೯. ಛತ್ತುಪಾಹನವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೧೮೧. ಛತ್ತವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಸಕಿಮ್ಪಿ ಧಾರೇತಿ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿ ಮಗ್ಗಗಮನೇ ಏಕಪಯೋಗೇನೇವ ದಿವಸಮ್ಪಿ ಧಾರೇತಿ, ಏಕಾವ ಆಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ಕದ್ದಮಾದೀನಿ ಪತ್ವಾ ಉಪಾಹನಾ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಛತ್ತಮೇವ ಧಾರೇನ್ತೀ ಗಚ್ಛತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ. ಅಥಾಪಿ ಗಚ್ಛಾದೀನಿ ದಿಸ್ವಾ ಛತ್ತಂ ಅಪನಾಮೇತ್ವಾ ಉಪಾಹನಾರುಳ್ಹಾವ ಗಚ್ಛತಿ, ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಸಚೇ ಛತ್ತಮ್ಪಿ ಅಪನಾಮೇತ್ವಾ ಉಪಾಹನಾಪಿ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪುನ ಧಾರೇತಿ, ಪುನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಏವಂ ಪಯೋಗಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೧೮೪. ದುತಿಯೇ – ಯಾನೇನ ಯಾಯನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಓರೋಹಿತ್ವಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಅಭಿರುಹನ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸೇಸಂ ಪಠಮೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೩. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೧೯೦. ತತಿಯೇ – ವಿಪ್ಪಕಿರಿಯಿಂಸೂತಿ ಮಣಯೋ ವಿಪ್ಪಕಿಣ್ಣಾ. ಇಧಾಪಿ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧಾರೇನ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ವುತ್ತನಯಾನೇವ. ಕೇವಲಂ ಇಧ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ ಹೋತೀತಿ.

ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೧೯೪. ಚತುತ್ಥೇ – ಸೀಸೂಪಗಾದೀಸು ಯಂ ಯಂ ಧಾರೇತಿ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ವಸೇನ ವತ್ಥುಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸೇಸಂ ತತಿಯೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೫. ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೧೯೯. ಪಞ್ಚಮೇ – ಗನ್ಧವಣ್ಣಕೇನಾತಿ ಗನ್ಧೇನ ಚ ವಣ್ಣಕೇನ ಚ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ತತಿಯಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೬. ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೨೦೨. ಛಟ್ಠೇ – ಸಬ್ಬಂ ಪಞ್ಚಮೇ ವುತ್ತಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೭. ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೨೦೮-೯. ಸತ್ತಮೇ – ಉಮ್ಮದ್ದಾಪೇತಿ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಹತ್ಥಂ ಅಮೋಚೇತ್ವಾ ಉಮ್ಮದ್ದನೇ ಏಕಾವ ಆಪತ್ತಿ, ಮೋಚೇತ್ವಾ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಉಮ್ಮದ್ದನೇ ಪಯೋಗಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ. ಸಮ್ಬಾಹನೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಗಿಲಾನಾಯಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಮಗ್ಗಗಮನಪರಿಸ್ಸಮೇನಾಪಿ ಸಾಬಾಧಾಯ. ಆಪದಾಸೂತಿ ಚೋರಭಯಾದೀಹಿ ಸರೀರಕಮ್ಪನಾದೀಸು. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ತತಿಯಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೮-೯-೧೦. ಅಟ್ಠಮನವಮದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೨೧೦. ಅಟ್ಠಮಾದೀಸು ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ, ಗಿಹಿನಿಯಾತಿ ಇದಮೇವ ನಾನಾಕರಣಂ, ಸೇಸಂ ಸತ್ತಮೇ ವುತ್ತಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಅಟ್ಠಮನವಮದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ.

೧೧. ಏಕಾದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೨೧೪. ಏಕಾದಸಮೇ – ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪುರತೋತಿ ಅಭಿಮುಖಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಂ ಪನ ಉಪಚಾರಂ ಸನ್ಧಾಯ ಕಥಿತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯವಾಚತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಏಕಾದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೧೨. ದ್ವಾದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೨೧೯-೨೩. ದ್ವಾದಸಮೇ – ಅನೋಕಾಸಕತನ್ತಿ ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಠಾನೇ ಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಏವಂ ಅಕತಓಕಾಸಂ. ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ಅನೋಕಾಸಕತನ್ತಿ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿ. ಅನೋದಿಸ್ಸಾತಿ ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಠಾನೇ ಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಏವಂ ಅನಿಯಮೇತ್ವಾ ಕೇವಲಂ ‘‘ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ಅತ್ಥಿ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ಅಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ವತ್ವಾ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಪದಸೋಧಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ವಾಚತೋ ವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ದ್ವಾದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೧೩. ತೇರಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೨೨೬. ತೇರಸಮೇ – ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾತಿ ಏಕೇನ ಪಾದೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯೇನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಉಪಚಾರೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

೧೨೨೭. ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಿಕಾಯಾತಿಆದೀಸು ಸಙ್ಕಚ್ಚಿಕಚೀವರಮೇವ ಚೀವರನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಆಪದಾಸೂತಿ ಮಹಗ್ಘಂ ಹೋತಿ ಸಙ್ಕಚ್ಚಿಕಂ, ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾವ ಉಪದ್ದವೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ತೇರಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

ಛತ್ತುಪಾಹನವಗ್ಗೋ ನವಮೋ.

ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ ಅಯ್ಯಾಯೋ ಛಸಟ್ಠಿಸತಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾ ಧಮ್ಮಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬಾನೇವ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಖುದ್ದಕೇಸು ಛನ್ನವುತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದ್ವೇನವುತೀತಿ ಅಟ್ಠಾಸೀತಿಸತಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ, ತತೋ ಸಕಲಂ ಭಿಕ್ಖುನೀವಗ್ಗಂ, ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ, ಅನತಿರಿತ್ತಭೋಜನಂ, ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರಣಂ, ಪಣೀತಭೋಜನವಿಞ್ಞತ್ತಿ, ಅಚೇಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಪಟಿಚ್ಛಾದನಂ, ಊನವೀಸತಿವಸ್ಸುಪಸಮ್ಪಾದನಂ, ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಿಧಾಯ ಅದ್ಧಾನಗಮನಂ, ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನಂ, ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಂ, ನಿಸೀದನಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ದ್ವಾವೀಸತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸೇಸಾನಿ ಸತಞ್ಚ ಛಸಟ್ಠಿ ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಮಗ್ಗೇನ ಉದ್ದಿಟ್ಠಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ ಅಯ್ಯಾಯೋ ಛಸಟ್ಠಿಸತಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ತತ್ರಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ಸಮುಟ್ಠಾನವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಗಿರಗ್ಗಸಮಜ್ಜಂ, ಚಿತ್ತಾಗಾರಸಿಕ್ಖಾಪದಂ, ಸಙ್ಘಾಣಿ, ಇತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರೋ, ಗನ್ಧವಣ್ಣಕೋ, ವಾಸಿತಕಪಿಞ್ಞಾಕೋ, ಭಿಕ್ಖುನೀಆದೀಹಿ ಉಮ್ಮದ್ದನಪರಿಮದ್ದನಾನೀತಿ ಇಮಾನಿ ದಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಅಚಿತ್ತಕಾನಿ ಲೋಕವಜ್ಜಾನಿ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ವಿನಾಪಿ ಚಿತ್ತೇನ ಆಪಜ್ಜಿತಬ್ಬತ್ತಾ ಅಚಿತ್ತಕಾನಿ, ಚಿತ್ತೇ ಪನ ಸತಿ ಅಕುಸಲೇನೇವ ಆಪಜ್ಜಿತಬ್ಬತ್ತಾ ಲೋಕವಜ್ಜಾನಿ. ಅವಸೇಸಾನಿ ಅಚಿತ್ತಕಾನಿ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಾನೇವ. ಚೋರೀವುಟ್ಠಾಪನಂ, ಗಾಮನ್ತರಂ, ಆರಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಗಬ್ಭಿನಿವಗ್ಗೇ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸತ್ತ, ಕುಮಾರಿಭೂತವಗ್ಗೇ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಞ್ಚ, ಪುರಿಸಸಂಸಟ್ಠಂ ಪಾರಿವಾಸಿಯಛನ್ದದಾನಂ, ಅನುವಸ್ಸವುಟ್ಠಾಪನಂ, ಏಕನ್ತರಿಕವುಟ್ಠಾಪನನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಏಕೂನವೀಸತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಚಿತ್ತಕಾನಿ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಾನಿ, ಅವಸೇಸಾನಿ ಸಚಿತ್ತಕಾನಿ ಲೋಕವಜ್ಜಾನೇವಾತಿ.

ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ ಭಿಕ್ಖುನೀವಿಭಙ್ಗೇ

ಖುದ್ದಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪಾಚಿತ್ತಿಯಕಣ್ಡಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.