೧೧. ಆಚರಿಯಾನಾಚರಿಯಪಞ್ಹೋ

೧೧. ‘‘ಭನ್ತೇ, ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘‘ನ ಮೇ ಆಚರಿಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸದಿಸೋ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;

ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ [ಮಹಾವ. ೧೧].

‘‘ಪುನ ಚ ಭಣಿತಂ ‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಳಾರೋ ಕಾಲಾಮೋ ಆಚರಿಯೋ ಮೇ ಸಮಾನೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ಮಂ ಸಮಾನಂ ಅತ್ತನಾ ಸಮಸಮಂ ಠಪೇಸಿ, ಉಳಾರಾಯ ಚ ಮಂ ಪೂಜಾಯ ಪೂಜೇಸೀ’ತಿ. ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ನ ಮೇ ಆಚರಿಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸದಿಸೋ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ. ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಳಾರೋ ಕಾಲಾಮೋ ಆಚರಿಯೋ ಮೇ ಸಮಾನೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ಮಂ ಸಮಾನಂ ಅತ್ತನಾ ಸಮಸಮಂ ಠಪೇಸೀ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಯದಿ ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಳಾರೋ ಕಾಲಾಮೋ ಆಚರಿಯೋ ಮೇ ಸಮಾನೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ಮಂ ಸಮಾನಂ ಅತ್ತನಾ ಸಮಸಮಂ ಠಪೇಸೀ’ತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ನ ಮೇ ಆಚರಿಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸದಿಸೋ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ. ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೇನ ‘ನ ಮೇ ಆಚರಿಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸದಿಸೋ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ. ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭಣಿತಞ್ಚ ‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಳಾರೋ ಕಾಲಾಮೋ ಆಚರಿಯೋ ಮೇ ಸಮಾನೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ಮಂ ಸಮಾನಂ ಅತ್ತನಾ ಸಮಸಮಂ ಠಪೇಸಿ, ಉಳಾರಾಯ ಚ ಮಂ ಪೂಜಾಯ ಪೂಜೇಸೀ’ತಿ.

‘‘ತಞ್ಚ ಪನ ವಚನಂ ಪುಬ್ಬೇವ ಸಮ್ಬೋಧಾ ಅನಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸೇವ ಸತೋ ಆಚರಿಯಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ.

‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬೇವ ಸಮ್ಬೋಧಾ ಅನಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಸತೋ ಆಚರಿಯಾ, ಯೇಹಿ ಅನುಸಿಟ್ಠೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ದಿವಸಂ ವೀತಿನಾಮೇಸಿ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಯೇ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಟ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಜಾತಮತ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೇ ಲಕ್ಖಣಾನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿಂಸು, ಸೇಯ್ಯಥೀದಂ, ರಾಮೋ ಧಜೋ ಲಕ್ಖಣೋ ಮನ್ತೀ ಯಞ್ಞೋ ಸುಯಾಮೋ ಸುಭೋಜೋ ಸುದತ್ತೋತಿ. ತೇ ತಸ್ಸ ಸೋತ್ಥಿಂ ಪವೇದಯಿತ್ವಾ ರಕ್ಖಾಕಮ್ಮಂ ಅಕಂಸು, ತೇ ಚ ಪಠಮಂ ಆಚರಿಯಾ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪಿತಾ ಸುದ್ಧೋದನೋ ರಾಜಾ ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಭಿಜಾತಂ ಉದಿಚ್ಚಜಾತಿಮನ್ತಂ ಪದಕಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ ಛಳಙ್ಗವನ್ತಂ ಸಬ್ಬಮಿತ್ತಂ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಉಪನೇತ್ವಾ ಸೋವಣ್ಣೇನ ಭಿಙ್ಗಾರೇನ [ಭಿಙ್ಕಾರೇನ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಉದಕಂ ಓಣೋಜೇತ್ವಾ ‘ಇಮಂ ಕುಮಾರಂ ಸಿಕ್ಖಾಪೇಹೀ’ತಿ ಅದಾಸಿ, ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಆಚರಿಯೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಯಾ ಸಾ ದೇವತಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಸಂವೇಜೇಸೀ, ಯಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಸಂವಿಗ್ಗೋ ಉಬ್ಬಿಗ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಯೇವ ಖಣೇ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ, ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಆಚರಿಯೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಳಾರೋ ಕಾಲಾಮೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ, ಅಯಂ ಚತುತ್ಥೋ ಆಚರಿಯೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಉದಕೋ ರಾಮಪುತ್ತೋ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ [ಆಚಿಕ್ಖತಿ (ಕ.)], ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮೋ ಆಚರಿಯೋ. ಇಮೇ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬೇವ ಸಮ್ಬೋಧಾ ಅನಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಸತೋ ಪಞ್ಚ ಆಚರಿಯಾ. ತೇ ಚ ಪನ ಆಚರಿಯಾ ಲೋಕಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕುತ್ತರೇ ಧಮ್ಮೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಪ್ಪಟಿವೇಧಾಯ ನತ್ಥಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಅನುತ್ತರೋ ಅನುಸಾಸಕೋ, ಸಯಮ್ಭೂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಅನಾಚರಿಯಕೋ, ತಸ್ಮಾ ಕಾರಣಾ ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ನ ಮೇ ಆಚರಿಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸದಿಸೋ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ. ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ಆಚರಿಯಾನಾಚರಿಯಪಞ್ಹೋ ಏಕಾದಸಮೋ.

ಸನ್ಥವವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.

ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಗ್ಗೇ ಏಕಾದಸ ಪಞ್ಹೋ.

ಮೇಣ್ಡಕಪಞ್ಹೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.