೬. ಮಕ್ಕಟಕವಗ್ಗೋ

೧. ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೧. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕೋ ಪನ್ಥೇ ಮಕ್ಕಟಜಾಲವಿತಾನಂ ಕತ್ವಾ ಯದಿ ತತ್ಥ ಜಾಲಕೇ ಲಗ್ಗತಿ ಕಿಮಿ ವಾ ಮಕ್ಖಿಕಾ ವಾ ಪಟಙ್ಗೋ ವಾ, ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭಕ್ಖಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನಜಾಲವಿತಾನಂ ಕತ್ವಾ ಯದಿ ತತ್ಥ ಕಿಲೇಸಮಕ್ಖಿಕಾ ಬಜ್ಝನ್ತಿ, ತತ್ಥೇವ ಘಾತೇತಬ್ಬಾ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಅನುರುದ್ಧೇನ –

‘‘‘ಚಿತ್ತಂ ನಿಯಮೇ ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು, ಸತಿಪಟ್ಠಾನವರುತ್ತಮೇ;

ಕಿಲೇಸಾ ತತ್ಥ ಲಗ್ಗಾ ಚೇ, ಹನ್ತಬ್ಬಾ ತೇ ವಿಪಸ್ಸಿನಾ’’’ತಿ.

ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ.

೨. ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕೋ ಸದತ್ಥೇ ಲಗ್ಗತಿ, ಖೀರತ್ಥಿಕೋ ರೋದತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸದತ್ಥೇ ಲಗ್ಗಿತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಧಮ್ಮಞಾಣೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಉದ್ದೇಸೇ ಪರಿಪುಚ್ಛಾಯ ಸಮ್ಮಪ್ಪಯೋಗೇ ಪವಿವೇಕೇ ಗರುಸಂವಾಸೇ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಸೇವನೇ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ದೀಘನಿಕಾಯವರೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಸುತ್ತನ್ತೇ –

‘‘‘ಇಙ್ಘಂ ತುಮ್ಹೇ, ಆನನ್ದ, ಸಾರತ್ಥೇ [ಸದತ್ಥೇ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಘಟಥ, ಸಾರತ್ಥೇ ಅನುಯುಞ್ಜಥ;

ಸಾರತ್ಥೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರಥಾ’’’ತಿ.

ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ.

೩. ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಸ್ಸ [ಚಿತ್ತಕಥಲಕುಮ್ಮಸ್ಸ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮೋ ಉದಕಭಯಾ ಉದಕಂ ಪರಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ ವಿಚರತಿ, ತಾಯ ಚ ಪನ ಉದಕಂ ಪರಿವಜ್ಜನಾಯ ಆಯುನಾ ನ ಪರಿಹಾಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಮಾದೇ ಭಯದಸ್ಸಾವಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಅಪ್ಪಮಾದೇ ಗುಣವಿಸೇಸದಸ್ಸಾವಿನಾ. ತಾಯ ಚ ಪನ ಭಯದಸ್ಸಾವಿತಾಯ ನ ಪರಿಹಾಯತಿ ಸಾಮಞ್ಞಾ, ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪೇತಿ [ಠಪೇತಿ (ಕ.)]. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಧಮ್ಮಪದೇ –

‘‘‘ಅಪ್ಪಮಾದರತೋ ಭಿಕ್ಖು, ಪಮಾದೇ ಭಯದಸ್ಸಿ ವಾ;

ಅಭಬ್ಬೋ ಪರಿಹಾನಾಯ, ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಿಕೇ’’’ತಿ.

ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ.

೪. ಪವನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೪. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪವನಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ನಾಮ ಅಸುಚಿಜನಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪರೇಸಂ ಅಪರದ್ಧಂ ಖಲಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಂ ನ ವಿವರಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ಸುಞ್ಞಂ ಪಚುರಜನೇಹಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ರಾಗದೋಸಮೋಹಮಾನದಿಟ್ಠಿಜಾಲೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಚ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಸುಞ್ಞೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ವಿವಿತ್ತಂ ಜನಸಮ್ಬಾಧರಹಿತಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಾಪಕೇಹಿ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅನರಿಯೇಹಿ ಪವಿವಿತ್ತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ಸನ್ತಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸನ್ತೇನ ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನಿಬ್ಬುತೇನ ಪಹೀನಮಾನೇನ ಪಹೀನಮಕ್ಖೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ಅರಿಯಜನಸಂಸೇವಿತಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅರಿಯಜನಸಂಸೇವಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯವರೇ –

‘‘‘ಪವಿವಿತ್ತೇಹಿ ಅರಿಯೇಹಿ, ಪಹಿತತ್ತೇಹಿ ಝಾಯಿಭಿ;

ನಿಚ್ಚಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ, ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಸಹಾವಸೇ’’’ತಿ.

ಪವನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ.

೫. ರುಕ್ಖಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ರುಕ್ಖಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖೋ ನಾಮ ಪುಪ್ಫಫಲಧರೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವಿಮುತ್ತಿಪುಪ್ಫಸಾಮಞ್ಞಫಲಧಾರಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖೋ ಉಪಗತಾನಮನುಪ್ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಜನಾನಂ ಛಾಯಂ ದೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉಪಗತಾನಮನುಪ್ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಆಮಿಸಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಾರೇನ ವಾ ಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಸನ್ಥಾರೇನ ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥರಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾವೇಮತ್ತಂ ನ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತೇಸು ವೇಮತ್ತತಾ ನ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಚೋರವಧಕಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇಸುಪಿ ಅತ್ತನಿಪಿ ಸಮಸಮಾ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ‘ಕಿನ್ತಿ ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಅವೇರಾ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ [ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಾ (ಸೀ.)] ಅನೀಘಾ ಸುಖೀ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –

‘‘‘ವಧಕೇ ದೇವದತ್ತಮ್ಹಿ, ಚೋರೇ ಅಙ್ಗುಲಿಮಾಲಕೇ;

ಧನಪಾಲೇ ರಾಹುಲೇ ಚ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಮಕೋ ಮುನೀ’’’ತಿ.

ರುಕ್ಖಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ.

೬. ಮೇಘಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಮೇಘಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ರಜೋಜಲ್ಲಂ ವೂಪಸಮೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕಿಲೇಸರಜೋಜಲ್ಲಂ ವೂಪಸಮೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ಪಥವಿಯಾ ಉಣ್ಹಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾಯ ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ನಿಬ್ಬಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ಸಬ್ಬಬೀಜಾನಿ ವಿರುಹಾಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ತಂ ಸದ್ಧಾಬೀಜಂ ತೀಸು ಸಮ್ಪತ್ತೀಸು ರೋಪೇತಬ್ಬಂ, ದಿಬ್ಬಮಾನುಸಿಕಾಸು ಸುಖಸಮ್ಪತ್ತೀಸು ಯಾವಪರಮತ್ಥನಿಬ್ಬಾನಸುಖಸಮ್ಪತ್ತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ಉತುತೋ ಸಮುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಧರಣಿತಲರುಹೇ ತಿಣರುಕ್ಖಲತಾಗುಮ್ಬಓಸಧಿವನಪ್ಪತಯೋ ಪರಿರಕ್ಖತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ತೇನ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೇನ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ಪರಿರಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ, ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರಮೂಲಕಾ ಸಬ್ಬೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ವಸ್ಸಮಾನೋ ನದಿತಳಾಕಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಕನ್ದರಪದರಸರಸೋಬ್ಭಉದಪಾನಾನಿ ಚ ಪರಿಪೂರೇತಿ ಉದಕಧಾರಾಹಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆಗಮಪರಿಯತ್ತಿಯಾ ಧಮ್ಮಮೇಘಮಭಿವಸ್ಸಯಿತ್ವಾ ಅಧಿಗಮಕಾಮಾನಂ ಮಾನಸಂ ಪರಿಪೂರಯಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –

‘‘‘ಬೋಧನೇಯ್ಯಂ ಜನಂ ದಿಸ್ವಾ, ಸತಸಹಸ್ಸೇಪಿ ಯೋಜನೇ;

ಖಣೇನ ಉಪಗನ್ತ್ವಾನ, ಬೋಧೇತಿ ತಂ ಮಹಾಮುನೀ’’’ತಿ.

ಮೇಘಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ.

೭. ಮಣಿರತನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೭. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಮಣಿರತನಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಂ ಏಕನ್ತಪರಿಸುದ್ಧಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಏಕನ್ತಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಂ ನ ಕೇನಚಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮಿಸ್ಸೀಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಾಪೇಹಿ ಪಾಪಸಹಾಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನ ಮಿಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಂ ಜಾತಿರತನೇಹಿ ಯೋಜೀಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉತ್ತಮವರಜಾತಿಮನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸಿತಬ್ಬಂ, ಪಟಿಪನ್ನಕಫಲಟ್ಠಸೇಕ್ಖಫಲಸಮಙ್ಗೀಹಿ ಸೋತಾಪನ್ನಸಕದಾಗಾಮಿಅನಾಗಾಮಿಅರಹನ್ತತೇವಿಜ್ಜಛಳಭಿಞ್ಞಸಮಣಮಣಿರತನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸುತ್ತನಿಪಾತೇ –

‘‘‘ಸುದ್ಧಾ ಸುದ್ಧೇಹಿ ಸಂವಾಸಂ, ಕಪ್ಪಯವ್ಹೋ ಪತಿಸ್ಸತಾ;

ತತೋ ಸಮಗ್ಗಾ ನಿಪಕಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’’ತಿ.

ಮಣಿರತನಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ.

೮. ಮಾಗವಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೮. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕೋ ಅಪ್ಪಮಿದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಪ್ಪಮಿದ್ಧೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕೋ ಮಿಗೇಸು ಯೇವ ಚಿತ್ತಂ ಉಪನಿಬನ್ಧತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಯೇವ ಚಿತ್ತಂ ಉಪನಿಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕೋ ಕಾಲಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಜಾನಾತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಕಾಲೋ ಜಾನಿತಬ್ಬೋ ‘ಅಯಂ ಕಾಲೋ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸ್ಸ, ಅಯಂ ಕಾಲೋ ನಿಕ್ಖಮನಾಯಾ’ತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕೋ ಮಿಗಂ ದಿಸ್ವಾ ಹಾಸಮಭಿಜನೇತಿ ‘ಇಮಂ ಲಚ್ಛಾಮೀ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆರಮ್ಮಣೇ ಅಭಿರಮಿತಬ್ಬಂ, ಹಾಸಮಭಿಜನೇತಬ್ಬಂ ‘ಉತ್ತರಿಂ ವಿಸೇಸಮಧಿಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಮಹಾರಾಜ ಥೇರೇನ ಮೋಘರಾಜೇನ –

‘‘‘ಆರಮ್ಮಣೇ ಲಭಿತ್ವಾನ, ಪಹಿತತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ;

ಭಿಯ್ಯೋ ಹಾಸೋ ಜನೇತಬ್ಬೋ, ಅಧಿಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ ಉತ್ತರಿ’’’ನ್ತಿ.

ಮಾಗವಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠಮೋ.

೯. ಬಾಳಿಸಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೯. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಬಾಳಿಸಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಾಳಿಸಿಕೋ ಬಳಿಸೇನ ಮಚ್ಛೇ ಉದ್ಧರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಞಾಣೇನ ಉತ್ತರಿಂ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಾನಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಾಳಿಸಿಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಾಳಿಸಿಕೋ ಪರಿತ್ತಕಂ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಪುಲಂ ಲಾಭಮಧಿಗಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪರಿತ್ತಲೋಕಾಮಿಸಮತ್ತಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತಬ್ಬಂ. ಲೋಕಾಮಿಸಮತ್ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಯೋಗೀ ಯೋಗಾವಚರೋ ವಿಪುಲಂ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಾಳಿಸಿಕಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ರಾಹುಲೇನ –

‘‘‘ಸುಞ್ಞತಞ್ಚಾನಿಮಿತ್ತಞ್ಚ, ವಿಮೋಕ್ಖಞ್ಚಾಪ್ಪಣಿಹಿತಂ;

ಚತುರೋ ಫಲೇ ಛಳಭಿಞ್ಞಾ, ಚಜಿತ್ವಾ ಲೋಕಾಮಿಸಂ ಲಭೇ’’’ತಿ.

ಬಾಳಿಸಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ.

೧೦. ತಚ್ಛಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕೋ ಕಾಳಸುತ್ತಂ ಅನುಲೋಮೇತ್ವಾ ರುಕ್ಖಂ ತಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಜಿನಸಾಸನಮನುಲೋಮಯಿತ್ವಾ ಸೀಲಪಥವಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಸದ್ಧಾಹತ್ಥೇನ ಪಞ್ಞಾವಾಸಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಿಲೇಸಾ ತಚ್ಛೇತಬ್ಬಾ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕೋ ಫೇಗ್ಗುಂ ಅಪಹರಿತ್ವಾ ಸಾರಮಾದಿಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಸ್ಸತಂ ಉಚ್ಛೇದಂ ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರಂ ತದುತ್ತಮಂ ಅಞ್ಞದುತ್ತಮಂ ಅಕತಮಭಬ್ಬಂ ಅಪುರಿಸಕಾರಂ ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಂ ಸತ್ತವಿನಾಸಂ ನವಸತ್ತಪಾತುಭಾವಂ ಸಙ್ಖಾರಸಸ್ಸತಭಾವಂ ಯೋ ಕರೋತಿ, ಸೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಕಮ್ಮಫಲದಸ್ಸನಾ ಚ ಕಿರಿಯಫಲದಿಟ್ಠಿ ಚ ಇತಿ ಏವರೂಪಾನಿ ಚೇವ ಅಞ್ಞಾನಿ ಚ ವಿವಾದಪಥಾನಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಸಭಾವಂ ಪರಮಸುಞ್ಞತಂ ನಿರೀಹನಿಜ್ಜೀವತಂ [ನಿಸತ್ತನಿಜೀವತಂ (ಕ.)] ಅಚ್ಚನ್ತಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಆದಿಯಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸುತ್ತನಿಪಾತೇ –

‘‘‘ಕಾರಣ್ಡವಂ ನಿದ್ಧಮಥ, ಕಸಮ್ಬುಂ ಅಪಕಸ್ಸಥ;

ತತೋ ಪಲಾಪೇ ವಾಹೇಥ, ಅಸ್ಸಮಣೇ ಸಮಣಮಾನಿನೇ.

‘‘‘ನಿದ್ಧಮಿತ್ವಾನ ಪಾಪಿಚ್ಛೇ, ಪಾಪಆಚಾರಗೋಚರೇ;

ಸುದ್ಧಾ ಸುದ್ಧೇಹಿ ಸಂವಾಸಂ, ಕಪ್ಪಯವ್ಹೋ ಪತಿಸ್ಸತಾ;

ತತೋ ಸಮಗ್ಗಾ ನಿಪಕಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’’ತಿ.

ತಚ್ಛಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ.

ಮಕ್ಕಟಕವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಮಕ್ಕಟೋ ದಾರಕೋ ಕುಮ್ಮೋ, ವನಂ ರುಕ್ಖೋ ಚ ಪಞ್ಚಮೋ;

ಮೇಘೋ ಮಣಿ ಮಾಗವಿಕೋ, ಬಾಳಿಸೀ ತಚ್ಛಕೇನ ಚಾತಿ.