೪. ಪಟಿಪದಾದೋಸಪಞ್ಹೋ

೪. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯದಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಂ ಅಕಾಸಿ, ನೇತಾದಿಸೋ ಅಞ್ಞತ್ರ ಆರಮ್ಭೋ ಅಹೋಸಿ ನಿಕ್ಕಮೋ ಕಿಲೇಸಯುದ್ಧಂ ಮಚ್ಚುಸೇನಂ ವಿಧಮನಂ ಆಹಾರಪರಿಗ್ಗಹೋ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಾ, ಏವರೂಪೇ ಪರಕ್ಕಮೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಸ್ಸಾದಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಹಾಪೇತ್ವಾ ಏವಮವೋಚ ‘ನ ಖೋ ಪನಾಹಂ ಇಮಾಯ ಕಟುಕಾಯ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಾಯ ಅಧಿಗಚ್ಛಾಮಿ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಂ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸಂ, ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಅಞ್ಞೋ ಮಗ್ಗೋ ಬೋಧಾಯಾ’ತಿ, ತತೋ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇನ ಮಗೇನ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ, ಪುನ ತಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಾವಕೇ ಅನುಸಾಸತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ.

‘‘‘ಆರಮ್ಭಥ ನಿಕ್ಖಮಥ, ಯುಞ್ಜಥ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ;

ಧುನಾಥ ಮಚ್ಚುನೋ ಸೇನಂ, ನಳಾಗಾರಂವ ಕುಞ್ಜರೋ’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೮೫].

‘‘ಕೇನ ನ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಕಾರಣೇನ ತಥಾಗತೋ ಯಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ಅತ್ತನಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ನೋ ವಿರತ್ತರೂಪೋ, ತತ್ಥ ಸಾವಕೇ ಅನುಸಾಸತಿ ಸಮಾದಪೇತೀ’’ತಿ?

‘‘ತದಾಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಏತರಹಿಪಿ ಸಾ ಯೇವ ಪಟಿಪದಾ, ತಂ ಯೇವ ಪಟಿಪದಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ. ಅಪಿ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಅತಿವೀರಿಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಿರವಸೇಸತೋ ಆಹಾರಂ ಉಪರುನ್ಧಿ. ತಸ್ಸ ಆಹಾರೂಪರೋಧೇನ ಚಿತ್ತದುಬ್ಬಲ್ಯಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ಸೋ ತೇನ ದುಬ್ಬಲ್ಯೇನ ನಾಸಕ್ಖಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪಾಪುಣಿತುಂ, ಸೋ ಮತ್ತಮತ್ತಂ ಕಬಳೀಕಾರಾಹಾರಂ ಸೇವನ್ತೋ ತಾಯೇವ ಪಟಿಪದಾಯ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಸೋ ಯೇವ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಟಿಪದಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಥಾಗತಾನಂ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಪ್ಪಟಿಲಾಭಾಯ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಆಹಾರೋ ಉಪತ್ಥಮ್ಭೋ, ಆಹಾರೂಪನಿಸ್ಸಿತಾ ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಸುಖಂ ಅನುಭವನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಾ ಯೇವ ಪಟಿಪದಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಥಾಗತಾನಂ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಪ್ಪಟಿಲಾಭಾಯ, ನೇಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ದೋಸೋ ಆರಮ್ಭಸ್ಸ, ನ ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ, ನ ಕಿಲೇಸಯುದ್ಧಸ್ಸ, ಯೇನ ತಥಾಗತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಪಾಪುಣಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ, ಅಥ ಖೋ ಆಹಾರೂಪರೋಧಸ್ಸೇವೇಸೋ ದೋಸೋ, ಸದಾ ಪಟಿಯತ್ತಾ ಯೇವೇಸಾ ಪಟಿಪದಾ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಅದ್ಧಾನಂ ಅತಿವೇಗೇನ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ತೇನ ಸೋ ಪಕ್ಖಹತೋ ವಾ ಭವೇಯ್ಯ ಪೀಠಸಪ್ಪೀ ವಾ ಅಸಞ್ಚರೋ ಪಥವಿತಲೇ. ಅಪಿ ನು ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ದೋಸೋ ಅತ್ಥಿ, ಯೇನ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಪಕ್ಖಹತೋ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ; ಸದಾ ಪಟಿಯತ್ತಾ, ಭನ್ತೇ, ಮಹಾಪಥವೀ, ಕುತೋ ತಸ್ಸಾ ದೋಸೋ? ವಾಯಾಮಸ್ಸೇವೇಸೋ ದೋಸೋ, ಯೇನ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಪಕ್ಖಹತೋ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನೇಸೋ ದೋಸೋ ಆರಮ್ಭಸ್ಸ, ನ ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ, ನ ಕಿಲೇಸಯುದ್ಧಸ್ಸ, ಯೇನ ತಥಾಗತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಪಾಪುಣಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ, ಅಥ ಖೋ ಆಹಾರೂಪರೋಧಸ್ಸೇವೇಸೋ ದೋಸೋ ಸದಾ ಪಟಿಯತ್ತಾ ಯೇವೇಸಾ ಪಟಿಪದಾ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಸಾಟಕಂ ನಿವಾಸೇಯ್ಯ, ನ ಸೋ ತಂ ಧೋವಾಪೇಯ್ಯ, ನೇಸೋ ದೋಸೋ ಉದಕಸ್ಸ, ಸದಾ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಉದಕಂ. ಪುರಿಸಸ್ಸೇವೇಸೋ ದೋಸೋ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನೇಸೋ ದೋಸೋ ಆರಮ್ಭಸ್ಸ, ನ ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ, ನ ಕಿಲೇಸಯುದ್ಧಸ್ಸ, ಯೇನ ತಥಾಗತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಪಾಪುಣಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ, ಅಥ ಖೋ ಆಹಾರೂಪರೋಧಸ್ಸೇವೇಸೋ ದೋಸೋ, ಸದಾ ಪಟಿಯತ್ತಾ ಯೇವೇಸಾ ಪಟಿಪದಾ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋ ತಾಯೇವ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಾವಕೇ ಅನುಸಾಸತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಏವಂ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸದಾ ಪಟಿಯತ್ತಾ ಅನವಜ್ಜಾ ಸಾ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ಪಟಿಪದಾದೋಸಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ.