೧೩. ಸೋಧನಹಾರವಿಭಙ್ಗೋ
೪೫. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೋಧನೋ ಹಾರೋ? ‘‘ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಮ್ಹಿ ಪಞ್ಹೇ’’ತಿಗಾಥಾ. ಯಥಾ ಆಯಸ್ಮಾ ಅಜಿತೋ ಪಾರಾಯನೇ ಭಗವನ್ತಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ –
‘‘ಕೇನಸ್ಸು ನಿವುತೋ ಲೋಕೋ, ಕೇನಸ್ಸು ನಪ್ಪಕಾಸತಿ;
ಕಿಸ್ಸಾಭಿಲೇಪನಂ ಬ್ರೂಸಿ, ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಯ ನಿವುತೋ ಲೋಕೋ, [ಅಜಿತಾತಿ ಭಗವಾ]
ವಿವಿಚ್ಛಾ ಪಮಾದಾ ನಪ್ಪಕಾಸತಿ;
ಜಪ್ಪಾಭಿಲೇಪನಂ ಬ್ರೂಮಿ, ದುಕ್ಖಮಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಕೇನಸ್ಸು ನಿವುತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ ಪಞ್ಹೇ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಯ ನಿವುತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪದಂ ಸೋಧೇತಿ, ನೋ ಚ ಆರಮ್ಭಂ. ‘‘ಕೇನಸ್ಸು ನಪ್ಪಕಾಸತೀ’’ತಿ ಪಞ್ಹೇ ‘‘ವಿವಿಚ್ಛಾ ಪಮಾದಾ ನಪ್ಪಕಾಸತೀ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪದಂ ಸೋಧೇತಿ, ನೋ ಚ ಆರಮ್ಭಂ. ‘‘ಕಿಸ್ಸಾಭಿಲೇಪನಂ ಬ್ರೂಸೀ’’ತಿ ಪಞ್ಹೇ ‘‘ಜಪ್ಪಾಭಿಲೇಪನಂ ಬ್ರೂಮೀ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪದಂ ಸೋಧೇತಿ, ನೋ ಚ ಆರಮ್ಭಂ. ‘‘ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ ಪಞ್ಹೇ ‘‘ದುಕ್ಖಮಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ ಸುದ್ಧೋ ಆರಮ್ಭೋ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಯ ನಿವುತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ.
‘‘ಸವನ್ತಿ ಸಬ್ಬಧಿ ಸೋತಾ, [ಇಚ್ಚಾಯಸ್ಮಾ ಅಜಿತೋ]
ಸೋತಾನಂ ಕಿಂ ನಿವಾರಣಂ;
ಸೋತಾನಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಹಿ, ಕೇನ ಸೋತಾ ಪಿಧೀಯರೇ’’ತಿ.
‘‘ಯಾನಿ ಸೋತಾನಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, [ಅಜಿತಾತಿ ಭಗವಾ]
ಸತಿ ತೇಸಂ ನಿವಾರಣಂ;
ಸೋತಾನಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಮಿ, ಪಞ್ಞಾಯೇತೇ ಪಿಧೀಯರೇ’’ತಿ.
‘‘ಸವನ್ತಿ ಸಬ್ಬಧಿ ಸೋತಾ, ಸೋತಾನಂ ಕಿಂ ನಿವಾರಣ’’ನ್ತಿ ಪಞ್ಹೇ ‘‘ಯಾನಿ ಸೋತಾನಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಸತಿ ತೇಸಂ ನಿವಾರಣ’’ನ್ತಿ ಭಗವಾ ಪದಂ ಸೋಧೇತಿ, ನೋ ಚ ಆರಮ್ಭಂ. ‘‘ಸೋತಾನಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಹಿ, ಕೇನ ಸೋತಾ ಪಿಧೀಯರೇ’’ತಿ ಪಞ್ಹೇ ‘‘ಸೋತಾನಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಮಿ, ಪಞ್ಞಾಯೇತೇ ಪಿಧೀಯರೇ’’ತಿ ಸುದ್ಧೋ ಆರಮ್ಭೋ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ‘‘ಯಾನಿ ಸೋತಾನಿ ಲೋಕಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಪಞ್ಞಾ ಚೇವ ಸತಿ ಚ, [ಇಚ್ಚಾಯಸ್ಮಾ ಅಜಿತೋ]
ನಾಮರೂಪಞ್ಚ [ನಾಮಂ ರೂಪಞ್ಚ (ಕ.) ಪಸ್ಸ ಸು. ನಿ. ೧೦೪೨] ಮಾರಿಸ;
ಏತಂ ಮೇ ಪುಟ್ಠೋ ಪಬ್ರೂಹಿ, ಕತ್ಥೇತಂ ಉಪರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.
ಪಞ್ಹೇ –
‘‘ಯಮೇತಂ ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛಿ, ಅಜಿತ ತಂ ವದಾಮಿ ತೇ;
ಯತ್ಥ ನಾಮಞ್ಚ ರೂಪಞ್ಚ, ಅಸೇಸಂ ಉಪರುಜ್ಝತಿ;
ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನ, ಏತ್ಥೇತಂ ಉಪರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.
ಸುದ್ಧೋ ಆರಮ್ಭೋ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ‘‘ಯಮೇತಂ ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛೀ’’ತಿ. ಯತ್ಥ ಏವಂ ಸುದ್ಧೋ ಆರಮ್ಭೋ, ಸೋ ಪಞ್ಹೋ ವಿಸಜ್ಜಿತೋ ಭವತಿ. ಯತ್ಥ ಪನ ಆರಮ್ಭೋ ಅಸುದ್ಧೋ, ನ ತಾವ ಸೋ ಪಞ್ಹೋ ವಿಸಜ್ಜಿತೋ ಭವತಿ. ತೇನಾಹ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಚ್ಚಾಯನೋ ‘‘ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಮ್ಹಿ ಪಞ್ಹೇ’’ತಿ.
ನಿಯುತ್ತೋ ಸೋಧನೋ ಹಾರೋ.