೪. ಪದಟ್ಠಾನಹಾರವಿಭಙ್ಗೋ

೨೨. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪದಟ್ಠಾನೋ ಹಾರೋ? ‘‘ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಜಿನೋ’’ತಿ, ಅಯಂ ಪದಟ್ಠಾನೋ ಹಾರೋ. ಕಿಂ ದೇಸೇತಿ? ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಯಾಥಾವಅಸಮ್ಪಟಿವೇಧಲಕ್ಖಣಾ ಅವಿಜ್ಜಾ, ತಸ್ಸಾ ವಿಪಲ್ಲಾಸಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಅಜ್ಝೋಸಾನಲಕ್ಖಣಾ ತಣ್ಹಾ, ತಸ್ಸಾ ಪಿಯರೂಪಂ ಸಾತರೂಪಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಪತ್ಥನಲಕ್ಖಣೋ ಲೋಭೋ, ತಸ್ಸ ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ವಣ್ಣಸಣ್ಠಾನಬ್ಯಞ್ಜನಗ್ಗಹಣಲಕ್ಖಣಾ ಸುಭಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾ ಸಂವರೋ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಸಾಸವಫಸ್ಸಉಪಗಮನಲಕ್ಖಣಾ ಸುಖಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ಅಸ್ಸಾದೋ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಸಙ್ಖತಲಕ್ಖಣಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಸಮನುಪಸ್ಸನಲಕ್ಖಣಾ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾಅಸಮನುಪಸ್ಸನಲಕ್ಖಣಾ ಅತ್ತಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ನಾಮಕಾಯೋ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಸಮ್ಪಟಿವೇಧಲಕ್ಖಣಾ ವಿಜ್ಜಾ, ತಸ್ಸಾ ಸಬ್ಬಂ ನೇಯ್ಯಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಚಿತ್ತವಿಕ್ಖೇಪಪಟಿಸಂಹರಣಲಕ್ಖಣೋ ಸಮಥೋ, ತಸ್ಸ ಅಸುಭಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಇಚ್ಛಾವಚರಪಟಿಸಂಹರಣಲಕ್ಖಣೋ ಅಲೋಭೋ, ತಸ್ಸ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ವೇರಮಣೀ [ವೇರಮಣಿ (ಕ.)] ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಲಕ್ಖಣೋ ಅದೋಸೋ, ತಸ್ಸ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣೀ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ವತ್ಥುಅವಿಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಲಕ್ಖಣೋ [ವತ್ಥುಅವಿಪ್ಪಟಿಪಾದಾನಲಕ್ಖಣೋ (ಸೀ. ಕ.)] ಅಮೋಹೋ, ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ವಿನೀಲಕವಿಪುಬ್ಬಕಗಹಣಲಕ್ಖಣಾ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ನಿಬ್ಬಿದಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಸಾಸವಫಸ್ಸಪರಿಜಾನನಲಕ್ಖಣಾ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ವೇದನಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಸಙ್ಖತಲಕ್ಖಣಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸನಲಕ್ಖಣಾ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ಉಪ್ಪಾದವಯಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಅಭಿನಿವೇಸಲಕ್ಖಣಾ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ.

ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ ಕಾಮರಾಗಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ರೂಪೀನಿ ರೂಪರಾಗಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಛಟ್ಠಾಯತನಂ ಭವರಾಗಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ನಿಬ್ಬತ್ತಭವಾನುಪಸ್ಸಿತಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಞಾಣದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಓಕಪ್ಪನಲಕ್ಖಣಾ ಸದ್ಧಾ ಅಧಿಮುತ್ತಿಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾನಾ ಚ, ಅನಾವಿಲಲಕ್ಖಣೋ ಪಸಾದೋ ಸಮ್ಪಸೀದನಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾನೋ ಚ. ಅಭಿಪತ್ಥಿಯನಲಕ್ಖಣಾ ಸದ್ಧಾ, ತಸ್ಸಾ ಅವೇಚ್ಚಪಸಾದೋ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಅನಾವಿಲಲಕ್ಖಣೋ ಪಸಾದೋ, ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಆರಮ್ಭಲಕ್ಖಣಂ ವೀರಿಯಂ, ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಅಪಿಲಾಪನಲಕ್ಖಣಾ ಸತಿ, ತಸ್ಸಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಏಕಗ್ಗಲಕ್ಖಣೋ ಸಮಾಧಿ, ತಸ್ಸ ಝಾನಾನಿ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಪಜಾನನಲಕ್ಖಣಾ ಪಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ಸಚ್ಚಾನಿ ಪದಟ್ಠಾನಂ.

ಅಪರೋ ನಯೋ, ಅಸ್ಸಾದಮನಸಿಕಾರಲಕ್ಖಣೋ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ, ತಸ್ಸ ಅವಿಜ್ಜಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಸಚ್ಚಸಮ್ಮೋಹನಲಕ್ಖಣಾ ಅವಿಜ್ಜಾ, ಸಾ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಪುನಬ್ಭವವಿರೋಹಣಲಕ್ಖಣಾ ಸಙ್ಖಾರಾ, ತೇ [ತಂ (ಕ.)] ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಓಪಪಚ್ಚಯಿಕನಿಬ್ಬತ್ತಿಲಕ್ಖಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ತಂ ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ನಾಮಕಾಯರೂಪಕಾಯಸಙ್ಘಾತಲಕ್ಖಣಂ ನಾಮರೂಪಂ, ತಂ ಛಳಾಯತನಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಇನ್ದ್ರಿಯವವತ್ಥಾನಲಕ್ಖಣಂ ಛಳಾಯತನಂ, ತಂ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಚಕ್ಖುರೂಪವಿಞ್ಞಾಣಸನ್ನಿಪಾತಲಕ್ಖಣೋ ಫಸ್ಸೋ, ಸೋ ವೇದನಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಅನುಭವನಲಕ್ಖಣಾ ವೇದನಾ, ಸಾ ತಣ್ಹಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಅಜ್ಝೋಸಾನಲಕ್ಖಣಾ ತಣ್ಹಾ, ಸಾ ಉಪಾದಾನಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಓಪಪಚ್ಚಯಿಕಂ ಉಪಾದಾನಂ, ತಂ ಭವಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ನಾಮಕಾಯರೂಪಕಾಯಸಮ್ಭವನಲಕ್ಖಣೋ ಭವೋ, ಸೋ ಜಾತಿಯಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಖನ್ಧಪಾತುಭವನಲಕ್ಖಣಾ ಜಾತಿ, ಸಾ ಜರಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಉಪಧಿಪರಿಪಾಕಲಕ್ಖಣಾ ಜರಾ, ಸಾ ಮರಣಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯುಪಚ್ಛೇದಲಕ್ಖಣಂ ಮರಣಂ, ತಂ ಸೋಕಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಉಸ್ಸುಕ್ಕಕಾರಕೋ ಸೋಕೋ, ಸೋ ಪರಿದೇವಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಲಾಲಪ್ಪಕಾರಕೋ ಪರಿದೇವೋ, ಸೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಕಾಯಸಂಪೀಳನಂ ದುಕ್ಖಂ, ತಂ ದೋಮನಸ್ಸಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಚಿತ್ತಸಂಪೀಳನಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ತಂ ಉಪಾಯಾಸಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಓದಹನಕಾರಕೋ ಉಪಾಯಾಸೋ, ಸೋ ಭವಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಇಮಾನಿ ಭವಙ್ಗಾನಿ ಯದಾ ಸಮಗ್ಗಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಸೋ ಭವೋ, ತಂ ಸಂಸಾರಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ನಿಯ್ಯಾನಿಕಲಕ್ಖಣೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸೋ ನಿರೋಧಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ.

ತಿತ್ಥಞ್ಞುತಾ ಪೀತಞ್ಞುತಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪೀತಞ್ಞುತಾ ಪತ್ತಞ್ಞುತಾಯ [ಮತ್ತಞ್ಞುತಾಯ (ಸೀ. ಕ.)] ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪತ್ತಞ್ಞುತಾ ಅತ್ತಞ್ಞುತಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಅತ್ತಞ್ಞುತಾ ಪುಬ್ಬೇಕತಪುಞ್ಞತಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪುಬ್ಬೇಕತಪುಞ್ಞತಾ ಪತಿರೂಪದೇಸವಾಸಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪತಿರೂಪದೇಸವಾಸೋ ಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯೋ ಅತ್ತಸಮ್ಮಾಪಣಿಧಾನಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಅತ್ತಸಮ್ಮಾಪಣಿಧಾನಂ ಸೀಲಾನಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸೀಲಾನಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಪಾಮೋಜ್ಜಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಪೀತಿಯಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪೀತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಸುಖಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸುಖಂ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸಮಾಧಿ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ ನಿಬ್ಬಿದಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ನಿಬ್ಬಿದಾ ವಿರಾಗಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ವಿರಾಗೋ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ವಿಮುತ್ತಿ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಏವಂ ಯೋ ಕೋಚಿ ಉಪನಿಸ್ಸಯೋ ಯೋ ಕೋಚಿ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ತೇನಾಹ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಚ್ಚಾಯನೋ ‘‘ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಜಿನೋ’’ತಿ.

ನಿಯುತ್ತೋ ಪದಟ್ಠಾನೋ ಹಾರೋ.