೧. ಪಠಮವಗ್ಗೋ

೧. ದುಕ್ಖವಿಹಾರಸುತ್ತಂ

೨೮. (ದ್ವೇ ಧಮ್ಮೇ ಅನುಕ್ಕಟಿ) [( ) ಸ್ಯಾಮಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ] ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ದ್ವೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ವಿಹರತಿ ಸವಿಘಾತಂ ಸಉಪಾಯಾಸಂ ಸಪರಿಳಾಹಂ; ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ದುಗ್ಗತಿ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ. ಕತಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ? ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರತಾಯ [ಅಗುತ್ತದ್ವಾರೋ (ಅಟ್ಠ.)] ಚ, ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುತಾಯ [ಅಮತ್ತಞ್ಞೂ (ಅಟ್ಠ.)] ಚ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ವಿಹರತಿ ಸವಿಧಾತಂ ಸಉಪಾಯಾಸಂ ಸಪರಿಳಾಹಂ; ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ದುಗ್ಗತಿ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಚಕ್ಖು ಸೋತಞ್ಚ ಘಾನಞ್ಚ, ಜಿವ್ಹಾ ಕಾಯೋ ತಥಾ ಮನೋ;

ಏತಾನಿ ಯಸ್ಸ ದ್ವಾರಾನಿ, ಅಗುತ್ತಾನಿಧ [ಅಗುತ್ತಾನಿ ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ಭಿಕ್ಖುನೋ.

‘‘ಭೋಜನಮ್ಹಿ ಅಮತ್ತಞ್ಞೂ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಸಂವುತೋ;

ಕಾಯದುಕ್ಖಂ ಚೇತೋದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖಂ ಸೋ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ.

‘‘ಡಯ್ಹಮಾನೇನ ಕಾಯೇನ, ಡಯ್ಹಮಾನೇನ ಚೇತಸಾ;

ದಿವಾ ವಾ ಯದಿ ವಾ ರತ್ತಿಂ, ದುಕ್ಖಂ ವಿಹರತಿ ತಾದಿಸೋ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಸುಖವಿಹಾರಸುತ್ತಂ

೨೯. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ದ್ವೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ ಅವಿಘಾತಂ ಅನುಪಾಯಾಸಂ ಅಪರಿಳಾಹಂ; ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ. ಕತಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ? ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಗುತ್ತದ್ವಾರತಾಯ ಚ, ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಞ್ಞುತಾಯ ಚ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ ಅವಿಘಾತಂ ಅನುಪಾಯಾಸಂ ಅಪರಿಳಾಹಂ; ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಚಕ್ಖು ಸೋತಞ್ಚ ಘಾನಞ್ಚ, ಜಿವ್ಹಾ ಕಾಯೋ ತಥಾ [ಅಥೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಮನೋ;

ಏತಾನಿ ಯಸ್ಸ ದ್ವಾರಾನಿ, ಸುಗುತ್ತಾನಿಧ ಭಿಕ್ಖುನೋ.

‘‘ಭೋಜನಮ್ಹಿ ಚ ಮತ್ತಞ್ಞೂ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಚ ಸಂವುತೋ;

ಕಾಯಸುಖಂ ಚೇತೋಸುಖಂ, ಸುಖಂ ಸೋ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ.

‘‘ಅಡಯ್ಹಮಾನೇನ ಕಾಯೇನ, ಅಡಯ್ಹಮಾನೇನ ಚೇತಸಾ;

ದಿವಾ ವಾ ಯದಿ ವಾ ರತ್ತಿಂ, ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ ತಾದಿಸೋ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ತಪನೀಯಸುತ್ತಂ

೩೦. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾ ತಪನೀಯಾ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಕತಕಲ್ಯಾಣೋ ಹೋತಿ, ಅಕತಕುಸಲೋ, ಅಕತಭೀರುತ್ತಾಣೋ, ಕತಪಾಪೋ, ಕತಲುದ್ದೋ, ಕತಕಿಬ್ಬಿಸೋ. ಸೋ ‘ಅಕತಂ ಮೇ ಕಲ್ಯಾಣ’ನ್ತಿಪಿ ತಪ್ಪತಿ, ‘ಕತಂ ಮೇ ಪಾಪ’ನ್ತಿಪಿ ತಪ್ಪತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ತಪನೀಯಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಕತ್ವಾ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಚ;

ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಕತ್ವಾ, ಯಞ್ಚಞ್ಞಂ ದೋಸಸಞ್ಹಿತಂ.

‘‘ಅಕತ್ವಾ ಕುಸಲಂ ಕಮ್ಮಂ, ಕತ್ವಾನಾಕುಸಲಂ ಬಹುಂ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ, ನಿರಯಂ ಸೋಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ [ನಿರಯಂ ಸೋ ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)].

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಅತಪನೀಯಸುತ್ತಂ

೩೧. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾ ಅತಪನೀಯಾ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಕತಕಲ್ಯಾಣೋ ಹೋತಿ, ಕತಕುಸಲೋ, ಕತಭೀರುತ್ತಾಣೋ, ಅಕತಪಾಪೋ, ಅಕತಲುದ್ದೋ, ಅಕತಕಿಬ್ಬಿಸೋ. ಸೋ ‘ಕತಂ ಮೇ ಕಲ್ಯಾಣ’ನ್ತಿಪಿ ನ ತಪ್ಪತಿ, ‘ಅಕತಂ ಮೇ ಪಾಪ’ನ್ತಿಪಿ ನ ತಪ್ಪತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಅತಪನೀಯಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಹಿತ್ವಾ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಚ;

ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಹಿತ್ವಾ, ಯಞ್ಚಞ್ಞಂ ದೋಸಸಞ್ಹಿತಂ.

‘‘ಅಕತ್ವಾಕುಸಲಂ ಕಮ್ಮಂ, ಕತ್ವಾನ ಕುಸಲಂ ಬಹುಂ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ, ಸಗ್ಗಂ ಸೋ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಠಮಸೀಲಸುತ್ತಂ

೩೨. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ದ್ವೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ನಿರಯೇ. ಕತಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ? ಪಾಪಕೇನ ಚ ಸೀಲೇನ, ಪಾಪಿಕಾಯ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯಾ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ನಿರಯೇ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಪಾಪಕೇನ ಚ ಸೀಲೇನ, ಪಾಪಿಕಾಯ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯಾ;

ಏತೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ಯೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ನರೋ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ, ನಿರಯಂ ಸೋಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ದುತಿಯಸೀಲಸುತ್ತಂ

೩೩. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ದ್ವೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ಸಗ್ಗೇ. ಕತಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ? ಭದ್ದಕೇನ ಚ ಸೀಲೇನ, ಭದ್ದಿಕಾಯ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯಾ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ಸಗ್ಗೇ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಭದ್ದಕೇನ ಚ ಸೀಲೇನ, ಭದ್ದಿಕಾಯ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯಾ;

ಏತೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ಯೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ನರೋ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ, ಸಗ್ಗಂ ಸೋ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಆತಾಪೀಸುತ್ತಂ

೩೪. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ಅನಾತಾಪೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅನೋತ್ತಾಪೀ [ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ (ಬಹೂಸು) ಅಟ್ಠಕಥಾ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ] ಅಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ, ಅಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ, ಅಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ಆತಾಪೀ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಓತ್ತಾಪೀ [ಓತ್ತಪ್ಪೀ (ಬಹೂಸು)] ಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ, ಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ, ಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಅನಾತಾಪೀ ಅನೋತ್ತಾಪೀ, ಕುಸೀತೋ ಹೀನವೀರಿಯೋ;

ಯೋ ಥೀನಮಿದ್ಧಬಹುಲೋ, ಅಹಿರೀಕೋ ಅನಾದರೋ;

ಅಭಬ್ಬೋ ತಾದಿಸೋ ಭಿಕ್ಖು, ಫುಟ್ಠುಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ.

‘‘ಯೋ ಚ ಸತಿಮಾ ನಿಪಕೋ ಝಾಯೀ, ಆತಾಪೀ ಓತ್ತಾಪೀ ಚ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ;

ಸಂಯೋಜನಂ ಜಾತಿಜರಾಯ ಛೇತ್ವಾ, ಇಧೇವ ಸಮ್ಬೋಧಿಮನುತ್ತರಂ ಫುಸೇ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಪಠಮನಕುಹನಸುತ್ತಂ

೩೫. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ನಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ ಜನಕುಹನತ್ಥಂ, ನ ಜನಲಪನತ್ಥಂ, ನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಾನಿಸಂಸತ್ಥಂ, ನ ‘ಇತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ ಸಂವರತ್ಥಞ್ಚೇವ ಪಹಾನತ್ಥಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಸಂವರತ್ಥಂ ಪಹಾನತ್ಥಂ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅನೀತಿಹಂ;

ಅದೇಸಯಿ ಸೋ ಭಗವಾ, ನಿಬ್ಬಾನೋಗಧಗಾಮಿನಂ.

‘‘ಏಸ ಮಗ್ಗೋ ಮಹತ್ತೇಹಿ [ಮಹನ್ತೇಹಿ (ಸೀ. ಕ.), ಮಹತ್ಥೇಹಿ (ಸ್ಯಾ.)], ಅನುಯಾತೋ ಮಹೇಸಿಭಿ [ಮಹೇಸಿನೋ (ಸೀ. ಕ.)];

ಯೇ ಯೇ ತಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತಂ;

ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸತ್ಥುಸಾಸನಕಾರಿನೋ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ದುತಿಯನಕುಹನಸುತ್ತಂ

೩೬. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ನಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ ಜನಕುಹನತ್ಥಂ, ನ ಜನಲಪನತ್ಥಂ, ನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಾನಿಸಂಸತ್ಥಂ, ನ ‘ಇತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ ಅಭಿಞ್ಞತ್ಥಞ್ಚೇವ ಪರಿಞ್ಞತ್ಥಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಅಭಿಞ್ಞತ್ಥಂ ಪರಿಞ್ಞತ್ಥಂ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅನೀತಿಹಂ;

ಅದೇಸಯಿ ಸೋ ಭಗವಾ, ನಿಬ್ಬಾನೋಗಧಗಾಮಿನಂ.

‘‘ಏಸ ಮಗ್ಗೋ ಮಹತ್ತೇಹಿ, ಅನುಯಾತೋ ಮಹೇಸಿಭಿ;

ಯೇ ಯೇ ತಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತಂ;

ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸತ್ಥುಸಾಸನಕಾರಿನೋ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಸೋಮನಸ್ಸಸುತ್ತಂ

೩೭. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ದ್ವೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸುಖಸೋಮನಸ್ಸಬಹುಲೋ ವಿಹರತಿ, ಯೋನಿ ಚಸ್ಸ [ಯೋನಿಸೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ಯೋನಿಸ್ಸ (ಕ.)] ಆರದ್ಧಾ ಹೋತಿ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾಯ. ಕತಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ? ಸಂವೇಜನೀಯೇಸು ಠಾನೇಸು ಸಂವೇಜನೇನ, ಸಂವಿಗ್ಗಸ್ಸ ಚ ಯೋನಿಸೋ ಪಧಾನೇನ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸುಖಸೋಮನಸ್ಸಬಹುಲೋ ವಿಹರತಿ, ಯೋನಿ ಚಸ್ಸ ಆರದ್ಧಾ ಹೋತಿ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾಯಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಸಂವೇಜನೀಯಟ್ಠಾನೇಸು [ಸಂವೇಜನೀಯೇಸು ಠಾನೇಸು (ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)], ಸಂವಿಜ್ಜೇಥೇವ ಪಣ್ಡಿತೋ;

ಆತಾಪೀ ನಿಪಕೋ ಭಿಕ್ಖು, ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮವೇಕ್ಖಿಯ.

‘‘ಏವಂ ವಿಹಾರೀ ಆತಾಪೀ, ಸನ್ತವುತ್ತಿ ಅನುದ್ಧತೋ;

ಚೇತೋಸಮಥಮನುಯುತ್ತೋ, ಖಯಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಾಪುಣೇ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

ಪಠಮೋ ವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ದ್ವೇ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ತಪನೀಯಾ, ತಪನೀಯಾ ಪರತ್ಥೇಹಿ;

ಆತಾಪೀ [ದ್ವೇ ಪಾದಾ (ಕ.), ದ್ವೇ ಆತಾಪೀ (ಸೀ.)] ನಕುಹನಾ ದ್ವೇ [ನ ಕುಹನಾ ಚ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)], ಸೋಮನಸ್ಸೇನ ತೇ ದಸಾತಿ.