೧೨. ದಿಟ್ಠಿಗತಸುತ್ತಂ
೪೯. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –
‘‘ದ್ವೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಟ್ಠಿಗತೇಹಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಓಲೀಯನ್ತಿ ಏಕೇ, ಅತಿಧಾವನ್ತಿ ಏಕೇ; ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ಚ ಪಸ್ಸನ್ತಿ.
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓಲೀಯನ್ತಿ ಏಕೇ? ಭವಾರಾಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಭವರತಾ ಭವಸಮ್ಮುದಿತಾ ತೇಸಂ ಭವನಿರೋಧಾಯ ಧಮ್ಮೇ ದೇಸಿಯಮಾನೇ ಚಿತ್ತಂ ನ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ನ ಪಸೀದತಿ ನ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓಲೀಯನ್ತಿ ಏಕೇ.
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿಧಾವನ್ತಿ ಏಕೇ? ಭವೇನೇವ ಖೋ ಪನೇಕೇ ಅಟ್ಟೀಯಮಾನಾ ಹರಾಯಮಾನಾ ಜಿಗುಚ್ಛಮಾನಾ ವಿಭವಂ ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ – ಯತೋ ಕಿರ, ಭೋ, ಅಯಂ ಅತ್ತಾ [ಸತ್ತೋ (ಸೀ. ಕ.)] ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ ವಿನಸ್ಸತಿ ನ ಹೋತಿ ಪರಂ ಮರಣಾ; ಏತಂ ಸನ್ತಂ ಏತಂ ಪಣೀತಂ ಏತಂ ಯಾಥಾವನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿಧಾವನ್ತಿ ಏಕೇ.
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ಪಸ್ಸನ್ತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಭೂತಂ ಭೂತತೋ ಪಸ್ಸತಿ; ಭೂತಂ ಭೂತತೋ ದಿಸ್ವಾ ಭೂತಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಿದಾಯ ವಿರಾಗಾಯ ನಿರೋಧಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ಪಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –
‘‘ಯೇ [ಯೋ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಭೂತಂ ಭೂತತೋ ದಿಸ್ವಾ, ಭೂತಸ್ಸ ಚ ಅತಿಕ್ಕಮಂ;
ಯಥಾಭೂತೇ ವಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ಭವತಣ್ಹಾ ಪರಿಕ್ಖಯಾ.
‘‘ಸ ವೇ [ಸಚೇ (ಕ. ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಭೂತಪರಿಞ್ಞೋ, ಸೋ ವೀತತಣ್ಹೋ ಭವಾಭವೇ;
ಭೂತಸ್ಸ ವಿಭವಾ ಭಿಕ್ಖು, ನಾಗಚ್ಛತಿ ಪುನಬ್ಭವ’’ನ್ತಿ.
ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ದ್ವಾದಸಮಂ.
ದುತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ದ್ವೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಾ ದ್ವೇ ತಪನೀಯಾ, ಸೀಲೇನ ಅಪರೇ ದುವೇ;
ಅನೋತ್ತಾಪೀ ಕುಹನಾ ದ್ವೇ ಚ, ಸಂವೇಜನೀಯೇನ ತೇ ದಸ.
ವಿತಕ್ಕಾ ದೇಸನಾ ವಿಜ್ಜಾ, ಪಞ್ಞಾ ಧಮ್ಮೇನ ಪಞ್ಚಮಂ;
ಅಜಾತಂ ಧಾತುಸಲ್ಲಾನಂ, ಸಿಕ್ಖಾ ಜಾಗರಿಯೇನ ಚ;
ಅಪಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ಚೇವ [ಯೇವ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)], ಬಾವೀಸತಿ ಪಕಾಸಿತಾತಿ.
ದುಕನಿಪಾತೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.