೧೦. ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕಪಞ್ಹೋ

೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತುಮ್ಹೇ ಭಣಥ ‘ತಥಾಗತೇನ ಚತೂಹಿ ಚ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಹಿ ಕಪ್ಪಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಚ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ ಪರಿಪಾಚಿತಂ ಮಹತೋ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಸಮುದ್ಧರಣಾಯಾ’ತಿ. ಪುನ ಚ ‘ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ, ನೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯಾ’ತಿ.

‘‘ಯಥಾ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ವಾ ಇಸ್ಸಾಸನ್ತೇವಾಸೀ ವಾ ಬಹುಕೇ ದಿವಸೇ ಸಙ್ಗಾಮತ್ಥಾಯ ಉಪಾಸನಂ ಸಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಮಹಾಯುದ್ಧೇ ಓಸಕ್ಕೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೇನ ಚತೂಹಿ ಚ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಹಿ ಕಪ್ಪಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಚ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ ಪರಿಪಾಚೇತ್ವಾ ಮಹತೋ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಸಮುದ್ಧರಣಾಯ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೇನ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಓಸಕ್ಕಿತಂ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಮಲ್ಲೋ ವಾ ಮಲ್ಲನ್ತೇವಾಸೀ ವಾ ಬಹುಕೇ ದಿವಸೇ ನಿಬ್ಬುದ್ಧಂ ಸಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧೇ ಓಸಕ್ಕೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೇನ ಚತೂಹಿ ಚ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಹಿ ಕಪ್ಪಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಚ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ ಪರಿಪಾಚೇತ್ವಾ ಮಹತೋ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಸಮುದ್ಧರಣಾಯ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೇನ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಓಸಕ್ಕಿತಂ.

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೇನ ಭಯಾ ಓಸಕ್ಕಿತಂ, ಉದಾಹು ಅಪಾಕಟತಾಯ ಓಸಕ್ಕಿತಂ, ಉದಾಹು ದುಬ್ಬಲತಾಯ ಓಸಕ್ಕಿತಂ, ಉದಾಹು ಅಸಬ್ಬಞ್ಞುತಾಯ ಓಸಕ್ಕಿತಂ, ಕಿಂ ತತ್ಥ ಕಾರಣಂ, ಇಙ್ಘ ಮೇ ತ್ವಂ ಕಾರಣಂ ಬ್ರೂಹಿ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಾಯ. ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೇನ ಚತೂಹಿ ಚ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಹಿ ಕಪ್ಪಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಚ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ ಪರಿಪಾಚಿತಂ ಮಹತೋ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಸಮುದ್ಧರಣಾಯ, ತೇನ ಹಿ ‘ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ, ನೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯಾ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಯದಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ ನೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ, ತೇನ ಹಿ ‘ತಥಾಗತೇನ ಚತೂಹಿ ಚ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇತಿ ಕಪ್ಪಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಚ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ ಪರಿಪಾಚಿತಂ ಮಹತೋ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಸಮುದ್ಧರಣಾಯಾ’ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ದುನ್ನಿಬ್ಬೇಠೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಪರಿಪಾಚಿತಞ್ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೇನ ಚತೂಹಿ ಚ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಹಿ ಕಪ್ಪಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಚ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣಂ ಮಹತೋ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಸಮುದ್ಧರಣಾಯ, ಪತ್ತಸಬ್ಬಞ್ಞುತಸ್ಸ ಚ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ, ನೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ. ತಞ್ಚ ಪನ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರನಿಪುಣದುದ್ದಸದುರನುಬೋಧಸುಖುಮದುಪ್ಪಟಿವೇಧತಂ ಸತ್ತಾನಞ್ಚ ಆಲಯಾರಾಮತಂ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ದಳ್ಹಸುಗ್ಗಹಿತತಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಕಥಂ ನು ಖೋ’ತಿ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ, ನೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ, ಸತ್ತಾನಂ ಪಟಿವೇಧಚಿನ್ತನಮಾನಸಂ ಯೇವೇತಂ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ ಅನೇಕಬ್ಯಾಧಿಪರಿಪೀಳಿತಂ ನರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ಚಿನ್ತಯತಿ ‘ಕೇನ ನು ಖೋ ಉಪಕ್ಕಮೇನ ಕತಮೇನ ವಾ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ಇಮಸ್ಸ ಬ್ಯಾಧಿ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯಾ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಬ್ಯಾಧಿಪರಿಪೀಳಿತಂ ಜನಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚ ಗಮ್ಭೀರನಿಪುಣದುದ್ದಸದುರನುಬೋಧಸುಖುಮದುಪ್ಪಟಿವೇಧತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಕಥಂ ನು ಖೋ’ತಿ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ, ನೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ, ಸತ್ತಾನಂ ಪಟಿವೇಧಚಿನ್ತನಮಾನಸಂ ಯೇವೇತಂ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ರಞ್ಞೋ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತಸ್ಸ ದೋವಾರಿಕಅನೀಕಟ್ಠಪಾರಿಸಜ್ಜನೇಗಮಭಟಬಲ [ಬಲತ್ಥ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅಮಚ್ಚರಾಜಞ್ಞರಾಜೂಪಜೀವಿನೇ ಜನೇ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ಚಿತ್ತಮುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಕಥಂ ನು ಖೋ ಇಮೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರನಿಪುಣದುದ್ದಸದುರನುಬೋಧಸುಖುಮದುಪ್ಪಟಿವೇಧತಂ ಸತ್ತಾನಞ್ಚ ಆಲಯಾರಾಮತಂ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ದಳ್ಹಸುಗ್ಗಹಿತತಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಕಥಂ ನು ಖೋ’ತಿ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ, ನೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ, ಸತ್ತಾನಂ ಪಟಿವೇಧಚಿನ್ತನಮಾನಸಂ ಯೇವೇತಂ.

‘‘ಅಪಿ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಥಾಗತಾನಂ ಧಮ್ಮತಾ ಏಸಾ, ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ ಆಯಾಚಿತಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಪನ ಕಿಂ ಕಾರಣಂ? ಯೇ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ತಾಪಸಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ, ಸಬ್ಬೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮದೇವತಾ ಹೋನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಗರುಕಾ ಬ್ರಹ್ಮಪರಾಯಣಾ, ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಬಲವತೋ ಯಸವತೋ ಞಾತಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾತಸ್ಸ ಉತ್ತರಸ್ಸ ಅಚ್ಚುಗ್ಗತಸ್ಸ ಓನಮನೇನ ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ಓನಮಿಸ್ಸತಿ ಓಕಪ್ಪೇಸ್ಸತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಾರಣೇನ ತಥಾಗತಾ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ ಆಯಾಚಿತಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೋಚಿ ರಾಜಾ ವಾ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತೋ ವಾ ಯಸ್ಸ ಓನಮತಿ ಅಪಚಿತಿಂ ಕರೋತಿ, ಬಲವತರಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಓನಮನೇನ ಅವಸೇಸಾ ಜನತಾ ಓನಮತಿ ಅಪಚಿತಿಂ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಬ್ರಹ್ಮೇ ಓನಮಿತೇ ತಥಾಗತಾನಂ ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ಓನಮಿಸ್ಸತಿ, ಪೂಜಿತಪೂಜಕೋ ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕೋ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಥಾಗತಾನಂ ಆಯಾಚತಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ, ತೇನ ಚ ಕಾರಣೇನ ತಥಾಗತಾ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ ಆಯಾಚಿತಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಸುನಿಬ್ಬೇಠಿತೋ ಪಞ್ಹೋ, ಅತಿಭದ್ರಕಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ.