೧. ವಿತಕ್ಕಸುತ್ತಂ

೩೮. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ತಥಾಗತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದ್ವೇ ವಿತಕ್ಕಾ ಬಹುಲಂ ಸಮುದಾಚರನ್ತಿ – ಖೇಮೋ ಚ ವಿತಕ್ಕೋ, ಪವಿವೇಕೋ ಚ [ವಿವೇಕೋ ಚ (ಸ್ಯಾ.)]. ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಾರಾಮೋ [ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾರಾಮೋ (ಕ.), ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಾರಾಮೋ (?)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝರತೋ. ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಂ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಾರಾಮಂ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝರತಂ ಏಸೇವ ವಿತಕ್ಕೋ ಬಹುಲಂ ಸಮುದಾಚರತಿ – ‘ಇಮಾಯಾಹಂ ಇರಿಯಾಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ’ತಿ.

‘‘ಪವಿವೇಕಾರಾಮೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಪವಿವೇಕರತೋ. ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಂ ಪವಿವೇಕಾರಾಮಂ ಪವಿವೇಕರತಂ ಏಸೇವ ವಿತಕ್ಕೋ ಬಹುಲಂ ಸಮುದಾಚರತಿ – ‘ಯಂ ಅಕುಸಲಂ ತಂ ಪಹೀನ’ನ್ತಿ.

‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತುಮ್ಹೇಪಿ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಾರಾಮಾ ವಿಹರಥ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝರತಾ. ತೇಸಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಾರಾಮಾನಂ ವಿಹರತಂ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝರತಾನಂ ಏಸೇವ ವಿತಕ್ಕೋ ಬಹುಲಂ ಸಮುದಾಚರಿಸ್ಸತಿ – ‘ಇಮಾಯ ಮಯಂ ಇರಿಯಾಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ’ತಿ.

‘‘ಪವಿವೇಕಾರಾಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಹರಥ ಪವಿವೇಕರತಾ. ತೇಸಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪವಿವೇಕಾರಾಮಾನಂ ವಿಹರತಂ ಪವಿವೇಕರತಾನಂ ಏಸೇವ ವಿತಕ್ಕೋ ಬಹುಲಂ ಸಮುದಾಚರಿಸ್ಸತಿ – ‘ಕಿಂ ಅಕುಸಲಂ, ಕಿಂ ಅಪ್ಪಹೀನಂ, ಕಿಂ ಪಜಹಾಮಾ’’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ತಥಾಗತಂ ಬುದ್ಧಮಸಯ್ಹಸಾಹಿನಂ, ದುವೇ ವಿತಕ್ಕಾ ಸಮುದಾಚರನ್ತಿ ನಂ;

ಖೇಮೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಪಠಮೋ ಉದೀರಿತೋ, ತತೋ ವಿವೇಕೋ ದುತಿಯೋ ಪಕಾಸಿತೋ.

‘‘ತಮೋನುದಂ ಪಾರಗತಂ ಮಹೇಸಿಂ, ತಂ ಪತ್ತಿಪತ್ತಂ ವಸಿಮಂ ಅನಾಸವಂ;

ವಿಸನ್ತರಂ [ವೇಸನ್ತರಂ (ಸೀ. ಕ.), ವಿಸ್ಸನ್ತರಂ (ಪೀ.)] ತಣ್ಹಕ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತಂ, ತಂ ವೇ ಮುನಿಂ ಅನ್ತಿಮದೇಹಧಾರಿಂ;

ಮಾರಞ್ಜಹಂ [ಮಾರಜಹಂ (ಸ್ಯಾ.), ಮಾನಜಹಂ (ಸೀ. ಕ.), ಮಾನಂ ಜಹಂ (ಪೀ.)] ಬ್ರೂಮಿ ಜರಾಯ ಪಾರಗುಂ.

‘‘ಸೇಲೇ ಯಥಾ ಪಬ್ಬತಮುದ್ಧನಿಟ್ಠಿತೋ, ಯಥಾಪಿ ಪಸ್ಸೇ ಜನತಂ ಸಮನ್ತತೋ;

ತಥೂಪಮಂ ಧಮ್ಮಮಯಂ ಸುಮೇಧೋ, ಪಾಸಾದಮಾರುಯ್ಹ ಸಮನ್ತಚಕ್ಖು;

ಸೋಕಾವತಿಣ್ಣಂ ಜನತಮಪೇತಸೋಕೋ, ಅವೇಕ್ಖತಿ ಜಾತಿಜರಾಭಿಭೂತ’’ನ್ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.