸಮಥಪಟಿಪನ್ನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಏಕತ್ತುಪಟ್ಠಾನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ. ಯಞ್ಚ ವಿಸುದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಯಞ್ಚ ಸಮಥಪಟಿಪನ್ನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ, ಯಞ್ಚ ಏಕತ್ತುಪಟ್ಠಾನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ’’.

ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ ಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಪರಿಯೋಸಾನಸ್ಸ ಕತಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ? ಪರಿಯೋಸಾನಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ತತ್ಥ ಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನತಿವತ್ತನಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಏಕರಸಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ, ತದುಪಗವೀರಿಯವಾಹನಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ, ಆಸೇವನಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾ ಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಪರಿಯೋಸಾನಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಲಕ್ಖಣಾನಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ’’. ಏವಂ ತಿವತ್ತಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಿವಿಧಕಲ್ಯಾಣಕಂ ದಸಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಿತಕ್ಕಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ವಿಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪೀತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸುಖಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ವೀರಿಯಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸತಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ.

೧೫೯. ನಿಮಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ, ಅನಾರಮ್ಮಣಮೇಕಚಿತ್ತಸ್ಸ;

ಅಜಾನತೋ ಚ ತಯೋ ಧಮ್ಮೇ, ಭಾವನಾ ನುಪಲಬ್ಭತಿ.

ನಿಮಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ, ಅನಾರಮ್ಮಣಮೇಕಚಿತ್ತಸ್ಸ;

ಜಾನತೋ ಚ ತಯೋ ಧಮ್ಮೇ, ಭಾವನಾ ಉಪಲಬ್ಭತೀತಿ.

ಕಥಂ ಇಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಏಕಚಿತ್ತಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಚಿಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಅವಿದಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಚ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಧಾನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಪಯೋಗಞ್ಚ ಸಾಧೇತಿ, ವಿಸೇಸಮಧಿಗಚ್ಛತಿ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಸಮೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಕಕಚೇನ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ. ರುಕ್ಖೇ ಫುಟ್ಠಕಕಚದನ್ತಾನಂ ವಸೇನ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ; ನ ಆಗತೇ ವಾ ಗತೇ ವಾ ಕಕಚದನ್ತೇ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ. ನ ಆಗತಾ ವಾ ಗತಾ ವಾ ಕಕಚದನ್ತಾ ಅವಿದಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪಧಾನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಪಯೋಗಞ್ಚ ಸಾಧೇತಿ. ಯಥಾ ರುಕ್ಖೋ ಸಮೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ. ಏವಂ ಉಪನಿಬನ್ಧನಾ ನಿಮಿತ್ತಂ. ಯಥಾ ಕಕಚದನ್ತಾ, ಏವಂ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ. ಯಥಾ ರುಕ್ಖೇ ಫುಟ್ಠಕಕಚದನ್ತಾನಂ ವಸೇನ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ನ ಆಗತೇ ವಾ ಗತೇ ವಾ ಕಕಚದನ್ತೇ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ನ ಆಗತಾ ವಾ ಗತಾ ವಾ ಕಕಚದನ್ತಾ ಅವಿದಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪಧಾನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಪಯೋಗಞ್ಚ ಸಾಧೇತಿ. ಏವಮೇವಂ ಭಿಕ್ಖು ನಾಸಿಕಗ್ಗೇ ವಾ ಮುಖನಿಮಿತ್ತೇ ವಾ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ಆಗತೇ ವಾ ಗತೇ ವಾ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸೇ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ನ ಆಗತಾ ವಾ ಗತಾ ವಾ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ಅವಿದಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪಧಾನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಪಯೋಗಞ್ಚ ಸಾಧೇತಿ. ವಿಸೇಸಮಧಿಗಚ್ಛತಿ ಪಧಾನಞ್ಚ.

ಕತಮಂ ಪಧಾನಂ? ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಕಾಯೋಪಿ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮನಿಯಂ ಹೋತಿ – ಇದಂ ಪಧಾನಂ. ಕತಮೋ ಪಯೋಗೋ? ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ ಪಹೀಯನ್ತಿ, ವಿತಕ್ಕಾ ವೂಪಸಮನ್ತಿ – ಅಯಂ ಪಯೋಗೋ. ಕತಮೋ ವಿಸೇಸೋ? ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಸಞ್ಞೋಜನಾ ಪಹೀಯನ್ತಿ, ಅನುಸಯಾ ಬ್ಯನ್ತೀಹೋನ್ತಿ [ಅನುಸಯಾ ಬ್ಯಾಸನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ.)]. ಅಯಂ ವಿಸೇಸೋ. ಏವಂ ಇಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಏಕಚಿತ್ತಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಚಿಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಅವಿದಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಚ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಧಾನಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಪಯೋಗಞ್ಚ ಸಾಧೇತಿ, ವಿಸೇಸಮಧಿಗಚ್ಛತಿ.

೧೬೦. ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ಯಸ್ಸ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಸುಭಾವಿತಾ;

ಅನುಪುಬ್ಬಂ ಪರಿಚಿತಾ, ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತಾ;

ಸೋ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಪಭಾಸೇತಿ, ಅಬ್ಭಾ ಮುತ್ತೋವ ಚನ್ದಿಮಾತಿ.

ಆನನ್ತಿ ಅಸ್ಸಾಸೋ, ನೋ ಪಸ್ಸಾಸೋ. ಅಪಾನನ್ತಿ [ಅಪಾನನ್ತಿ (ಕ.)] ಪಸ್ಸಾಸೋ, ನೋ ಅಸ್ಸಾಸೋ. ಅಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಸತಿ, ಪಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಸತಿ.

ಯೋ ಅಸ್ಸಸತಿ ತಸ್ಸುಪಟ್ಠಾತಿ, ಯೋ ಪಸ್ಸಸತಿ ತಸ್ಸುಪಟ್ಠಾತಿ. ಪರಿಪುಣ್ಣಾತಿ ಪರಿಗ್ಗಹಟ್ಠೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ, ಪರಿವಾರಟ್ಠೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ, ಪರಿಪೂರಟ್ಠೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ. ಸುಭಾವಿತಾತಿ ಚತಸ್ಸೋ ಭಾವನಾ – ತತ್ಥ ಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನತಿವತ್ತನಟ್ಠೇನ ಭಾವನಾ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಏಕರಸಟ್ಠೇನ ಭಾವನಾ, ತದುಪಗವೀರಿಯವಾಹನಟ್ಠೇನ ಭಾವನಾ, ಆಸೇವನಟ್ಠೇನ ಭಾವನಾ. ತಸ್ಸಿಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಭಾವನಟ್ಠಾ ಯಾನೀಕತಾ ಹೋನ್ತಿ ವತ್ಥುಕತಾ ಅನುಟ್ಠಿತಾ ಪರಿಚಿತಾ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ.

ಯಾನೀಕತಾತಿ ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಆಕಙ್ಖತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ ಬಲಪ್ಪತ್ತೋ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತೋ. ತಸ್ಸ ಮೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆವಜ್ಜನಪಟಿಬದ್ಧಾ [ಆವಜ್ಜನಪಟಿಬನ್ಧಾ (ಕ.) ಏವಮೀದಿಸೇಸು ಪದೇಸು] ಹೋನ್ತಿ ಆಕಙ್ಖಪಟಿಬದ್ಧಾ ಮನಸಿಕಾರಪಟಿಬದ್ಧಾ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಪಟಿಬದ್ಧಾ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಯಾನೀಕತಾ’’ತಿ. ವತ್ಥುಕತಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಯಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಚಿತ್ತಂ ಸ್ವಾಧಿಟ್ಠಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಸುಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ಪನ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಸೂಪಟ್ಠಿತಾ [ಸುಪಟ್ಠಿತಾ (ಕ.)] ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಚಿತ್ತಂ ಸ್ವಾಧಿಟ್ಠಿತಂ ಹೋತಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ವತ್ಥುಕತಾ’’ತಿ. ಅನುಟ್ಠಿತಾತಿ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಯೇನ ಯೇನ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನೀಹರತಿ ತೇನ ತೇನ ಸತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತತಿ. ಯೇನ ಯೇನ ವಾ ಪನ ಸತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತತಿ ತೇನ ತೇನ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನೀಹರತಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಅನುಟ್ಠಿತಾ’’ತಿ. ಪರಿಚಿತಾತಿ ಪರಿಗ್ಗಹಟ್ಠೇನ ಪರಿಚಿತಾ, ಪರಿವಾರಟ್ಠೇನ ಪರಿಚಿತಾ, ಪರಿಪೂರಟ್ಠೇನ ಪರಿಚಿತಾ. ಸತಿಯಾ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಜಿನಾತಿ ಪಾಪಕೇ ಅಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಪರಿಚಿತಾ’’ತಿ. ಸುಸಮಾರದ್ಧಾತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ – ತತ್ಥ ಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನತಿವತ್ತನಟ್ಠೇನ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಏಕರಸಟ್ಠೇನ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ, ತದುಪಗವೀರಿಯವಾಹನಟ್ಠೇನ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ, ತಪ್ಪಚ್ಚನೀಕಾನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಸುಸಮೂಹತತ್ತಾ [ಸುಸಮುಹತತ್ತಾ (ಕ.)] ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ.

೧೬೧. ಸುಸಮನ್ತಿ ಅತ್ಥಿ ಸಮಂ, ಅತ್ಥಿ ಸುಸಮಂ. ಕತಮಂ ಸಮಂ? ಯೇ ತತ್ಥ ಜಾತಾ ಅನವಜ್ಜಾ ಕುಸಲಾ ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಾ – ಇದಂ ಸಮಂ. ಕತಮಂ ಸುಸಮಂ? ಯಂ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ನಿರೋಧೋ ನಿಬ್ಬಾನಂ – ಇದಂ ಸುಸಮಂ. ಇತಿ ಇದಞ್ಚ ಸಮಂ ಇದಞ್ಚ ಸುಸಮಂ ಞಾತಂ ಹೋತಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಿದಿತಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ ಫಸ್ಸಿತಂ ಪಞ್ಞಾಯ. ಆರದ್ಧಂ ಹೋತಿ ವೀರಿಯಂ ಅಸಲ್ಲೀನಂ, ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಸತಿ ಅಸಮ್ಮೂಳಾ [ಅಪಮುಟ್ಠಾ (ಸ್ಯಾ.)], ಪಸ್ಸದ್ಧೋ ಕಾಯೋ ಅಸಾರದ್ಧೋ, ಸಮಾಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಏಕಗ್ಗಂ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ’’ತಿ.

ಅನುಪುಬ್ಬಂ ಪರಿಚಿತಾತಿ ದೀಘಂ ಅಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಅನುಪರಿಚಿತಾ. ದೀಘಂ ಪಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಅನುಪರಿಚಿತಾ. ರಸ್ಸಂ ಅಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಅನುಪರಿಚಿತಾ. ರಸ್ಸಂ ಪಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಅನುಪರಿಚಿತಾ…ಪೇ… ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಅನುಪರಿಚಿತಾ. ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಅನುಪರಿಚಿತಾ. ಸಬ್ಬಾಪಿ ಸೋಳಸವತ್ಥುಕಾ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಯೋ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪರಿಚಿತಾ ಚೇವ ಹೋನ್ತಿ ಅನುಪರಿಚಿತಾ ಚ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ಅನುಪುಬ್ಬಪರಿಚಿತಾ’’ತಿ.

ಯಥಾತಿ ದಸ ಯಥತ್ಥಾ – ಅತ್ತದಮಥತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಅತ್ತಸಮಥತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಅತ್ತಪರಿನಿಬ್ಬಾಪನತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಅಭಿಞ್ಞತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಪರಿಞ್ಞತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಪಹಾನತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಭಾವನತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ಸಚ್ಚಾಭಿಸಮಯತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ, ನಿರೋಧೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪಕತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ.

ಬುದ್ಧೋತಿ ಯೋ ಸೋ ಭಗವಾ ಸಯಮ್ಭೂ ಅನಾಚರಿಯಕೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಸಾಮಂ ಸಚ್ಚಾನಿ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿ, ತತ್ಥ ಚ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪಾಪುಣಿ, ಬಲೇಸು ಚ ವಸೀಭಾವಂ.

೧೬೨. ಬುದ್ಧೋತಿ ಕೇನಟ್ಠೇನ ಬುದ್ಧೋ? ಬುಜ್ಝಿತಾ ಸಚ್ಚಾನೀತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಬೋಧೇತಾ ಪಜಾಯಾತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಾಯ ಬುದ್ಧೋ. ಸಬ್ಬದಸ್ಸಾವಿತಾಯ ಬುದ್ಧೋ. ಅನಞ್ಞನೇಯ್ಯತಾಯ ಬುದ್ಧೋ. ವಿಸವಿತಾಯ [ವಿಕತಿತಾಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಬುದ್ಧೋ. ಖೀಣಾಸವಸಙ್ಖಾತೇನ ಬುದ್ಧೋ. ನಿರುಪಲೇಪಸಙ್ಖಾತೇನ [ನಿರುಪಕ್ಕಿಲೇಸಸಙ್ಖಾತೇನ (ಸ್ಯಾ.)] ಬುದ್ಧೋ. ಏಕನ್ತವೀತರಾಗೋತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಏಕನ್ತವೀತದೋಸೋತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಏಕನ್ತವೀತಮೋಹೋತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಏಕನ್ತನಿಕ್ಕಿಲೇಸೋತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಏಕಾಯನಮಗ್ಗಂ ಗತೋತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಏಕೋ ಅನುತ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ – ಬುದ್ಧೋ. ಅಬುದ್ಧಿವಿಹತತ್ತಾ ಬುದ್ಧಿಪಟಿಲಾಭಾ – ಬುದ್ಧೋ. ಬುದ್ಧೋತಿ ನೇತಂ ನಾಮಂ ಮಾತರಾ ಕತಂ, ನ ಪಿತರಾ ಕತಂ, ನ ಭಾತರಾ ಕತಂ, ನ ಭಗಿನಿಯಾ ಕತಂ, ನ ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚೇಹಿ ಕತಂ, ನ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತೇಹಿ ಕತಂ, ನ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ಕತಂ, ನ ದೇವತಾಹಿ ಕತಂ. ವಿಮೋಕ್ಖನ್ತಿಕಮೇತಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಭಗವನ್ತಾನಂ ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲೇ ಸಹ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಸ್ಸ ಪಟಿಲಾಭಾ ಸಚ್ಛಿಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ ಯದಿದಂ – ಬುದ್ಧೋತಿ. ದೇಸಿತಾತಿ ಅತ್ತದಮಥತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತೋ, ಅತ್ತಸಮಥತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತೋ, ಅತ್ತಪರಿನಿಬ್ಬಾಪನತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತೋ…ಪೇ… ನಿರೋಧೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪಕತ್ಥೋ ಯಥತ್ಥೋ ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತೋ.

ಸೋತಿ ಗಹಟ್ಠೋ ವಾ ಹೋತಿ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ವಾ. ಲೋಕೋತಿ. ಖನ್ಧಲೋಕೋ ಧಾತುಲೋಕೋ ಆಯತನಲೋಕೋ ವಿಪತ್ತಿಭವಲೋಕೋ ವಿಪತ್ತಿಸಮ್ಭವಲೋಕೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಭವಲೋಕೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಸಮ್ಭವಲೋಕೋ. ಏಕೋ ಲೋಕೋ – ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಆಹಾರಟ್ಠಿತಿಕಾ…ಪೇ… ಅಟ್ಠಾರಸ ಲೋಕಾ – ಅಟ್ಠಾರಸ ಧಾತುಯೋ. ಪಭಾಸೇತೀತಿ ಅತ್ತದಮಥತ್ಥಂ ಯಥತ್ಥಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧತ್ತಾ. ಸೋ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಓಭಾಸೇತಿ ಭಾಸೇತಿ ಪಭಾಸೇತಿ. ಅತ್ತಸಮಥತ್ಥಂ ಯಥತ್ಥಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧತ್ತಾ. ಸೋ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಓಭಾಸೇತಿ ಭಾಸೇತಿ ಪಭಾಸೇತಿ. ಅತ್ತಪರಿನಿಬ್ಬಾಪನತ್ಥಂ ಯಥತ್ಥಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧತ್ತಾ. ಸೋ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಓಭಾಸೇತಿ ಭಾಸೇತಿ ಪಭಾಸೇತಿ…ಪೇ… ನಿರೋಧೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪಕತ್ಥಂ ಯಥತ್ಥಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧತ್ತಾ. ಸೋ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಓಭಾಸೇತಿ ಭಾಸೇತಿ ಪಭಾಸೇತಿ.

ಅಬ್ಭಾ ಮುತ್ತೋವ ಚನ್ದಿಮಾತಿ ಯಥಾ ಅಬ್ಭಾ, ಏವಂ ಕಿಲೇಸಾ. ಯಥಾ ಚನ್ದೋ, ಏವಂ ಅರಿಯಞಾಣಂ. ಯಥಾ ಚನ್ದಿಮಾ ದೇವಪುತ್ತೋ, ಏವಂ ಭಿಕ್ಖು. ಯಥಾ ಚನ್ದೋ ಅಬ್ಭಾ ಮುತ್ತೋ ಮಹಿಕಾ ಮುತ್ತೋ ಧೂಮರಜಾ ಮುತ್ತೋ ರಾಹುಗಹಣಾ [ರಾಹುಪಾಣಾ (ಸ್ಯಾ.)] ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ಭಾಸತೇ ಚ ತಪತೇ ಚ ವಿರೋಚತೇ [ವಿರೋಚತಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಚ, ಏವಮೇವಂ ಭಿಕ್ಖು ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇಹಿ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ಭಾಸತೇ ಚ ತಪತೇ ಚ ವಿರೋಚತೇ ಚ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ಅಬ್ಭಾ ಮುತ್ತೋವ ಚನ್ದಿಮಾತಿ. ಇಮಾನಿ ತೇರಸ ವೋದಾನೇ ಞಾಣಾನಿ.

ವೋದಾನಞಾಣನಿದ್ದೇಸೋ ಚತುತ್ಥೋ.

ಭಾಣವಾರೋ.