೨. ಧುತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

‘‘ಪಸ್ಸತಾರಞ್ಞಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಅಜ್ಝೋಗಾಳ್ಹೇ ಧುತೇ ಗುಣೇ;

ಪುನ ಪಸ್ಸತಿ ಗಿಹೀ ರಾಜಾ, ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ಠಿತೇ.

‘‘ಉಭೋಪಿ ತೇ ವಿಲೋಕೇತ್ವಾ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಸಂಸಯೋ ಮಹಾ;

ಬುಜ್ಝೇಯ್ಯ ಚೇ ಗಿಹೀ ಧಮ್ಮೇ, ಧುತಙ್ಗಂ ನಿಪ್ಫಲಂ ಸಿಯಾ.

‘‘ಪರವಾದಿವಾದಮಥನಂ, ನಿಪುಣಂ ಪಿಟಕತ್ತಯೇ;

ಹನ್ದ ಪುಚ್ಛೇ ಕಥಿಸೇಟ್ಠಂ, ಸೋ ಮೇ ಕಙ್ಖಂ ವಿನೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಮಿಲಿನ್ದೋ ರಾಜಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ನಾಗಸೇನೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ನಾಗಸೇನಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ, ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಮಿಲಿನ್ದೋ ರಾಜಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ನಾಗಸೇನಂ ಏತದವೋಚ ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಅಗಾರಿಕೋ ಕಾಮಭೋಗೀ ಪುತ್ತದಾರಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭೋನ್ತೋ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರಯನ್ತೋ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯನ್ತೋ ಮಣಿಮುತ್ತಾಕಞ್ಚನವಿಚಿತ್ತಮೋಳಿಬದ್ಧೋ ಯೇನ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕತ’’ನ್ತಿ?

‘‘ನ, ಮಹಾರಾಜ, ಏಕಞ್ಞೇವ ಸತಂ ನ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ ನ ತೀಣಿ ಚತ್ತಾರಿ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ ನ ಸಹಸ್ಸಂ ನ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ನ ಕೋಟಿಸತಂ ನ ಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಂ ನ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಂ, ತಿಟ್ಠತು ಮಹಾರಾಜ ದಸನ್ನಂ ವೀಸತಿಯಾ ಸತಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಅಭಿಸಮಯೋ, ಕತಮೇನ ತೇ ಪರಿಯಾಯೇನ ಅನುಯೋಗಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ.

‘‘ತ್ವಮೇವೇತಂ ಬ್ರೂಹೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನಹಿ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಥಯಿಸ್ಸಾಮಿ ಸತೇನ ವಾ ಸಹಸ್ಸೇನ ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ವಾ ಕೋಟಿಯಾ ವಾ ಕೋಟಿಸತೇನ ವಾ ಕೋಟಿಸಹಸ್ಸೇನ ವಾ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸೇನ ವಾ, ಯಾ ಕಾಚಿ ನವಙ್ಗೇ ಬುದ್ಧವಚನೇ ಸಲ್ಲೇಖಿತಾಚಾರಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಧುತವರಙ್ಗಗುಣನಿಸ್ಸಿತಾ [ಧುತವರಙ್ಗಗುಣನಿಸ್ಸಿತಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಥಾ, ತಾ ಸಬ್ಬಾ ಇಧ ಸಮೋಸರಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ನಿನ್ನುನ್ನತಸಮವಿಸಮಥಲಾಥಲದೇಸಭಾಗೇ ಅಭಿವುಟ್ಠಂ ಉದಕಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತತೋ ವಿನಿಗಳಿತ್ವಾ ಮಹೋದಧಿಂ ಸಾಗರಂ ಸಮೋಸರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಮ್ಪಾದಕೇ ಸತಿ ಯಾ ಕಾಚಿ ನವಙ್ಗೇ ಬುದ್ಧವಚನೇ ಸಲ್ಲೇಖಿತಾಚಾರಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಧುತಙ್ಗಗುಣಧರನಿಸ್ಸಿತಾ ಕಥಾ, ತಾ ಸಬ್ಬಾ ಇಧ ಸಮೋಸರಿಸ್ಸನ್ತಿ.

‘‘ಮಯ್ಹಮ್ಪೇತ್ಥ, ಮಹಾರಾಜ, ಪರಿಬ್ಯತ್ತತಾಯ ಬುದ್ಧಿಯಾ ಕಾರಣಪರಿದೀಪನಂ ಸಮೋಸರಿಸ್ಸತಿ, ತೇನೇಸೋ ಅತ್ಥೋ ಸುವಿಭತ್ತೋ ವಿಚಿತ್ತೋ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಸಮಾನೀತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಸಲೋ ಲೇಖಾಚರಿಯೋ ಅನುಸಿಟ್ಠೋ ಲೇಖಂ ಓಸಾರೇನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಬ್ಯತ್ತತಾಯ ಬುದ್ಧಿಯಾ ಕಾರಣಪರಿದೀಪನೇನ ಲೇಖಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಏವಂ ಸಾ ಲೇಖಾ ಸಮತ್ತಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಅನೂನಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವ ಮಯ್ಹಮ್ಪೇತ್ಥ ಪರಿಬ್ಯತ್ತತಾಯ ಬುದ್ಧಿಯಾ ಕಾರಣಪರಿದೀಪನಂ ಸಮೋಸರಿಸ್ಸತಿ, ತೇನೇಸೋ ಅತ್ಥೋ ಸುವಿಭತ್ತೋ ವಿಚಿತ್ತೋ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಸಮಾನೀತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ನಗರೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಪಞ್ಚಕೋಟಿಮತ್ತಾ ಅರಿಯಸಾವಕಾ ಭಗವತೋ ಉಪಾಸಕಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ಸತ್ತಪಣ್ಣಾಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತೀಣಿ ಚ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ, ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಗಿಹೀ ಯೇವ, ನ ಪಬ್ಬಜಿತಾ. ಪುನ ತತ್ಥೇವ ಕಣ್ಡಮ್ಬಮೂಲೇ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯೇ ವೀಸತಿ ಪಾಣಕೋಟಿಯೋ ಅಭಿಸಮಿಂಸು, ಪುನ ಚೂಳರಾಹುಲೋವಾದೇ [ಮಹಾರಾಹುಲೋವಾದೇ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಮಹಾಮಙ್ಗಲಸುತ್ತನ್ತೇ, ಸಮಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯೇ, ಪರಾಭವಸುತ್ತನ್ತೇ, ಪುರಾಭೇದಸುತ್ತನ್ತೇ, ಕಲಹವಿವಾದಸುತ್ತನ್ತೇ, ಚೂಳಬ್ಯೂಹಸುತ್ತನ್ತೇ, ಮಹಾಬ್ಯೂಹಸುತ್ತನ್ತೇ, ತುವಟಕಸುತ್ತನ್ತೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತಸುತ್ತನ್ತೇ ಗಣನಪಥಮತೀತಾನಂ ದೇವತಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ.

‘‘ನಗರೇ ರಾಜಗಹೇ ಪಞ್ಞಾಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತೀಣಿ ಚ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅರಿಯಸಾವಕಾ ಭಗವತೋ ಉಪಾಸಕಉಪಾಸಿಕಾಯೋ, ಪುನ ತತ್ಥೇವ ಧನಪಾಲಹತ್ಥಿನಾಗದಮನೇ ನವುತಿ ಪಾಣಕೋಟಿಯೋ, ಪಾರಾಯನಸಮಾಗಮೇ ಪಾಸಾಣಕಚೇತಿಯೇ ಚುದ್ದಸ ಪಾಣಕೋಟಿಯೋ, ಪುನ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾಯಂ ಅಸೀತಿ ದೇವತಾಕೋಟಿಯೋ, ಪುನ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ ಪಠಮೇ ಧಮ್ಮದೇಸನೇ ಅಟ್ಠಾರಸ ಬ್ರಹ್ಮಕೋಟಿಯೋ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಚ ದೇವತಾಯೋ, ಪುನ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಸಿಲಾಯಂ ಅಭಿಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಅಸೀತಿ ದೇವತಾಕೋಟಿಯೋ, ದೇವೋರೋಹಣೇ ಸಙ್ಕಸ್ಸನಗರದ್ವಾರೇ ಲೋಕವಿವರಣಪಾಟಿಹಾರಿಯೇ ಪಸನ್ನಾನಂ ನರಮರೂನಂ ತಿಂಸ ಕೋಟಿಯೋ ಅಭಿಸಮಿಂಸು.

ಪುನ ಸಕ್ಕೇಸು ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮೇ ಬುದ್ಧವಂಸದೇಸನಾಯ ಮಹಾಸಮಯಸುತ್ತನ್ತದೇಸನಾಯ ಚ ಗಣನಪಥಮತೀತಾನಂ ದೇವತಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ಪುನ ಸುಮನಮಾಲಾಕಾರಸಮಾಗಮೇ, ಗರಹದಿನ್ನಸಮಾಗಮೇ, ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿಸಮಾಗಮೇ, ಜಮ್ಬುಕಾಜೀವಕಸಮಾಗಮೇ, ಮಣ್ಡುಕದೇವಪುತ್ತಸಮಾಗಮೇ, ಮಟ್ಠಕುಣ್ಡಲಿದೇವಪುತ್ತಸಮಾಗಮೇ, ಸುಲಸಾನಗರಸೋಭಿನಿಸಮಾಗಮೇ, ಸಿರಿಮಾನಗರಸೋಭಿನಿಸಮಾಗಮೇ, ಪೇಸಕಾರಧೀತುಸಮಾಗಮೇ, ಚೂಳಸುಭದ್ದಾಸಮಾಗಮೇ, ಸಾಕೇತಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಆಳಾಹನದಸ್ಸನಸಮಾಗಮೇ, ಸೂನಾಪರನ್ತಕಸಮಾಗಮೇ, ಸಕ್ಕಪಞ್ಹಸಮಾಗಮೇ, ತಿರೋಕುಟ್ಟಸಮಾಗಮೇ [ತಿರೋಕುಡ್ಡಸಮಾಗಮೇ (ಸೀ. ಪೀ.)], ರತನಸುತ್ತಸಮಾಗಮೇ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ, ಯಾವತಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ, ತಾವ ತೀಸು ಮಣ್ಡಲೇಸು ಸೋಳಸಸು ಮಹಾಜನಪದೇಸು ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಭಗವಾ ವಿಹಾಸಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ದ್ವೇ ತಯೋ ಚತ್ತಾರೋ ಪಞ್ಚ ಸತಂ ಸಹಸ್ಸಂ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ದೇವಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಾ ಚ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರಿಂಸು. ಯೇ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ದೇವಾ ಗಿಹೀ ಯೇವ, ನ ತೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ, ಏತಾನಿ ಚೇವ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಞ್ಞಾನಿ ಚ ಅನೇಕಾನಿ ದೇವತಾಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಗಿಹೀ ಅಗಾರಿಕಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರಿಂಸೂ’’ತಿ.

‘‘ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಗಿಹೀ ಅಗಾರಿಕಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ, ಅಥ ಇಮಾನಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಕಿಮತ್ಥಂ ಸಾಧೇನ್ತಿ, ತೇನ ಕಾರಣೇನ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಅಕಿಚ್ಚಕರಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ವಿನಾ ಮನ್ತೋಸಧೇಹಿ ಬ್ಯಾಧಯೋ ವೂಪಸಮನ್ತಿ, ಕಿಂ ವಮನವಿರೇಚನಾದಿನಾ ಸರೀರದುಬ್ಬಲಕರಣೇನ? ಯದಿ ಮುಟ್ಠೀಹಿ ಪಟಿಸತ್ತುನಿಗ್ಗಹೋ ಭವತಿ, ಕಿಂ ಅಸಿಸತ್ತಿಸರಧನುಕೋದಣ್ಡಲಗುಳಮುಗ್ಗರೇಹಿ? ಯದಿ ಗಣ್ಠಿಕುಟಿಲಸುಸಿರಕಣ್ಟಲತಾಸಾಖಾ ಆಲಮ್ಬಿತ್ವಾ ರುಕ್ಖಮಭಿರೂಹನಂ ಭವತಿ, ಕಿಂ ದೀಘದಳ್ಹನಿಸ್ಸೇಣಿಪರಿಯೇಸನೇನ? ಯದಿ ಥಣ್ಡಿಲಸೇಯ್ಯಾಯ ಧಾತುಸಮತಾ ಭವತಿ, ಕಿಂ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸಮಹತಿಮಹಾಸಿರಿಸಯನಪರಿಯೇಸನೇನ? ಯದಿ ಏಕಕೋ ಸಾಸಙ್ಕಸಪ್ಪಟಿಭಯವಿಸಮಕನ್ತಾರತರಣಸಮತ್ಥೋ ಭವತಿ, ಕಿಂ ಸನ್ನದ್ಧಸಜ್ಜಮಹತಿಮಹಾಸತ್ಥಪರಿಯೇಸನೇನ? ಯದಿ ನದಿಸರಂ ಬಾಹುನಾ ತರಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ಭವತಿ, ಕಿಂ ಧುವಸೇತುನಾವಾಪರಿಯೇಸನೇನ? ಯದಿ ಸಕಸನ್ತಕೇನ ಘಾಸಚ್ಛಾದನಂ ಕಾತುಂ ಪಹೋತಿ, ಕಿಂ ಪರೂಪಸೇವನಪಿಯಸಮುಲ್ಲಾಪಪಚ್ಛಾಪುರೇಧಾವನೇನ? ಯದಿ ಅಖಾತತಳಾಕೇ ಉದಕಂ ಲಭತಿ, ಕಿಂ ಉದಪಾನತಳಾಕಪೋಕ್ಖರಣಿಖಣನೇನ? ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯದಿ ಗಿಹೀ ಅಗಾರಿಕಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ, ಕಿಂ ಧುತಗುಣವರಸಮಾದಿಯನೇನಾ’’ತಿ?

‘‘ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಖೋ ಪನಿಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಙ್ಗಗುಣಾ ಯಥಾಭುಚ್ಚಗುಣಾ, ಯೇಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧಾನಂ ಪಿಹಯಿತಾನಿ ಪತ್ಥಿತಾನಿ. ಕತಮೇ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ? ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಙ್ಗಂ ಸುದ್ಧಾಜೀವಂ ಸುಖಫಲಂ ಅನವಜ್ಜಂ ನ ಪರದುಕ್ಖಾಪನಂ ಅಭಯಂ ಅಸಮ್ಪೀಳನಂ ಏಕನ್ತವಡ್ಢಿಕಂ ಅಪರಿಹಾನಿಯಂ ಅಮಾಯಂ ಆರಕ್ಖಾ ಪತ್ಥಿತದದಂ ಸಬ್ಬಸತ್ತದಮನಂ ಸಂವರಹಿತಂ ಪತಿರೂಪಂ ಅನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಂ ರಾಗಕ್ಖಯಂ ದೋಸಕ್ಖಯಂ ಮೋಹಕ್ಖಯಂ ಮಾನಪ್ಪಹಾನಂ ಕುವಿತಕ್ಕಚ್ಛೇದನಂ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಂ ಕೋಸಜ್ಜವಿದ್ಧಂಸನಂ ಅರತಿಪ್ಪಹಾನಂ ಖಮನಂ ಅತುಲಂ ಅಪ್ಪಮಾಣಂ ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಕ್ಖಯಗಮನಂ, ಇಮೇ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಧುತಙ್ಗಗುಣಾ ಯಥಾಭುಚ್ಚಗುಣಾ ಯೇಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧಾನಂ ಪಿಹಯಿತಾನಿ ಪತ್ಥಿತಾನಿ.

‘‘ಯೇ ಖೋ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣೇ ಸಮ್ಮಾ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ತೇ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಸಮುಪೇತಾ ಭವನ್ತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ? ಆಚಾರೋ ತೇಸಂ ಸುವಿಸುದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಪಟಿಪದಾ ಸುಪೂರಿತಾ ಹೋತಿ, ಕಾಯಿಕಂ ವಾಚಸಿಕಂ ಸುರಕ್ಖಿತಂ ಹೋತಿ, ಮನೋಸಮಾಚಾರೋ ಸುವಿಸುದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ವೀರಿಯಂ ಸುಪಗ್ಗಹಿತಂ ಹೋತಿ, ಭಯಂ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಬ್ಯಪಗತಾ ಹೋತಿ, ಆಘಾತೋ ಉಪರತೋ ಹೋತಿ, ಮೇತ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಆಹಾರೋ ಪರಿಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಗರುಕತೋ ಹೋತಿ, ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಞ್ಞೂ ಹೋತಿ, ಜಾಗರಿಯಮನುಯುತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಅನಿಕೇತೋ ಹೋತಿ, ಯತ್ಥ ಫಾಸು ತತ್ಥ ವಿಹಾರೀ ಹೋತಿ, ಪಾಪಜೇಗುಚ್ಛೀ ಹೋತಿ, ವಿವೇಕಾರಾಮೋ ಹೋತಿ, ಸತತಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಯೇ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣೇ ಸಮ್ಮಾ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ತೇ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಸಮುಪೇತಾ ಭವನ್ತಿ.

‘‘ದಸ ಇಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಗ್ಗಲಾ ಧುತಗುಣಾರಹಾ. ಕತಮೇ ದಸ? ಸದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಹಿರಿಮಾ ಧಿತಿಮಾ ಅಕುಹೋ ಅತ್ಥವಸೀ ಅಲೋಲೋ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ದಳ್ಹಸಮಾದಾನೋ ಅನುಜ್ಝಾನಬಹುಲೋ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರೀ, ಇಮೇ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ದಸ ಪುಗ್ಗಲಾ ಧುತಗುಣಾರಹಾ.

‘‘ಯೇ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಗಿಹೀ ಅಗಾರಿಕಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಪುರಿಮಾಸು ಜಾತೀಸು ತೇರಸಸು ಧುತಗುಣೇಸು ಕತೂಪಾಸನಾ ಕತಭೂಮಿಕಮ್ಮಾ, ತೇ ತತ್ಥ ಚಾರಞ್ಚ ಪಟಿಪತ್ತಿಞ್ಚ ಸೋಧಯಿತ್ವಾ ಅಜ್ಜೇತರಹಿ ಗಿಹೀ ಯೇವ ಸನ್ತಾ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಸಲೋ ಇಸ್ಸಾಸೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇ ಪಠಮಂ ತಾವ ಉಪಾಸನಸಾಲಾಯಂ ಚಾಪಭೇದಚಾಪಾರೋಪನಗ್ಗಹಣಮುಟ್ಠಿಪ್ಪಟಿಪೀಳನಅಙ್ಗುಲಿವಿನಾಮನಪಾದಠಪನಸರಗ್ಗಹಣಸನ್ನಹನಆಕಡ್ಢನ ಸದ್ಧಾರಣಲಕ್ಖನಿಯಮನಖಿಪನೇ ತಿಣಪುರಿಸಕಛಕಣ [ಖಣಕ (ಸೀ. ಪೀ.)] ತಿಣಪಲಾಲಮತ್ತಿಕಾಪುಞ್ಜಫಲಕಲಕ್ಖವೇಧೇ ಅನುಸಿಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಾಸನಂ ಆರಾಧಯಿತ್ವಾ ಆಜಞ್ಞರಥಗಜತುರಙ್ಗಧನಧಞ್ಞಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣದಾಸಿದಾಸಭರಿಯಗಾಮವರಂ ಲಭತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೇ ತೇ ಗಿಹೀ ಅಗಾರಿಕಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ, ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಪುರಿಮಾಸು ಜಾತೀಸು ತೇರಸಸು ಧುತಗುಣೇಸು ಕತೂಪಾಸನಾ ಕತಭೂಮಿಕಮ್ಮಾ, ತೇ ತತ್ಥೇವ ಚಾರಞ್ಚ ಪಟಿಪತ್ತಿಞ್ಚ ಸೋಧಯಿತ್ವಾ ಅಜ್ಜೇತರಹಿ ಗಿಹೀ ಯೇವ ಸನ್ತಾ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ. ನ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣೇಸು ಪುಬ್ಬಾಸೇವನಂ ವಿನಾ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಯೇವ ಜಾತಿಯಾ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಹೋತಿ, ಉತ್ತಮೇನ ಪನ ವೀರಿಯೇನ ಉತ್ತಮಾಯ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ತಥಾರೂಪೇನ ಆಚರಿಯೇನ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತೇನ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಹೋತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ ಆಚರಿಯಂ ಧನೇನ ವಾ ವತ್ತಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ಆರಾಧೇತ್ವಾ ಸತ್ತಗ್ಗಹಣಛೇದನಲೇಖನವೇಧನಸಲ್ಲುದ್ಧರಣವಣಧೋವನಸೋಸನಭೇಸಜ್ಜಾನುಲಿಮ್ಪನವಮನ ವಿರೇಚನಾನುವಾಸನಕಿರಿಯಮನುಸಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ವಿಜ್ಜಾಸು ಕತಸಿಕ್ಖೋ ಕತೂಪಾಸನೋ ಕತಹತ್ಥೋ ಆತುರೇ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ ತಿಕಿಚ್ಛಾಯ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೇ ತೇ ಗಿಹೀ ಅಗಾರಿಕಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ, ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಪುರಿಮಾಸು ಜಾತೀಸು ತೇರಸಸು ಧುತಗುಣೇಸು ಕತೂಪಾಸನಾ ಕತಭೂಮಿಕಮ್ಮಾ, ತೇ ತತ್ಥೇವ ಚಾರಞ್ಚ ಪಟಿಪತ್ತಿಞ್ಚ ಸೋಧಯಿತ್ವಾ ಅಜ್ಜೇತರಹಿ ಗಿಹೀ ಯೇವ ಸನ್ತಾ ಸನ್ತಂ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತಿ, ನ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣೇಹಿ ಅವಿಸುದ್ಧಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಉದಕಸ್ಸ ಅಸೇಚನೇನ ಬೀಜಾನಂ ಅವಿರೂಹನಂ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣೇಹಿ ಅವಿಸುದ್ಧಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ನ ಹೋತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಕತಕುಸಲಾನಂ ಅಕತಕಲ್ಯಾಣಾನಂ ಸುಗತಿಗಮನಂ ನ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣೇಹಿ ಅವಿಸುದ್ಧಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ನ ಹೋತಿ.

‘‘ಪಥವಿಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಪತಿಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ. ಆಪೋಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಮಲಧೋವನಟ್ಠೇನ. ತೇಜೋಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸವನಜ್ಝಾಪನಟ್ಠೇನ. ವಾಯೋಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಮಲರಜೋಪವಾಹನಟ್ಠೇನ. ಅಗದಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಬ್ಯಾಧಿವೂಪಸಮನಟ್ಠೇನ. ಅಮತಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸವಿಸನಾಸನಟ್ಠೇನ. ಖೇತ್ತಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಸಾಮಞ್ಞಗುಣಸಸ್ಸವಿರೂಹನಟ್ಠೇನ. ಮನೋಹರಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಪತ್ಥಿತಿಚ್ಛಿತಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿವರದದಟ್ಠೇನ. ನಾವಾಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಂಸಾರಮಹಣ್ಣವಪಾರಗಮನಟ್ಠೇನ. ಭೀರುತ್ತಾಣಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಜರಾಮರಣಭೀತಾನಂ ಅಸ್ಸಾಸಕರಣಟ್ಠೇನ. ಮಾತುಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಕಿಲೇಸದುಕ್ಖಪ್ಪಟಿಪೀಳಿತಾನಂ ಅನುಗ್ಗಾಹಕಟ್ಠೇನ. ಪಿತುಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಕುಸಲವಡ್ಢಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಸಾಮಞ್ಞಗುಣಜನಕಟ್ಠೇನ. ಮಿತ್ತಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಸಾಮಞ್ಞಗುಣಪರಿಯೇಸನಅವಿಸಂವಾದಕಟ್ಠೇನ. ಪದುಮಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಮಲೇಹಿ ಅನುಪಲಿತ್ತಟ್ಠೇನ. ಚತುಜ್ಜಾತಿಯವರಗನ್ಧಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಕಿಲೇಸದುಗ್ಗನ್ಧಪಟಿವಿನೋದನಟ್ಠೇನ. ಗಿರಿರಾಜವರಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಅಟ್ಠಲೋಕಧಮ್ಮವಾತೇಹಿ ಅಕಮ್ಪಿಯಟ್ಠೇನ. ಆಕಾಸಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಗಹಣಾಪಗತಉರುವಿಸಟವಿತ್ಥತಮಹನ್ತಟ್ಠೇನ. ನದೀಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಕಿಲೇಸಮಲಪವಾಹನಟ್ಠೇನ. ಸುದೇಸಕಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಜಾತಿಕನ್ತಾರಕಿಲೇಸವನಗಹನನಿತ್ಥರಣಟ್ಠೇನ. ಮಹಾಸತ್ಥವಾಹಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಬ್ಬಭಯಸುಞ್ಞಖೇಮಅಭಯವರಪವರನಿಬ್ಬಾನನಗರಸಮ್ಪಾಪನಟ್ಠೇನ. ಸುಮಜ್ಜಿತವಿಮಲಾದಾಸಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಸಭಾವದಸ್ಸನಟ್ಠೇನ. ಫಲಕಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಕಿಲೇಸಲಗುಳಸರಸತ್ತಿಪಟಿಬಾಹನಟ್ಠೇನ. ಛತ್ತಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಕಿಲೇಸವಸ್ಸತಿವಿಧಗ್ಗಿಸನ್ತಾಪಾತಪಪಟಿಬಾಹನಟ್ಠೇನ. ಚನ್ದಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಪಿಹಯಿತಪತ್ಥಿತಟ್ಠೇನ. ಸೂರಿಯಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಮೋಹತಮತಿಮಿರನಾಸನಟ್ಠೇನ. ಸಾಗರಸಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಅನೇಕವಿಧಸಾಮಞ್ಞಗುಣವರರತನುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ, ಅಪರಿಮಿತಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯಟ್ಠೇನ ಚ. ಏವಂ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ವಿಸುದ್ಧಿಕಾಮಾನಂ ಬಹೂಪಕಾರಂ ಸಬ್ಬದರಥಪರಿಳಾಹನುದಂ ಅರತಿನುದಂ ಭಯನುದಂ ಭವನುದಂ ಖೀಲನುದಂ ಮಲನುದಂ ಸೋಕನುದಂ ದುಕ್ಖನುದಂ ರಾಗನುದಂ ದೋಸನುದಂ ಮೋಹನುದಂ ಮಾನನುದಂ ದಿಟ್ಠಿನುದಂ ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಧಮ್ಮನುದಂ ಯಸಾವಹಂ ಹಿತಾವಹಂ ಸುಖಾವಹಂ ಫಾಸುಕರಂ ಪೀತಿಕರಂ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಕರಂ ಅನವಜ್ಜಂ ಇಟ್ಠಸುಖವಿಪಾಕಂ ಗುಣರಾಸಿಗುಣಪುಞ್ಜಂ ಅಪರಿಮಿತಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯ ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯಗುಣಂ ವರಂ ಪವರಂ ಅಗ್ಗಂ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮನುಸ್ಸಾ ಉಪತ್ಥಮ್ಭವಸೇನ ಭೋಜನಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಹಿತವಸೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಉಪಕಾರವಸೇನ ಮಿತ್ತಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ತಾರಣವಸೇನ ನಾವಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಸುಗನ್ಧವಸೇನ ಮಾಲಾಗನ್ಧಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಅಭಯವಸೇನ ಭೀರುತ್ತಾಣಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಪತಿಟ್ಠಾವಸೇನ [ಪತಿಟ್ಠಾನವಸೇನ (ಕ.)] ಪಥವಿಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಸಿಪ್ಪವಸೇನ ಆಚರಿಯಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಯಸವಸೇನ ರಾಜಾನಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಕಾಮದದವಸೇನ ಮಣಿರತನಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಬ್ಬಸಾಮಞ್ಞಗುಣದದವಸೇನ ಅರಿಯಾ ಧುತಗುಣಂ ಉಪಸೇವನ್ತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಉದಕಂ ಬೀಜವಿರೂಹನಾಯ, ಅಗ್ಗಿ ಝಾಪನಾಯ, ಆಹಾರೋ ಬಲಾಹರಣಾಯ, ಲತಾ ಬನ್ಧನಾಯ, ಸತ್ಥಂ ಛೇದನಾಯ, ಪಾನೀಯಂ ಪಿಪಾಸಾವಿನಯನಾಯ, ನಿಧಿ ಅಸ್ಸಾಸಕರಣಾಯ, ನಾವಾ ತೀರಸಮ್ಪಾಪನಾಯ, ಭೇಸಜ್ಜಂ ಬ್ಯಾಧಿವೂಪಸಮನಾಯ, ಯಾನಂ ಸುಖಗಮನಾಯ, ಭೀರುತ್ತಾಣಂ ಭಯವಿನೋದನಾಯ, ರಾಜಾ ಆರಕ್ಖತ್ಥಾಯ, ಫಲಕಂ ದಣ್ಡಲೇಡ್ಡುಲಗುಳಸರಸತ್ತಿಪಟಿಬಾಹನಾಯ, ಆಚರಿಯೋ ಅನುಸಾಸನಾಯ, ಮಾತಾ ಪೋಸನಾಯ, ಆದಾಸೋ ಓಲೋಕನಾಯ, ಅಲಙ್ಕಾರೋ ಸೋಭನಾಯ, ವತ್ಥಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಾಯ, ನಿಸ್ಸೇಣೀ ಆರೋಹನಾಯ, ತುಲಾ ವಿಸಮವಿಕ್ಖೇಪನಾಯ [ನಿಕ್ಖೇಪನಾಯ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಮನ್ತಂ ಪರಿಜಪ್ಪನಾಯ, ಆವುಧಂ ತಜ್ಜನೀಯಪಟಿಬಾಹನಾಯ, ಪದೀಪೋ ಅನ್ಧಕಾರವಿಧಮನಾಯ, ವಾತೋ ಪರಿಳಾಹನಿಬ್ಬಾಪನಾಯ, ಸಿಪ್ಪಂ ವುತ್ತಿನಿಪ್ಫಾದನಾಯ, ಅಗದಂ ಜೀವಿತರಕ್ಖಣಾಯ, ಆಕರೋ ರತನುಪ್ಪಾದನಾಯ, ರತನಂ ಅಲಙ್ಕರಾಯ, ಆಣಾ ಅನತಿಕ್ಕಮನಾಯ, ಇಸ್ಸರಿಯಂ ವಸವತ್ತನಾಯ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣಂ ಸಾಮಞ್ಞಬೀಜವಿರೂಹನಾಯ, ಕಿಲೇಸಮಲಝಾಪನಾಯ, ಇದ್ಧಿಬಲಾಹರಣಾಯ, ಸತಿಸಂವರನಿಬನ್ಧನಾಯ, ವಿಮತಿವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಮುಚ್ಛೇದನಾಯ, ತಣ್ಹಾಪಿಪಾಸಾವಿನಯನಾಯ, ಅಭಿಸಮಯಅಸ್ಸಾಸಕರಣಾಯ, ಚತುರೋಘನಿತ್ಥರಣಾಯ, ಕಿಲೇಸಬ್ಯಾಧಿವೂಪಸಮಾಯ, ನಿಬ್ಬಾನಸುಖಪ್ಪಟಿಲಾಭಾಯ, ಜಾತಿಜರಾಬ್ಯಾಧಿಮರಣಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಭಯವಿನೋದನಾಯ, ಸಾಮಞ್ಞಗುಣಪರಿರಕ್ಖಣಾಯ, ಅರತಿಕುವಿತಕ್ಕಪಟಿಬಾಹನಾಯ, ಸಕಲಸಾಮಞ್ಞತ್ಥಾನುಸಾಸನಾಯ, ಸಬ್ಬಸಾಮಞ್ಞಗುಣಪೋಸನಾಯ, ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗಫಲನಿಬ್ಬಾನದಸ್ಸನಾಯ, ಸಕಲಲೋಕಥುತಥೋಮಿತಮಹತಿಮಹಾಸೋಭನಕರಣಾಯ, ಸಬ್ಬಾಪಾಯಪಿದಹನಾಯ, ಸಾಮಞ್ಞತ್ಥಸೇಲಸಿಖರಮುದ್ಧನಿ ಅಭಿರೂಹನಾಯ, ವಙ್ಕಕುಟಿಲವಿಸಮಚಿತ್ತವಿಕ್ಖೇಪನಾಯ [ಚಿತ್ತನಿಕ್ಖೇಪನಾಯ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಸೇವಿತಬ್ಬಾಸೇವಿತಬ್ಬಧಮ್ಮೇ ಸಾಧುಸಜ್ಝಾಯಕರಣಾಯ, ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಪಟಿಸತ್ತುತಜ್ಜನಾಯ, ಅವಿಜ್ಜನ್ಧಕಾರವಿಧಮನಾಯ, ತಿವಿಧಗ್ಗಿಸನ್ತಾಪಪರಿಳಾಹನಿಬ್ಬಾಪನಾಯ, ಸಣ್ಹಸುಖುಮಸನ್ತಸಮಾಪತ್ತಿನಿಪ್ಫಾದನಾಯ, ಸಕಲಸಾಮಞ್ಞಗುಣಪರಿರಕ್ಖಣಾಯ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗವರರತನುಪ್ಪಾದನಾಯ, ಯೋಗಿಜನಾಲಙ್ಕರಣಾಯ, ಅನವಜ್ಜನಿಪುಣಸುಖುಮಸನ್ತಿಸುಖಮನತಿಕ್ಕಮನಾಯ, ಸಕಲಸಾಮಞ್ಞಅರಿಯಧಮ್ಮವಸವತ್ತನಾಯ. ಇತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮೇಸಂ ಗುಣಾನಂ ಅಧಿಗಮಾಯ ಯದಿದಂ ಏಕಮೇಕಂ ಧುತಗುಣಂ, ಏವಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಅತುಲಿಯಂ ಧುತಗುಣಂ ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯಂ ಅಸಮಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಮಂ ಅಪ್ಪಟಿಭಾಗಂ ಅಪ್ಪಟಿಸೇಟ್ಠಂ ಉತ್ತರಂ ಸೇಟ್ಠಂ ವಿಸಿಟ್ಠಂ ಅಧಿಕಂ ಆಯತಂ ಪುಥುಲಂ ವಿಸಟಂ ವಿತ್ಥತಂ ಗರುಕಂ ಭಾರಿಯಂ ಮಹನ್ತಂ.

‘‘ಯೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಕುಹಕೋ ಲುದ್ಧೋ ಓದರಿಕೋ ಲಾಭಕಾಮೋ ಯಸಕಾಮೋ ಕಿತ್ತಿಕಾಮೋ ಅಯುತ್ತೋ ಅಪ್ಪತ್ತೋ ಅನನುಚ್ಛವಿಕೋ ಅನರಹೋ ಅಪ್ಪತಿರೂಪೋ ಧುತಙ್ಗಂ [ತಧುಗುಣಂ (ಕ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ] ಸಮಾದಿಯತಿ, ಸೋ ದಿಗುಣಂ ದಣ್ಡಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬಗುಣಘಾತಮಾಪಜ್ಜತಿ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಂ ಹೀಳನಂ ಖೀಳನಂ ಗರಹನಂ ಉಪ್ಪಣ್ಡನಂ ಖಿಪನಂ ಅಸಮ್ಭೋಗಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ನಿಚ್ಛುಭನಂ ಪವಾಹನಂ ಪಬ್ಬಾಜನಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ಸಮ್ಪರಾಯೇಪಿ ಸತಯೋಜನಿಕೇ ಅವೀಚಿಮಹಾನಿರಯೇ ಉಣ್ಹಕಠಿತತತ್ತಸನ್ತತ್ತಅಚ್ಚಿಜಾಲಾಮಾಲಕೇ ಅನೇಕವಸ್ಸಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಫೇಣುದ್ದೇಹಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ಪಚ್ಚತಿ, ತತೋ ಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ [ಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಕಿಸಫರುಸಕಾಳಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗೋ ಸೂನುದ್ಧುಮಾತಸುಸಿರುತ್ತಮಙ್ಗೋ [ಸೂನುದ್ಧುಮಾತಸೂಚಿಮುಖಪಮಾಣಸುಸಿರುತ್ತಮಙ್ಗೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಛಾತೋ ಪಿಪಾಸಿತೋ ವಿಸಮಭೀಮರೂಪವಣ್ಣೋ ಭಗ್ಗಕಣ್ಣಸೋತೋ ಉಮ್ಮೀಲಿತನಿಮೀಲಿತನೇತ್ತನಯನೋ ಅರುಗತ್ತಪಕ್ಕಗತ್ತೋ ಪುಳವಾಕಿಣ್ಣಸಬ್ಬಕಾಯೋ ವಾತಮುಖೇ ಜಲಮಾನೋ ವಿಯ ಅಗ್ಗಿಕ್ಖನ್ಧೋ ಅನ್ತೋ ಜಲಮಾನೋ ಪಜ್ಜಲಮಾನೋ ಅತಾಣೋ ಅಸರಣೋ ಆರುಣ್ಣರುಣ್ಣಕಾರುಞ್ಞರವಂ ಪರಿದೇವಮಾನೋ ನಿಜ್ಝಾಮತಣ್ಹಿಕೋ ಸಮಣಮಹಾಪೇತೋ ಹುತ್ವಾ ಆಹಿಣ್ಡಮಾನೋ ಮಹಿಯಾ ಅಟ್ಟಸ್ಸರಂ ಕರೋತಿ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೋಚಿ ಅಯುತ್ತೋ ಅಪ್ಪತ್ತೋ ಅನನುಚ್ಛವಿಕೋ ಅನರಹೋ ಅಪ್ಪತಿರೂಪೋ ಹೀನೋ ಕುಜಾತಿಕೋ ಖತ್ತಿಯಾಭಿಸೇಕೇನ ಅಭಿಸಿಞ್ಚತಿ, ಸೋ ಲಭತಿ ಹತ್ಥಚ್ಛೇದಂ ಪಾದಚ್ಛೇದಂ ಹತ್ಥಪಾದಚ್ಛೇದಂ ಕಣ್ಣಚ್ಛೇದಂ ನಾಸಚ್ಛೇದಂ ಕಣ್ಣನಾಸಚ್ಛೇದಂ ಬಿಲಙ್ಗಥಾಲಿಕಂ ಸಙ್ಖಮುಣ್ಡಿಕಂ ರಾಹುಮುಖಂ ಜೋತಿಮಾಲಿಕಂ ಹತ್ಥಪಜ್ಜೋತಿಕಂ ಏರಕವತ್ತಿಕಂ ಚೀರಕವಾಸಿಕಂ ಏಣೇಯ್ಯಕಂ ಬಳಿಸಮಂಸಿಕಂ ಕಹಾಪಣಕಂ ಖಾರಾಪತಚ್ಛಿಕಂ ಪಲಿಘಪರಿವತ್ತಿಕಂ ಪಲಾಲಪೀಠಕಂ ತತ್ತೇನ ತೇಲೇನ ಓಸಿಞ್ಚನಂ ಸುನಖೇಹಿ ಖಾದಾಪನಂ ಜೀವಸೂಲಾರೋಪನಂ ಅಸಿನಾ ಸೀಸಚ್ಛೇದಂ ಅನೇಕವಿಹಿತಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಕಾರಣಂ ಅನುಭವತಿ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಅಯುತ್ತೋ ಅಪ್ಪತ್ತೋ ಅನನುಚ್ಛವಿಕೋ ಅನರಹೋ ಅಪ್ಪತಿರೂಪೋ ಹೀನೋ ಕುಜಾತಿಕೋ ಮಹನ್ತೇ ಇಸ್ಸರಿಯೇ ಠಾನೇ ಅತ್ತಾನಂ ಠಪೇಸಿ, ವೇಲಂ ಘಾತೇಸಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋ ಕೋಚಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಾಪಿಚ್ಛೋ…ಪೇ… ಮಹಿಯಾ ಅಟ್ಟಸ್ಸರಂ ಕರೋತಿ.

‘‘ಯೋ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಯುತ್ತೋ ಪತ್ತೋ ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ ಅರಹೋ ಪತಿರೂಪೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಪವಿವಿತ್ತೋ ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಪಹಿತತ್ತೋ ಅಸಠೋ ಅಮಾಯೋ ಅನೋದರಿಕೋ ಅಲಾಭಕಾಮೋ ಅಯಸಕಾಮೋ ಅಕಿತ್ತಿಕಾಮೋ ಸದ್ಧೋ ಸದ್ಧಾಪಬ್ಬಜಿತೋ ಜರಾಮರಣಾ ಮುಚ್ಚಿತುಕಾಮೋ ‘ಸಾಸನಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಧುತಙ್ಗಂ ಸಮಾದಿಯತಿ, ಸೋ ದಿಗುಣಂ ಪೂಜಂ ಅರಹತಿ ದೇವಾನಞ್ಚ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋ ಪಿಹಯಿತೋ ಪತ್ಥಿತೋ, ಜಾತಿಸುಮನಮಲ್ಲಿಕಾದೀನಂ ವಿಯ ಪುಪ್ಫಂ ನಹಾತಾನುಲಿತ್ತಸ್ಸ, ಜಿಘಚ್ಛಿತಸ್ಸ ವಿಯ ಪಣೀತಭೋಜನಂ, ಪಿಪಾಸಿತಸ್ಸ ವಿಯ ಸೀತಲವಿಮಲಸುರಭಿಪಾನೀಯಂ, ವಿಸಗತಸ್ಸ ವಿಯ ಓಸಧವರಂ, ಸೀಘಗಮನಕಾಮಸ್ಸ ವಿಯ ಆಜಞ್ಞರಥವರುತ್ತಮಂ, ಅತ್ಥಕಾಮಸ್ಸ ವಿಯ ಮನೋಹರಮಣಿರತನಂ, ಅಭಿಸಿಞ್ಚಿತುಕಾಮಸ್ಸ ವಿಯ ಪಣ್ಡರವಿಮಲಸೇತಚ್ಛತ್ತಂ, ಧಮ್ಮಕಾಮಸ್ಸ ವಿಯ ಅರಹತ್ತಫಲಾಧಿಗಮಮನುತ್ತರಂ. ತಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಚತ್ತಾರೋ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾ ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಪಞ್ಚ ಬಲಾನಿ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ, ಅಧಿಗಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ ಪರಿಣಮತಿ, ಚತ್ತಾರಿ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಚತಸ್ಸೋ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಛಳಭಿಞ್ಞಾ ಕೇವಲೋ ಚ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ಸಬ್ಬೇ ತಸ್ಸಾಧೇಯ್ಯಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಿಮುತ್ತಿಪಣ್ಡರವಿಮಲಸೇತಚ್ಛತ್ತೇನ ಅಭಿಸಿಞ್ಚತಿ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ರಞ್ಞೋ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ಅಭಿಜಾತಕುಲಕುಲೀನಸ್ಸ ಖತ್ತಿಯಾಭಿಸೇಕೇನ ಅಭಿಸಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಚರನ್ತಿ ಸರಟ್ಠನೇಗಮಜಾನಪದಭಟಬಲಾ [ಬಲತ್ಥಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅಟ್ಠತ್ತಿಂಸಾ ಚ ರಾಜಪರಿಸಾ ನಟನಚ್ಚಕಾ ಮುಖಮಙ್ಗಲಿಕಾ ಸೋತ್ಥಿವಾಚಕಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಬ್ಬಪಾಸಣ್ಡಗಣಾ ಅಭಿಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಥವಿಯಾ ಪಟ್ಟನರತನಾಕರನಗರಸುಙ್ಕಟ್ಠಾನವೇರಜ್ಜಕಛೇಜ್ಜಭೇಜ್ಜಜನಮನುಸಾಸನಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಾಮಿಕೋ ಭವತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋ ಕೋಚಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಯುತ್ತೋ ಪತ್ತೋ…ಪೇ… ವಿಮುತ್ತಿಪಣ್ಡರವಿಮಲಸೇತಚ್ಛತ್ತೇನ ಅಭಿಸಿಞ್ಚತಿ.

‘‘ತೇರಸಿಮಾನಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಙ್ಗಾನಿ, ಯೇಹಿ ಸುದ್ಧಿಕತೋ ನಿಬ್ಬಾನಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಬಹುವಿಧಂ ಧಮ್ಮಕೀಳಮಭಿಕೀಳತಿ, ರೂಪಾರೂಪಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ವಳಞ್ಜೇತಿ, ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ದಿಬ್ಬಸೋತಧಾತುಂ ಪರಚಿತ್ತವಿಜಾನನಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಂ ಸಬ್ಬಾಸವಕ್ಖಯಞ್ಚ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಕತಮೇ ತೇರಸ? ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗಂ ತೇಚೀವರಿಕಙ್ಗಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಙ್ಗಂ ಸಪದಾನಚಾರಿಕಙ್ಗಂ ಏಕಾಸನಿಕಙ್ಗಂ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಙ್ಗಂ ಖಲುಪಚ್ಛಾಭತ್ತಿಕಙ್ಗಂ ಆರಞ್ಞಿಕಙ್ಗಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಂ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕಙ್ಗಂ ಸೋಸಾನಿಕಙ್ಗಂ ಯಥಾಸನ್ಥತಿಕಙ್ಗಂ ನೇಸಜ್ಜಿಕಙ್ಗಂ, ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇರಸಹಿ ಧುತಗುಣೇಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಆಸೇವಿತೇಹಿ ನಿಸೇವಿತೇಹಿ ಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಪರಿಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಚರಿತೇಹಿ ಉಪಚರಿತೇಹಿ ಪರಿಪೂರಿತೇಹಿ ಕೇವಲಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ತಸ್ಸಾಧೇಯ್ಯಾ ಹೋನ್ತಿ ಕೇವಲಾ ಸನ್ತಾ ಸುಖಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಧನೋ ನಾವಿಕೋ ಪಟ್ಟನೇ ಸುಟ್ಠು ಕತಸುಙ್ಕೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ವಙ್ಗಂ ತಕ್ಕೋಲಂ ಚೀನಂ ಸೋವೀರಂ ಸುರಟ್ಠಂ ಅಲಸನ್ದಂ ಕೋಲಪಟ್ಟನಂ ಸುವಣ್ಣಭೂಮಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನಾವಾಸಞ್ಚರಣಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮೇಹಿ ತೇರಸಹಿ ಧುತಗುಣೇಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಆಸೇವಿತೇಹಿ ನಿಸೇವಿತೇಹಿ ಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಪರಿಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಚರಿತೇಹಿ ಉಪಚರಿತೇಹಿ ಪರಿಪೂರಿತೇಹಿ ಕೇವಲಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ತಸ್ಸಾಧೇಯ್ಯಾ ಹೋನ್ತಿ ಕೇವಲಾ ಸನ್ತಾ ಸುಖಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಸ್ಸಕೋ ಪಠಮಂ ಖೇತ್ತದೋಸಂ ತಿಣಕಟ್ಠಪಾಸಾಣಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಕಸಿತ್ವಾ ವಪಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಉದಕಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ರಕ್ಖಿತ್ವಾ ಗೋಪೇತ್ವಾ ಲವನಮದ್ದನೇನ ಬಹುಧಞ್ಞಕೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸಾಧೇಯ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ಅಧನಾ ಕಪಣಾ ದಲಿದ್ದಾ ದುಗ್ಗತಜನಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮೇಹಿ ತೇರಸಹಿ ಧುತಗುಣೇಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಆಸೇವಿತೇಹಿ…ಪೇ… ಕೇವಲಾ ಸನ್ತಾ ಸುಖಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಖತ್ತಿಯೋ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತೋ ಅಭಿಜಾತಕುಲೀನೋ ಛೇಜ್ಜಭೇಜ್ಜಜನಮನುಸಾಸನೇ ಇಸ್ಸರೋ ಹೋತಿ ವಸವತ್ತೀ ಸಾಮಿಕೋ ಇಚ್ಛಾಕರಣೋ, ಕೇವಲಾ ಚ ಮಹಾಪಥವೀ ತಸ್ಸಾಧೇಯ್ಯಾ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮೇಹಿ ತೇರಸಹಿ ಧುತಗುಣೇಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಆಸೇವಿತೇಹಿ ನಿಸೇವಿತೇಹಿ ಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಪರಿಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಚರಿತೇಹಿ ಉಪಚರಿತೇಹಿ ಪರಿಪೂರಿತೇಹಿ ಜಿನಸಾಸನವರೇ ಇಸ್ಸರೋ ಹೋತಿ ವಸವತ್ತೀ ಸಾಮಿಕೋ ಇಚ್ಛಾಕರಣೋ, ಕೇವಲಾ ಚ ಸಮಣಗುಣಾ ತಸ್ಸಾಧೇಯ್ಯಾ ಹೋನ್ತಿ.

‘‘ನನು, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೋ ಉಪಸೇನೋ ವಙ್ಗನ್ತಪುತ್ತೋ ಸಲ್ಲೇಖಧುತಗುಣೇ ಪರಿಪೂರಕಾರಿತಾಯ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕತಿಕಂ ಸಪರಿಸೋ ನರದಮ್ಮಸಾರಥಿಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಗತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ, ಭಗವಾ ಚ ತಂ ಸುವಿನೀತಂ ಪರಿಸಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ಪಮುದಿತೋ ಉದಗ್ಗೋ ಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಾಪಂ ಸಲ್ಲಪಿತ್ವಾ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನೇನ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸರೇನ ಏತದವೋಚ ‘ಪಾಸಾದಿಕಾ ಖೋ ಪನ ತ್ಯಾಯಂ ಉಪಸೇನ ಪರಿಸಾ, ಕತಂ ತ್ವಂ ಉಪಸೇನ ಪರಿಸಂ ವಿನೇಸೀ’ತಿ. ಸೋಪಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುನಾ ದಸಬಲೇನ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಪುಟ್ಠೋ ಯಥಾಭೂತಸಭಾವಗುಣವಸೇನ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ವಾ ನಿಸ್ಸಯಂ ವಾ ಯಾಚತಿ, ತಮಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ ‘‘ಅಹಂ ಖೋ ಆವುಸೋ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ತೇಚೀವರಿಕೋ. ಸಚೇ ತ್ವಮ್ಪಿ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ತೇಚೀವರಿಕೋ, ಏವಾಹಂ ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸಾಮಿ ನಿಸ್ಸಯಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಸಚೇ ಸೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ನನ್ದತಿ ಓರಮತಿ, ಏವಾಹಂ ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಮಿ ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇಮಿ, ಸಚೇ ನ ನನ್ದತಿ ನ ಓರಮತಿ, ನ ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಮಿ, ನ ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇಮಿ, ಏವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಸಂ ವಿನೇಮೀ’’ತಿ. ಏವಂ ಖೋ [ಏವಮ್ಪಿ (ಕ.)], ಮಹಾರಾಜ, ಧುತಗುಣವರಸಮಾದಿಣ್ಣೋ ಜಿನಸಾಸನವರೇ ಇಸ್ಸರೋ ಹೋತಿ. ವಸವತ್ತೀ ಸಾಮಿಕೋ ಇಚ್ಛಾಕರಣೋ, ತಸ್ಸಾಧೇಯ್ಯಾ ಹೋನ್ತಿ ಕೇವಲಾ ಸನ್ತಾ ಸುಖಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪದುಮಂ ಅಭಿವುದ್ಧಪರಿಸುದ್ಧಉದಿಚ್ಚಜಾತಿಪ್ಪಭವಂ ಸಿನಿದ್ಧಂ ಮುದು ಲೋಭನೀಯಂ ಸುಗನ್ಧಂ ಪಿಯಂ ಪತ್ಥಿತಂ ಪಸತ್ಥಂ ಜಲಕದ್ದಮಮನುಪಲಿತ್ತಂ ಅಣುಪತ್ತಕೇಸರಕಣ್ಣಿಕಾಭಿಮಣ್ಡಿತಂ ಭಮರಗಣಸೇವಿತಂ ಸೀತಲಸಲಿಲಸಂವದ್ಧಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮೇಹಿ ತೇರಸಹಿ ಧುತಗುಣೇಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಆಸೇವಿತೇಹಿ ನಿಸೇವಿತೇಹಿ ಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಪರಿಚಿಣ್ಣೇಹಿ ಚರಿತೇಹಿ ಉಪಚರಿತೇಹಿ ಪರಿಪೂರಿತೇಹಿ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ತಿಂಸಗುಣವರೇಹಿ ಸಮುಪೇತೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಕತಮೇಹಿ ತಿಂಸಗುಣವರೇಹಿ? ಸಿನಿದ್ಧಮುದುಮದ್ದವಮೇತ್ತಚಿತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಘಾತಿತಹತವಿಹತಕಿಲೇಸೋ ಹೋತಿ, ಹತನಿಹತಮಾನದಬ್ಬೋ ಹೋತಿ, ಅಚಲದಳ್ಹನಿವಿಟ್ಠನಿಬ್ಬೇಮತಿಕಸದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಪೀಣಿತಪಹಟ್ಠಲೋಭನೀಯಸನ್ತಸುಖಸಮಾಪತ್ತಿಲಾಭೀ ಹೋತಿ, ಸೀಲವರಪವರಅಸಮಸುಚಿಗನ್ಧಪರಿಭಾವಿತೋ ಹೋತಿ, ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋ, ಖೀಣಾಸವಅರಿಯವರಪುಗ್ಗಲಪತ್ಥಿತೋ, ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ವನ್ದಿತಪೂಜಿತೋ, ಬುಧವಿಬುಧಪಣ್ಡಿತಜನಾನಂ ಥುತಥವಿತಥೋಮಿತಪಸತ್ಥೋ, ಇಧ ವಾ ಹುರಂ ವಾ ಲೋಕೇನ ಅನುಪಲಿತ್ತೋ, ಅಪ್ಪಥೋಕವಜ್ಜೇಪಿ [ಅಪ್ಪಸಾವಜ್ಜೇಪಿ (ಕ.)] ಭಯದಸ್ಸಾವೀ, ವಿಪುಲವರಸಮ್ಪತ್ತಿಕಾಮಾನಂ ಮಗ್ಗಫಲವರತ್ಥಸಾಧನೋ, ಆಯಾಚಿತವಿಪುಲಪಣೀತಪಚ್ಚಯಭಾಗೀ, ಅನಿಕೇತಸಯನೋ, ಝಾನಜ್ಝೋಸಿತತಪ್ಪವರವಿಹಾರೀ, ವಿಜಟಿತಕಿಲೇಸಜಾಲವತ್ಥು, ಭಿನ್ನಭಗ್ಗಸಙ್ಕುಟಿತಸಞ್ಛಿನ್ನಗತಿನೀವರಣೋ, ಅಕುಪ್ಪಧಮ್ಮೋ, ಅಭಿನೀತವಾಸೋ, ಅನವಜ್ಜಭೋಗೀ, ಗತಿವಿಮುತ್ತೋ, ಉತ್ತಿಣ್ಣಸಬ್ಬವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ, ವಿಮುತ್ತಿಜ್ಝೋಸಿತತ್ಥೋ [ವಿಮುತ್ತಿಜ್ಝಾಸಿತತ್ತೋ (ಸೀ. ಪೀ.)], ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋ, ಅಚಲದಳ್ಹಭೀರುತ್ತಾಣಮುಪಗತೋ, ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾನುಸಯೋ, ಸಬ್ಬಾಸವಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ, ಸನ್ತಸುಖಸಮಾಪತ್ತಿವಿಹಾರಬಹುಲೋ, ಸಬ್ಬಸಮಣಗುಣಸಮುಪೇತೋ, ಇಮೇಹಿ ತಿಂಸಗುಣವರೇಹಿ ಸಮುಪೇತೋ ಹೋತಿ.

‘‘ನನು, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೋ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ದಸಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಯಾ ಅಗ್ಗಪುರಿಸೋ ಠಪೇತ್ವಾ ದಸಬಲಂ ಲೋಕಾಚರಿಯಂ, ಸೋಪಿ ಅಪರಿಮಿತಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪೇ ಸಮಾಚಿತಕುಸಲಮೂಲೋ [ಸಮಾಚಿಣ್ಣಕುಸಲಮೂಲೋ (ಕ.)] ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲಕುಲೀನೋ ಮನಾಪಿಕಂ ಕಾಮರತಿಂ ಅನೇಕಸತಸಙ್ಖಂ ಧನವರಞ್ಚ ಓಹಾಯ ಜಿನಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಇಮೇಹಿ ತೇರಸಹಿ ಧುತಗುಣೇಹಿ ಕಾಯವಚೀಚಿತ್ತಂ ದಮಯಿತ್ವಾ ಅಜ್ಜೇತರಹಿ ಅನನ್ತಗುಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನವರೇ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಮನುಪ್ಪವತ್ತಕೋ ಜಾತೋ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಏಕಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯವರಲಞ್ಛಕೇ –

‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಂ ಏಕಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ, ಯೋ ಏವಂ ತಥಾಗತೇನ ಅನುತ್ತರಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತಿತಂ ಸಮ್ಮದೇವ ಅನುಪ್ಪವತ್ತೇತಿ, ಯಥಯಿದಂ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ. ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಅನುತ್ತರಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತಿತಂ ಸಮ್ಮದೇವ ಅನುಪ್ಪವತ್ತೇತೀ’’’ತಿ.

‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನವಙ್ಗಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ, ಯಾ ಚ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಕಿರಿಯಾ, ಯಾ ಚ ಲೋಕೇ ಅಧಿಗಮವಿಪುಲವರಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತೇರಸಸು ಧುತಗುಣೇಸು ಸಮೋಧಾನೋಪಗತ’’ [ಸಮೋಧಾನೇತಬ್ಬಂ (ಕ.)] ನ್ತಿ.

ಧುತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ.

ಅನುಮಾನವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ.