೩. ದೇವದತ್ತಪಬ್ಬಜ್ಜಪಞ್ಹೋ

೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ದೇವದತ್ತೋ ಕೇನ ಪಬ್ಬಾಜಿತೋ’’ತಿ? ‘‘ಛ ಯಿಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಖತ್ತಿಯಕುಮಾರಾ ಭದ್ದಿಯೋ ಚ ಅನುರುದ್ಧೋ ಚ ಆನನ್ದೋ ಚ ಭಗು ಚ ಕಿಮಿಲೋ [ಕಿಮ್ಬಿಲೋ (ಸೀ. ಪೀ.) ಮ. ನಿ. ೨.೧೬೬ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ಚ ದೇವದತ್ತೋ ಚ ಉಪಾಲಿಕಪ್ಪಕೋ ಸತ್ತಮೋ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಸತ್ಥರಿ ಸಕ್ಯಕುಲಾನನ್ದಜನನೇ ಭಗವನ್ತಂ ಅನುಪಬ್ಬಜನ್ತಾ ನಿಕ್ಖಮಿಂಸು, ತೇ ಭಗವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇಸೀ’’ತಿ. ‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ದೇವದತ್ತೇನ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಮಹಾರಾಜ, ದೇವದತ್ತೇನ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ, ನ ಗಿಹೀ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖುನೀ, ನ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೀ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಕತತ್ತೋ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕೋ ಸಮಾನಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತೀತಿ. ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಿಂ ಕಮ್ಮಂ ಫುಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪಟ್ಠಿತಿಕಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಮ್ಮಂ ಫುಸತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಬುದ್ಧೋ ಜಾನಾತಿ ‘ದೇವದತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಜಾನಾತಿ ‘ದೇವದತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ. ‘‘ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಬುದ್ಧೋ ಜಾನಾತಿ ‘ದೇವದತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿಸ್ಸತೀ’ತಿ, ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಬುದ್ಧೋ ಕಾರುಣಿಕೋ ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಹಿತೇಸೀ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಅಹಿತಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಹಿತಮುಪದಹತೀತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಯದಿ ತಂ ಅಜಾನಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ, ತೇನ ಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಅಸಬ್ಬಞ್ಞೂತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ವಿಜಟೇಹಿ ಏತಂ ಮಹಾಜಟಂ, ಭಿನ್ದ ಪರಾಪವಾದಂ, ಅನಾಗತೇ ಅದ್ಧಾನೇ ತಯಾ ಸದಿಸಾ ಬುದ್ಧಿಮನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ದುಲ್ಲಭಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಏತ್ಥ ತವ ಬಲಂ ಪಕಾಸೇಹೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಾರುಣಿಕೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ ಚ, ಕಾರುಞ್ಞೇನ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣೇನ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಗತಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ದೇವದತ್ತಂ ಆಪಾಯಿಕಂ ಕಮ್ಮಂ [ಅಪರಾಪರಿಯಕಮ್ಮಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಆಯೂಹಿತ್ವಾ ಅನೇಕಾನಿ ಕಪ್ಪಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ನಿರಯೇನ ನಿರಯಂ ವಿನಿಪಾತೇನ ವಿನಿಪಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ, ತಂ ಭಗವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣೇನ ಜಾನಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಸ ಅಪರಿಯನ್ತಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಮಮ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಪರಿಯನ್ತಕತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪುರಿಮಂ ಉಪಾದಾಯ ಪರಿಯನ್ತಕತಂ ದುಕ್ಖಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಪಬ್ಬಜಿತೋಪಿ ಅಯಂ ಮೋಘಪುರಿಸೋ ಕಪ್ಪಟ್ಠಿಯಮೇವ ಕಮ್ಮಂ ಆಯೂಹಿಸ್ಸತೀತಿ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸೀ’’ತಿ.

‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಬುದ್ಧೋ ವಧಿತ್ವಾ ತೇಲೇನ ಮಕ್ಖೇತಿ, ಪಪಾತೇ ಪಾತೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಂ ದೇತಿ, ಮಾರೇತ್ವಾ ಜೀವಿತಂ ಪರಿಯೇಸತಿ, ಯಂ ಸೋ ಪಠಮಂ ದುಕ್ಖಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸುಖಂ ಉಪದಹತೀ’’ತಿ? ‘‘ವಧೇತಿಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತವಸೇನ, ಪಾತೇತಿಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತವಸೇನ, ಮಾರೇತಿಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತವಸೇನ, ವಧಿತ್ವಾಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹತಿ, ಪಾತೇತ್ವಾಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹತಿ, ಮಾರೇತ್ವಾಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹತಿ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ನಾಮ ವಧಿತ್ವಾಪಿ ಪಾತಯಿತ್ವಾಪಿ ಪುತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ವಧೇತಿಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತವಸೇನ, ಪಾತೇತಿಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತವಸೇನ, ಮಾರೇತಿಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತವಸೇನ, ವಧಿತ್ವಾಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹತಿ, ಪಾತೇತ್ವಾಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹತಿ, ಮಾರೇತ್ವಾಪಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹತಿ, ಯೇನ ಯೇನ ಯೋಗೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗುಣವುಡ್ಢಿ ಹೋತಿ, ತೇನ ತೇನ ಯೋಗೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಮೇವ ಉಪದಹತಿ. ಸಚೇ, ಮಹಾರಾಜ, ದೇವದತ್ತೋ ನ ಪಬ್ಬಾಜೇಯ್ಯ, ಗಿಹಿಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ನಿರಯಸಂವತ್ತನಿಕಂ ಬಹುಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಅನೇಕಾನಿ ಕಪ್ಪಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ನಿರಯೇನ ನಿರಯಂ ವಿನಿಪಾತೇನ ವಿನಿಪಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಬಹುಂ ದುಕ್ಖಂ ವೇದಯಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಭಗವಾ ಜಾನಮಾನೋ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ, ‘ಮಮ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಯನ್ತಕತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ಗರುಕಂ ದುಕ್ಖಂ ಲಹುಕಂ ಅಕಾಸಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಧನಯಸಸಿರಿಞಾತಿಬಲೇನ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಅತ್ತನೋ ಞಾತಿಂ ವಾ ಮಿತ್ತಂ ವಾ ರಞ್ಞಾ ಗರುಕಂ ದಣ್ಡಂ ಧಾರೇನ್ತಂ ಅತ್ತನೋ ಬಹುವಿಸ್ಸತ್ಥಭಾವೇನ ಸಮತ್ಥತಾಯ ಗರುಕಂ ದಣ್ಡಂ ಲಹುಕಂ ಅಕಾಸಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಬಹೂನಿ ಕಪ್ಪಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದಯಮಾನಂ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಬಲಸಮತ್ಥಭಾವೇನ ಗರುಕಂ ದುಕ್ಖಂ ಲಹುಕಂ ಅಕಾಸಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಸಲೋ ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ ಗರುಕಂ ರೋಗಂ ಬಲವೋಸಧಬಲೇನ ಲಹುಕಂ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಹೂನಿ ಕಪ್ಪಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದಯಮಾನಂ ದೇವದತ್ತಂ ಭಗವಾ ರೋಗಞ್ಞುತಾಯ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಕಾರುಞ್ಞಬಲೋ ಪತ್ಥದ್ಧಧಮ್ಮೋಸಧಬಲೇನ ಗರುಕಂ ದುಕ್ಖಂ ಲಹುಕಂ ಅಕಾಸಿ. ಅಪಿ ನು ಖೋ ಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಬಹುವೇದನೀಯಂ ದೇವದತ್ತಂ ಅಪ್ಪವೇದನೀಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಕಿಞ್ಚಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ಅನ್ತಮಸೋ ಗದ್ದೂಹನಮತ್ತಮ್ಪೀ’’ತಿ. ‘‘ಇಮಮ್ಪಿ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಾರಣಂ ಅತ್ಥತೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛ, ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ.

‘‘ಅಪರಮ್ಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಉತ್ತರಿಂ ಕಾರಣಂ ಸುಣೋಹಿ, ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಚೋರಂ ಆಗುಚಾರಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಯ್ಯುಂ, ‘ಅಯಂ ಖೋ, ದೇವ, ಚೋರೋ ಆಗುಚಾರೀ, ಇಮಸ್ಸ ಯಂ ಇಚ್ಛಸಿ, ತಂ ದಣ್ಡಂ ಪಣೇಹೀ’ತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ ‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ಇಮಂ ಚೋರಂ ಬಹಿನಗರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಆಘಾತನೇ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದಥಾ’’ತಿ, ‘ಏವಂ ದೇವಾ’ತಿ ಖೋ ತೇ ರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ತಂ ಬಹಿನಗರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಆಘಾತನಂ ನಯೇಯ್ಯುಂ. ತಮೇನಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಕೋಚಿದೇವ ಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಾ ಲದ್ಧವರೋ ಲದ್ಧಯಸಧನಭೋಗೋ ಆದೇಯ್ಯವಚನೋ ಬಲವಿಚ್ಛಿತಕಾರೀ, ಸೋ ತಸ್ಸ ಕಾರುಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ತೇ ಪುರಿಸೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ ‘ಅಲಂ, ಭೋ, ಕಿಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಇಮಸ್ಸ ಸೀಸಚ್ಛೇದನೇನ, ತೇನ ಹಿ ಭೋ ಇಮಸ್ಸ ಹತ್ಥಂ ವಾ ಪಾದಂ ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಂ ರಕ್ಖಥ, ಅಹಮೇತಸ್ಸ ಕಾರಣಾ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಟಿವಚನಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತೇ ತಸ್ಸ ಬಲವತೋ ವಚನೇನ ತಸ್ಸ ಚೋರಸ್ಸ ಹತ್ಥಂ ವಾ ಪಾದಂ ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಂ ರಕ್ಖೇಯ್ಯುಂ. ಅಪಿ ನು ಖೋ ಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ಕಾರೀ ತಸ್ಸ ಚೋರಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಕಾರೀ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಜೀವಿತದಾಯಕೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ತಸ್ಸ ಚೋರಸ್ಸ, ಜೀವಿತೇ ದಿನ್ನೇ ಕಿಂ ತಸ್ಸ ಅಕತಂ ನಾಮ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಾ ಪನ ಹತ್ಥಪಾದಚ್ಛೇದನೇ ವೇದನಾ, ಸೋ ತಾಯ ವೇದನಾಯ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ತನೋ ಕತೇನ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಚೋರೋ ದುಕ್ಖವೇದನಂ ವೇದಯತಿ, ಜೀವಿತದಾಯಕೋ ಪನ ಪುರಿಸೋ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ ‘ಮಮ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಯನ್ತಕತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಪರಿಯನ್ತಕತಞ್ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಂ, ದೇವದತ್ತೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಮರಣಕಾಲೇ –

‘‘‘ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠೀಹಿ ತಮಗ್ಗಪುಗ್ಗಲಂ, ದೇವಾತಿದೇವಂ ನರದಮ್ಮಸಾರಥಿಂ;

ಸಮನ್ತಚಕ್ಖುಂ ಸತಪುಞ್ಞಲಕ್ಖಣಂ, ಪಾಣೇಹಿ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಉಪೇಮೀ’ತಿ.

‘‘ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಮಗಮಾಸಿ. ದೇವದತ್ತೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಛ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕತೇ ಕಪ್ಪೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಪಠಮಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿ, ಪಞ್ಚ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ತತೋ ಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಿಸ್ಸರೋ ನಾಮ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಅಪಿ ನು ಖೋ ಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಏವಂ ಕಾರೀ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಕಾರೀ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಬ್ಬದದೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೋ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ, ಯಂ ತಥಾಗತೋ ದೇವದತ್ತಂ ಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಂ ಪಾಪೇಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ತಥಾಗತೇನ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಅಕತಂ ನಾಮ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಂ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ದೇವದತ್ತೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ನಿರಯೇ ದುಕ್ಖವೇದನಂ ವೇದಯತಿ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ಭಗವಾ ತತೋನಿದಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತನಾ ಕತೇನ, ಭನ್ತೇ, ದೇವದತ್ತೋ ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚತಿ, ದುಕ್ಖಪರಿಯನ್ತಕಾರಕೋ ಸತ್ಥಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ‘‘ಇಮಮ್ಪಿ ಖೋ, ತ್ವಂ ಮಹಾರಾಜ, ಕಾರಣಂ ಅತ್ಥತೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛ, ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ.

‘‘ಅಪರಮ್ಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಉತ್ತರಿಂ ಕಾರಣಂ ಸುಣೋಹಿ, ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಸಲೋ ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ ವಾತಪಿತ್ತಸೇಮ್ಹಸನ್ನಿಪಾತಉತುಪರಿಣಾಮವಿಸಮಪರಿಹಾರಓಪಕ್ಕಮಿಕೋಪಕ್ಕನ್ತಂ ಪೂತಿಕುಣಪದುಗ್ಗನ್ಧಾಭಿಸಞ್ಛನ್ನಂ ಅನ್ತೋಸಲ್ಲಂ ಸುಸಿರಗತಂ ಪುಬ್ಬರುಹಿರಸಮ್ಪುಣ್ಣಂ ವಣಂ ವೂಪಸಮೇನ್ತೋ ವಣಮುಖಂ ಕಕ್ಖಳತಿಖಿಣಖಾರಕಟುಕೇನ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ಅನುಲಿಮ್ಪತಿ ಪರಿಪಚ್ಚನಾಯ, ಪರಿಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ಮುದುಭಾವಮುಪಗತಂ ಸತ್ಥೇನ ವಿಕನ್ತಯಿತ್ವಾ ಡಹತಿ ಸಲಾಕಾಯ, ದಡ್ಢೇ ಖಾರಲವಣಂ ದೇತಿ, ಭೇಸಜ್ಜೇನ ಅನುಲಿಮ್ಪತಿ ವಣರುಹನಾಯ ಬ್ಯಾಧಿತಸ್ಸ ಸೋತ್ಥಿಭಾವಮನುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ ಅಹಿತಚಿತ್ತೋ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ಅನುಲಿಮ್ಪತಿ, ಸತ್ಥೇನ ವಿಕನ್ತೇತಿ, ಡಹತಿ ಸಲಾಕಾಯ, ಖಾರಲವಣಂ ದೇತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಹಿತಚಿತ್ತೋ ಸೋತ್ಥಿಕಾಮೋ ತಾನಿ ಕಿರಿಯಾನಿ ಕರೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಯಾ ಪನಸ್ಸ ಭೇಸಜ್ಜಕಿರಿಯಾಕರಣೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ದುಕ್ಖವೇದನಾ, ತತೋನಿದಾನಂ ಸೋ ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಹಿತಚಿತ್ತೋ, ಭನ್ತೇ, ಸೋತ್ಥಿಕಾಮೋ ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ ತಾನಿ ಕಿರಿಯಾನಿ ಕರೋತಿ, ಕಿಂ ಸೋ ತತೋನಿದಾನಂ ಅಪುಞ್ಞಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಸಗ್ಗಗಾಮೀ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಾರುಞ್ಞೇನ ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ ದುಕ್ಖಪರಿಮುತ್ತಿಯಾ.

‘‘ಅಪರಮ್ಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಉತ್ತರಿಂ ಕಾರಣಂ ಸುಣೋಹಿ, ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಕಣ್ಟಕೇನ ವಿದ್ಧೋ ಅಸ್ಸ, ಅಥಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ತಸ್ಸ ಹಿತಕಾಮೋ ಸೋತ್ಥಿಕಾಮೋ ತಿಣ್ಹೇನ ಕಣ್ಟಕೇನವಾ ಸತ್ಥಮುಖೇನ ವಾ ಸಮನ್ತತೋ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಗ್ಘರನ್ತೇನ ಲೋಹಿತೇನ ತಂ ಕಣ್ಟಕಂ ನೀಹರೇಯ್ಯ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಅಹಿತಕಾಮೋ ತಂ ಕಣ್ಟಕಂ ನೀಹರತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಹಿತಕಾಮೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸೋತ್ಥಿಕಾಮೋ ತಂ ಕಣ್ಟಕಂ ನೀಹರತಿ. ಸಚೇ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ಕಣ್ಟಕಂ ನ ನೀಹರೇಯ್ಯ, ಮರಣಂ ವಾ ಸೋ ತೇನ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ದೇವದತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ ದುಕ್ಖಪರಿಮುತ್ತಿಯಾ. ಸಚೇ ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ನ ಪಬ್ಬಾಜೇಯ್ಯ, ಕಪ್ಪಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ದೇವದತ್ತೋ ಭವಪರಮ್ಪರಾಯ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಅನುಸೋತಗಾಮಿಂ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ದೇವದತ್ತಂ ತಥಾಗತೋ ಪಟಿಸೋತಂ ಪಾಪೇಸಿ, ವಿಪನ್ಥಪಟಿಪನ್ನಂ ದೇವದತ್ತಂ ಪನ್ಥೇ ಪಟಿಪಾದೇಸಿ, ಪಪಾತೇ ಪತಿತಸ್ಸ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಂ ಅದಾಸಿ, ವಿಸಮಗತಂ ದೇವದತ್ತಂ ತಥಾಗತೋ ಸಮಂ ಆರೋಪೇಸಿ, ಇಮೇ ಚ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಹೇತೂ ಇಮಾನಿ ಚ ಕಾರಣಾನಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ಅಞ್ಞೇನ ಸನ್ದಸ್ಸೇತುಂ ಅಞ್ಞತ್ರ ತವಾದಿಸೇನ ಬುದ್ಧಿಮತಾ’’ತಿ.

ದೇವದತ್ತಪಬ್ಬಜ್ಜಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ.