೪. ಬೋಧಿಸತ್ತಧಮ್ಮತಾಪಞ್ಹೋ

೪. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮತಾಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೇ ‘ಪುಬ್ಬೇವ ಬೋಧಿಸತ್ತಾನಂ ಮಾತಾಪಿತರೋ ನಿಯತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಬೋಧಿ ನಿಯತಾ ಹೋತಿ, ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ನಿಯತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪುತ್ತೋ ನಿಯತೋ ಹೋತಿ, ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ನಿಯತೋ ಹೋತೀ’ತಿ. ಪುನ ಚ ತುಮ್ಹೇ ಭಣಥ ‘ತುಸಿತೇ ಕಾಯೇ ಠಿತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಅಟ್ಠ ಮಹಾವಿಲೋಕನಾನಿ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಕಾಲಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ದೀಪಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ದೇಸಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಕುಲಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಜನೇತ್ತಿಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಆಯುಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಮಾಸಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ ವಿಲೋಕೇತೀ’ತಿ. ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಅಪರಿಪಕ್ಕೇ ಞಾಣೇ ಬುಜ್ಝನಂ ನತ್ಥಿ, ಪರಿಪಕ್ಕೇ ಞಾಣೇ ನ ಸಕ್ಕಾ ನಿಮೇಸನ್ತರಮ್ಪಿ ಆಗಮೇತುಂ, ಅನತಿಕ್ಕಮನೀಯಂ ಪರಿಪಕ್ಕಮಾನಸಂ. ಕಸ್ಮಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಾಲಂ ವಿಲೋಕೇಹಿ ‘ಕಮ್ಹಿ ಕಾಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಾಮೀ’ತಿ. ಅಪರಿಪಕ್ಕೇ ಞಾಣೇ ಬುಜ್ಝನಂ ನತ್ಥಿ, ಪರಿಪಕ್ಕೇ ಞಾಣೇ ನ ಸಕ್ಕಾ ನಿಮೇಸನ್ತರಮ್ಪಿ ಆಗಮೇತುಂ, ಕಸ್ಮಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕುಲಂ ವಿಲೋಕೇತಿ ‘ಕುಮ್ಹಿ ಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಾಮೀ’ತಿ. ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಪುಬ್ಬೇವ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ನಿಯತಾ, ತೇನ ಹಿ ‘ಕುಲಂ ವಿಲೋಕೇತೀ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಯದಿ ಕುಲಂ ವಿಲೋಕೇತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ಪುಬ್ಬೇವ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ನಿಯತಾ’ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ನಿಯತಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬೇವ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ, ಕುಲಞ್ಚ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ವಿಲೋಕೇತಿ. ಕಿನ್ತಿ ಪನ ಕುಲಂ ವಿಲೋಕೇತಿ ‘ಯೇ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ, ತೇ ಖತ್ತಿಯಾ ಉದಾಹು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’ತಿ. ಏವಂ ಕುಲಂ ವಿಲೋಕೇತಿ.

‘‘ಅಟ್ಠನ್ನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬೇವ ಅನಾಗತಂ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಸಂ ಅಟ್ಠನ್ನಂ? ವಾಣಿಜಸ್ಸ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬೇವ ವಿಕ್ಕಯಭಣ್ಡಂ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಹತ್ಥಿನಾಗಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಣ್ಡಾಯ ಅನಾಗತೋ ಮಗ್ಗೋ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬೋ ಹೋತಿ, ಸಾಕಟಿಕಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇವ ಅನಾಗತಂ ತಿತ್ಥಂ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ನಿಯಾಮಕಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇವ ಅನಾಗತಂ ತೀರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ನಾವಾ ಪೇಸೇತಬ್ಬಾ ಹೋತಿ, ಭಿಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇವ ಆಯುಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಆತುರೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ ಹೋತಿ, ಉತ್ತರಸೇತುಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇವ ಥಿರಾಥಿರಭಾವಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಅಭಿರುಹಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇವ ಅನಾಗತಂ ಕಾಲಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಬೋಧಿಸತ್ತಾನಂ ಪುಬ್ಬೇವ ಕುಲಂ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ ‘ಖತ್ತಿಯಕುಲಂ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲಂ ವಾ’ತಿ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಪುಬ್ಬೇವ ಅನಾಗತಂ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತಧಮ್ಮತಾಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ.