೫. ರುಕ್ಖಅಚೇತನಾಭಾವಪಞ್ಹೋ

೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ತಥಾಗತೇನ –

‘‘‘ಅಚೇತನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಸ್ಸುಣನ್ತಂ, ಜಾನೋ ಅಜಾನನ್ತಮಿಮಂ ಪಲಾಸಂ;

ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಧುವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ, ಸುಖಸೇಯ್ಯಂ ಪುಚ್ಛಸಿ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತೂ’ತಿ [ಜಾ. ೧.೪.೨೫].

ಪುನ ಚ ಭಣಿತಂ –

‘‘‘ಇತಿ ಫನ್ದನರುಕ್ಖೋಪಿ, ತಾವದೇ ಅಜ್ಝಭಾಸಥ;

ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಅತ್ಥಿ, ಭಾರದ್ವಾಜ ಸುಣೋಹಿ ಮೇ’ತಿ [ಜಾ. ೧.೧೩.೨೦].

‘‘ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ರುಕ್ಖೋ ಅಚೇತನೋ, ತೇನ ಹಿ ಫನ್ದನೇನ ರುಕ್ಖೇನ ಭಾರದ್ವಾಜೇನ ಸಹ ಸಲ್ಲಪಿತನ್ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಯದಿ ಫನ್ದನೇನ ರುಕ್ಖೇನ ಭಾರದ್ವಾಜೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಪಿತಂ, ತೇನ ಹಿ ರುಕ್ಖೋ ಅಚೇತನೋತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ‘ರುಕ್ಖೋ ಅಚೇತನೋ’ತಿ, ಫನ್ದನೇನ ಚ ರುಕ್ಖೇನ ಭಾರದ್ವಾಜೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಪಿತಂ, ತಞ್ಚ ಪನ ವಚನಂ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾಯ ಭಣಿತಂ. ನತ್ಥಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಚೇತನಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಲ್ಲಾಪೋ ನಾಮ, ಅಪಿ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ತಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖೇ ಅಧಿವತ್ಥಾಯ ದೇವತಾಯೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರುಕ್ಖೋತಿ, ರುಕ್ಖೋ ಸಲ್ಲಪತೀತಿ ಚೇಸಾ ಲೋಕಪಣ್ಣತ್ತಿ, ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಕಟಂ ಧಞ್ಞಸ್ಸ ಪರಿಪೂರಿತಂ ಧಞ್ಞಸಕಟನ್ತಿ ಜನೋ ವೋಹರತಿ, ನ ಚ ತಂ ಧಞ್ಞಮಯಂ ಸಕಟಂ, ರುಕ್ಖಮಯಂ ಸಕಟಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಕಟೇ ಧಞ್ಞಸ್ಸ ಪನ ಆಕಿರಿತತ್ತಾ ಧಞ್ಞಸಕಟನ್ತಿ ಜನೋ ವೋಹರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನ ರುಕ್ಖೋ ಸಲ್ಲಪತಿ, ರುಕ್ಖೋ ಅಚೇತನೋ, ಯಾ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾ, ತಸ್ಸಾ ಯೇವ ತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರುಕ್ಖೋತಿ, ರುಕ್ಖೋ ಸಲ್ಲಪತೀತಿ ಚೇಸಾ ಲೋಕಪಣ್ಣತ್ತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ದಧಿಂ ಮನ್ಥಯಮಾನೋ ತಕ್ಕಂ ಮನ್ಥೇಮೀತಿ ವೋಹರತಿ, ನ ತಂ ತಕ್ಕಂ, ಯಂ ಸೋ ಮನ್ಥೇತಿ, ದಧಿಂ ಯೇವ ಸೋ ಮನ್ಥೇನ್ತೋ ತಕ್ಕಂ ಮನ್ಥೇಮೀತಿ ವೋಹರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನ ರುಕ್ಖೋ ಸಲ್ಲಪತಿ, ರುಕ್ಖೋ ಅಚೇತನೋ. ಯಾ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾ, ತಸ್ಸಾಯೇವ ತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರುಕ್ಖೋತಿ, ರುಕ್ಖೋ ಸಲ್ಲಪತೀತಿ ಚೇಸಾ ಲೋಕಪಣ್ಣತ್ತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಸನ್ತಂ ಸಾಧೇತುಕಾಮೋ ಸನ್ತಂ ಸಾಧೇಮೀತಿ ವೋಹರತಿ, ಅಸಿದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧನ್ತಿ ವೋಹರತಿ, ಏವಮೇಸಾ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನ ರುಕ್ಖೋ ಸಲ್ಲಪತಿ, ರುಕ್ಖೋ ಅಚೇತನೋ. ಯಾ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾ, ತಸ್ಸಾಯೇವ ತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರುಕ್ಖೋತಿ, ರುಕ್ಖೋ ಸಲ್ಲಪತೀತಿ ಚೇಸಾ ಲೋಕಪಣ್ಣತ್ತಿ, ಯಾಯ, ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾಯ ಜನೋ ವೋಹರತಿ, ತಥಾಗತೋಪಿ ತಾಯೇವ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾಯ ಸತ್ತಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ರುಕ್ಖಅಚೇತನಾಭಾವಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ.